Ncheta nke mgbede
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، اللَّهُ الصَّمَدُ، لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ، وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ.N’aha Allah, Onye Kachasị Ebere, Onye Na-eme Ebere.
Sị: Ọ bụ Allah, Onye Otu. Allah bụ Onye Pụrụ Izu Onwe Ya. Ọ mụtaghị nwa, a mụghịkwa Ya. Ọ dịghịkwa onye ya na Ya hà.مَنْ قَرَأَ سُوَرَ الْإِخْلَاصِ وَالْفَلَقِ وَالنَّاسِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ صَبَاحًا وَمَسَاءً كَفَتْهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ.
Onye na-agụ sura Al-Ikhlas, Al-Falaq na An-Nas ugboro atọ n’ụtụtụ na ugboro atọ ná mgbede, ha ga-ezuru ya megide ihe niile.
Sources for this dhikr
Reported for the evening
Surah Al-Ikhlas sitere na Koran. Abdullah ibn Khubayb kọrọ na Nabi ﷺ kụziiri ya ịgụ Al-Ikhlas, Al-Falaq na An-Nas ugboro atọ n’ụtụtụ na n’anyasị, na ha ga-ezuru ya pụọ n’ihe niile. Tirmidhi kọwara hadith a dị ka hasan sahih gharib site n’ụzọ a.
- Qur’an, Al-Ikhlas 112:1–4 (Open the website in a new window)
- Jamiʿ al-Tirmidhi, Chapters on Supplication 3575 (Open the website in a new window)
- Sunan Abi Dawud, Book of Manners 5082 (Open the website in a new window)
References cited in the explanation
فِي أَذْكَارِ الصَّبَاحِ وَالْمَسَاءِ نَقْرَأُ سُوَرَ الْإِخْلَاصِ، وَالْمُعَوِّذَتَيْنِ. ثَلَاثَ مَرَّاتٍ.
هَلْ نَقْرَأُ كُلَّ سُورَةٍ ثَلَاثًا، أَمْ نَقْرَأُ الْإِخْلَاصَ مَرَّةً ثُمَّ الْفَلَقَ مَرَّةً، ثُمَّ النَّاسَ مَرَّةً، ثُمَّ نُكَرِّرُ مَرَّتَيْنِ؟
فَلَمْ نَطَّلِعْ عَلَى نَصٍّ فِي الْمَسْأَلَةِ يُعَيِّنُ أَحَدَ الْأَمْرَيْنِ، وَلَكِنَّ الظَّاهِرