اذکار حج و عمره

تنظیمات خواندن

قَدْ رَبَطَ اللَّهُ تَعَالَى بَيْنَ الْحَجِّ وَالذِّكْرِ فَجَعَلَهُ مِنْ أَهَمِّ مَقَاصِدِ الرُّكْنِ الْخَامِسِ مِنْ أَرْكَانِ الدِّينِ، قَالَ تَعَالَى :

"وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ ". [سُورَةُ الْبَقَرَةِ - الْآيَةُ 203]

وَقَالَ تَعَالَى :

"وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالاً وَعَلَى كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ ﴿27﴾ لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ عَلَى مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ". [سُورَةُ الْحَجِّ - الْآيَةُ 28]

فَجَعَلَ مِنْ أَهَمِّ مَقَاصِدِ الْحَجِّ أَنْ يَقُومَ الْعَبْدُ بِذِكْرِ اللَّهِ وَشُكْرِهِ.

وَأَكَّدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْتِبَاطَ الْحَجِّ بِذِكْرِ اللَّهِ فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

" إِنَّمَا جُعِلَ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَرَمْيُ الْجِمَارِ لِإِقَامَةِ ذِكْرِ اللَّهِ". [رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ]

وَهَكَذَا يَتَجَلَّى شَأْنُ الذِّكْرِ فِي الْحَجِّ، وَيَسْتَبِينُ عِظَمُ مَنْزِلَتِهِ وَرَفِيعُ مَكَانَتِهِ. وَفِيمَا يَلِي الْأَدْعِيَةُ النَّبَوِيَّةُ وَالْأَذْكَارُ الْوَارِدَةُ فِي مَحَطَّاتِ الْحَجِّ وَمَوَاقِيتِهِ الزَّمَانِيَّةِ وَالْمَكَانِيَّةِ وَالْعُمْرَةِ وَالزِّيَارَةِ فَاحْفَظْهَا لِيَكُونَ حَجُّكَ مَبْرُورًا وَسَعْيُكَ مَشْكُورًا.

الله تعالی حج را با ذکر پیوند داده و آن را از مهم‌ترین مقاصد رکن پنجم دین قرار داده است. الله تعالی فرمود:

و الله را در روزهای معینی یاد کنید. [سوره بقره، آیه ۲۰۳]

و الله تعالی فرمود:

و در میان مردم برای حج ندا بده تا پیاده و بر هر مرکب لاغری که از هر راه دور می‌آیند نزد تو بیایند (۲۷)، تا شاهد منافع خود باشند و نام الله را در روزهای معینی بر آنچه از دام‌ها به آنان روزی داده است یاد کنند. [سوره حج، آیه ۲۸]

پس از مهم‌ترین مقاصد حج آن است که بنده به ذکر و شکر الله بپردازد.

پیامبر صلی الله علیه وسلم پیوند حج با ذکر الله را تأکید کرد و فرمود:

طواف خانه و رفت‌وآمد میان صفا و مروه و پرتاب سنگ‌ریزه‌ها برای برپا داشتن ذکر الله قرار داده شده است. [روایت ابوداود و ترمذی]

بدین‌سان شأن ذکر در حج آشکار و بزرگی و جایگاه والای آن روشن می‌شود. در ادامه دعاهای نبوی و اذکار واردشده در مراحل، زمان‌ها و مکان‌های حج و عمره و زیارت آمده است؛ آنها را حفظ کن تا حجت پذیرفته و کوششت مورد سپاس باشد.

الذِّكْرُ عِنْدَ الْإِحْرَامِ
"سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ"

دُعَاءُ التَّلْبِيَةِ فِي الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ
"لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ، وَالنِّعْمَةَ، لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ".  [الْبُخَارِيُّ (2/ 170)، وَمُسْلِمٌ (1184)]

الدُّعَاءُ عِنْدَ رُؤْيَةِ الْكَعْبَةِ
"اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، فَحَيِّنَا رَبَّنَا بِالسَّلَامِ". [أَبِي شَيْبَةَ 7/ 102، وَالْبَيْهَقِيُّ 5/ 73]

الدُّعَاءُ عِنْدَ اسْتِلَامِ الْحَجَرِ الْأَسْوَدِ
"بِاسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ". [الطَّبَرَانِيُّ (862)، (863)، وَالْبَيْهَقِيُّ (5/ 79)]
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُمَّ تَصْدِيقًا بِكِتَابِكَ، وَسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ". [الطَّبَرَانِيُّ (865)]

الدُّعَاءُ بَيْنَ الرُّكْنِ الْيَمَانِيِّ وَالْحَجَرِ الْأَسْوَدِ
"رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ". [أَبُو دَاوُدَ 2/179 وَأَحْمَدُ 3/411]

الدُّعَاءُ فِي الطَّوَافِ
"اللَّهُمَّ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ". [الطَّبَرَانِيُّ (857)، وَالْبَيْهَقِيُّ (5/ 84)]
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ، لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ".

الدُّعَاءُ بَعْدَ رَكْعَتَيِ الطَّوَافِ
اللَّهُمَّ اعْصِمْنِي بِدِينِكَ، وَطَاعَةِ رَسُولِكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ.
اللَّهُمَّ جَنِّبْنِي حُدُودَكَ.
اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِمَّنْ يُحِبُّكَ، وَيُحِبُّ مَلَائِكَتَكَ، وَرُسُلَكَ، وَعِبَادَكَ الصَّالِحِينَ اللَّهُمَّ حَبِّبْنِي إِلَيْكَ، وَإِلَى مَلَائِكَتِكَ، وَرُسُلِكَ، وَعِبَادَكَ الصَّالِحِينَ.
اللَّهُمَّ آتِنِي مِنْ خَيْرِ مَا تُؤْتِي عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ.
اللَّهُمَّ يَسِّرْنِي لِلْيُسْرَى، وَجَنِّبْنِي الْعُسْرَى، وَاغْفِرْ.

الدُّعَاءُ عِنْدَ صُعُودِ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَرَجَ مِنَ الْمَسْجِدِ يُرِيدُ الصَّفَا، يَقُولُ: "نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ بِهِ" فَبَدَأَ بِالصَّفَا، وَقَرَأَ: {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ} وَكَانَ إِذَا وَقَفَ عَلَى الصَّفَا يُكَبِّرُ ثَلَاثًا، وَيَقُولُ:
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، أَنْجَزَ وَعْدَهُ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ، وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ".
ثُمَّ أَعَادَ هَذَا الْكَلَامَ. [مُسْلِمٌ (1218)، وَأَحْمَدُ (3/ 320، 321)]

الدُّعَاءُ عَلَى الصَّفَا
"اللَّهُمَّ إِنَّكَ قُلْتَ: {اِدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ} وَإِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ، وَإِنِّي أَسْأَلُكَ كَمَا هَدَيْتَنِي إِلَى الْإِسْلَامِ أَلَا تَنْزِعَهُ مِنِّي حَتَّى تَتَوَفَّانِي، وَأَنَا مُسْلِمٌ".
"اللَّهُمَّ اعْصِمْنَا بِدِينِكَ، وَطَوَاعِيَتِكَ، وَطَوَاعِيَةِ رَسُولِكَ، وَجَنِّبْنَا حُدُودَكَ".
"اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا نُحِبُّكَ، وَنُحِبُّ مَلَائِكَتَكَ، وَأَنْبِيَاءَكَ، وَرُسَلَكَ، وَنُحِبُّ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ".
"اللَّهُمَّ حَبِّبْنَا إِلَيْكَ وَإِلَى مَلَائِكَتِكَ، وَإِلَى أَنْبِيَائِكَ، وَرُسُلِكَ، وَإِلَى عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ".
"اللَّهُمَّ يَسِّرْنَا لِلْيُسْرَى، وَجَنِّبْنَا الْعُسْرَى، وَاغْفِرْ لَنَا فِي الْآخِرَةِ". [الْبَيْهَقِيُّ (5/ 94)]

الدُّعَاءُ فِي السَّعْيِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
"رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعَزُّ الْأَكْرَمُ". [الطَّبَرَانِيُّ (870)، وَالْبَيْهَقِيُّ (5/ 95)]

الدُّعَاءُ بِعَرَفَاتٍ
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ". [التِّرْمِذِيُّ (3579)، وَالطَّبَرَانِيُّ (784)]

دُعَاءُ السَّلَفِ الصَّالِحِ فِي عَرَفَاتٍ
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ".
"اللَّهُمَّ اهْدِنَا بِالْهُدَى، وَزَيِّنَّا بِالتَّقْوَى، وَاغْفِرْ لَنَا فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى".
"ثُمَّ يَخْفِضُ صَوْتَهُ، ثُمَّ يَقُولُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ وَعَطَائِكَ رِزْقًا طَيِّبًا مُبَارَكًا".
"اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَمَرْتَ بِالدُّعَاءِ، وَقَضَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ بِالِاسْتِجَابَةِ، وَأَنْتَ لَا تُخْلِفُ وَعْدَكَ، وَلَا تَكْذِبُ عَهْدَكَ، اللَّهُمَّ مَا أَحْبَبْتَ مِنْ خَيْرٍ فَحَبِّبْهُ إِلَيْنَا، وَيَسِّرْهُ لَنَا، وَمَا كَرِهْتَ مِنْ شَيْءٍ فَكَرِّهْهُ إِلَيْنَا وَجَنِّبْنَاهُ، وَلَا تَنْزِعْ عَنَّا الْإِسْلَامَ بَعْدَ إِذْ أَعْطَيْتَنَا".

الدُّعَاءُ عِنْدَ رَمْيِ جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ عِنْدَ كُلِّ حَصَاةٍ
"اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ".
"اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ حَجًّا مَبْرُورًا وَذَنْبًا مَغْفُورًا". [الطَّبَرَانِيُّ (881)، وَالْبَيْهَقِيُّ (5/ 129)]

الذِّكْرُ عِنْدَ ذَبْحِ الْأَضَاحِيِّ
بِسْمِ اللَّهِ , اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنْ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَمِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ

دُعَاءُ الرُّجُوعِ مِنَ الْحَجِّ أَوِ الْعُمْرَةِ
"اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ".
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، آيِبُونَ، تَائِبُونَ، عَابِدُونَ، سَاجِدُونَ".
"اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ حَجًّا مَبْرُورًا وَسَعْيًا مَشْكُورًا وَذَنْبًا مَغْفُورًا".

ذکر هنگام احرام
الله پاک است، ستایش از آن الله است و الله بزرگ‌تر است.

دعای تلبیه در حج و عمره
لبیک خدایا لبیک؛ لبیک، تو شریکی نداری، لبیک. همانا ستایش و نعمت و فرمانروایی از آن توست و شریکی نداری. [بخاری (۲/۱۷۰) و مسلم (۱۱۸۴)]

دعا هنگام دیدن کعبه
خدایا تو سلام هستی و سلامتی از توست؛ پروردگارا ما را با سلام درود بگو. [ابن ابی‌شیبه ۷/۱۰۲ و بیهقی ۵/۷۳]

دعا هنگام استلام حجرالاسود
به نام الله و الله بزرگ‌تر است. [طبرانی (۸۶۲)، (۸۶۳) و بیهقی (۵/۷۹)]
هیچ معبودی جز الله نیست و الله بزرگ‌تر است؛ خدایا از روی تصدیق کتاب تو و سنت پیامبرت صلی الله علیه وسلم. [طبرانی (۸۶۵)]

دعا میان رکن یمانی و حجرالاسود
پروردگارا در دنیا به ما نیکی و در آخرت نیکی عطا کن و ما را از عذاب آتش نگاه دار. [ابوداود ۲/۱۷۹ و احمد ۳/۴۱۱]

دعا در طواف
خدایا پروردگارا در دنیا به ما نیکی و در آخرت نیکی عطا کن و ما را از عذاب آتش نگاه دار. [طبرانی (۸۵۷) و بیهقی (۵/۸۴)]
هیچ معبودی جز الله یگانه نیست، شریکی ندارد؛ فرمانروایی و ستایش از آن اوست، خیر در دست اوست و او بر هر چیز تواناست.

دعا پس از دو رکعت طواف
خدایا مرا با دین خود و فرمانبرداری پیامبرت صلی الله علیه وسلم نگاه دار.
خدایا مرا از حدود خود دور بدار.
خدایا مرا از کسانی قرار بده که تو، فرشتگان، پیامبران و بندگان شایسته‌ات را دوست دارند؛ خدایا مرا نزد خود و نزد فرشتگان و پیامبران و بندگان شایسته‌ات محبوب گردان.
خدایا از بهترین آنچه به بندگان شایسته‌ات در دنیا و آخرت می‌دهی به من عطا کن.
خدایا آسانی را برایم میسر کن، از دشواری دورم بدار و بیامرز.

دعا هنگام بالا رفتن بر صفا و مروه
از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما روایت است که گفت: هنگامی که پیامبر الله صلی الله علیه وسلم از مسجد به سوی صفا بیرون می‌رفت شنیدم می‌فرمود: از آنچه او آغاز کرده آغاز می‌کنیم. پس از صفا آغاز کرد و خواند: «همانا صفا و مروه از نشانه‌های الله‌اند». هرگاه بر صفا می‌ایستاد سه بار تکبیر می‌گفت و می‌فرمود:
هیچ معبودی جز الله یگانه نیست، شریکی ندارد؛ فرمانروایی و ستایش از آن اوست و او بر هر چیز تواناست. هیچ معبودی جز الله نیست؛ وعده‌اش را وفا کرد، بنده‌اش را یاری داد و به تنهایی گروه‌ها را شکست داد.
سپس این سخن را تکرار کرد. [مسلم (۱۲۱۸) و احمد (۳/۳۲۰، ۳۲۱)]

دعا بر صفا
خدایا تو فرمودی مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم و تو خلاف وعده نمی‌کنی؛ از تو می‌خواهم همان‌گونه که مرا به اسلام هدایت کردی آن را از من نگیری تا مرا مسلمان بمیرانی.
خدایا ما را با دین خود و فرمانبرداری از خود و پیامبرت نگاه دار و از حدود خود دور بدار.
خدایا ما را چنان قرار بده که تو، فرشتگان، پیامبران و بندگان شایسته‌ات را دوست بداریم.
خدایا ما را نزد خود، فرشتگان، پیامبران و بندگان شایسته‌ات محبوب گردان.
خدایا آسانی را برای ما میسر کن، از دشواری دورمان بدار و در آخرت ما را بیامرز. [بیهقی (۵/۹۴)]

دعا در سعی میان صفا و مروه
پروردگارا بیامرز و رحم کن؛ همانا تو نیرومندترین و کریم‌ترین هستی. [طبرانی (۸۷۰) و بیهقی (۵/۹۵)]

دعا در عرفات
هیچ معبودی جز الله یگانه نیست، شریکی ندارد؛ فرمانروایی و ستایش از آن اوست و او بر هر چیز تواناست. [ترمذی (۳۵۷۹) و طبرانی (۷۸۴)]

دعای پیشینیان صالح در عرفات
هیچ معبودی جز الله یگانه نیست، شریکی ندارد؛ فرمانروایی و ستایش از آن اوست و او بر هر چیز تواناست.
خدایا با هدایت ما را راه بنما، به تقوا بیارای و در آخرت و دنیا ما را بیامرز.
سپس صدای خود را پایین می‌آورد و می‌گوید: خدایا از فضل و بخشش تو روزی پاک و پربرکت می‌خواهم.
خدایا تو به دعا فرمان دادی و اجابت را بر خود مقرر کردی و خلاف وعده و پیمانت نمی‌کنی. خدایا هر خیری را که دوست داری نزد ما محبوب و برایمان آسان گردان و هر چیزی را که ناخوش داری نزد ما ناخوشایند گردان و از آن دورمان بدار؛ و اسلام را پس از آنکه به ما عطا کردی از ما مگیر.

دعا هنگام پرتاب هر سنگ به جمره عقبه
الله بزرگ‌تر است، الله بزرگ‌تر است، الله بزرگ‌تر است.
خدایا آن را حج پذیرفته و گناهی آمرزیده قرار بده. [طبرانی (۸۸۱) و بیهقی (۵/۱۲۹)]

ذکر هنگام ذبح قربانی‌ها
به نام الله؛ خدایا از محمد و خاندان محمد و امت محمد بپذیر.

دعای بازگشت از حج یا عمره
الله بزرگ‌تر است، الله بزرگ‌تر است، الله بزرگ‌تر است.
هیچ معبودی جز الله یگانه نیست، شریکی ندارد؛ فرمانروایی و ستایش از آن اوست و او بر هر چیز تواناست. بازگشت‌کنندگان، توبه‌کنندگان، عبادت‌کنندگان و سجده‌کنندگان هستیم.
خدایا آن را حج پذیرفته، کوششی مورد سپاس و گناهی آمرزیده قرار بده.

زمان خواندنآماده خواندن
0 / 0

خواندن‌های تکمیل‌شده شما در اینجا نشان داده می‌شوند.

خواندن موقتاً متوقف است

توضیح و منبع

شریک‌کردن ذکر

WhatsApp Telegram Facebook X
متن برای شریک‌کردن

از نو شروع شود؟

شمارنده‌های فعلی و جای ذخیره‌شده این دسته پاک می‌شوند. تاریخچه خواندن‌های تکمیل‌شده حفظ خواهد شد.

از کتابخانه حدیث

حدیث
Narrated Anas: It is the Prophet's tradition that if someone marries a virgin and he has already a matron wife then he should stay for seven days with her (the virgin) and then by turns; and if someone marries a matron and he has already a virgin wife then he should stay with her (the matron) for three days, and then by turns.
Sahih al-Bukhari

Reference : Sahih al-Bukhari 5214 In-book reference : Book 67, Hadith 147 USC-MSA web (English) reference : Vol. 7, Book 62, Hadith 141 (deprecated numbering scheme)

خواندن حدیث و منبع آن
Ibn 'Umar (May Allah be pleased with them) reported: The Prophet (ﷺ) said, "May Allah have mercy on a man who performs four Rak'ah before the 'Asr prayer."[Abu Dawud and At- Tirmidhi].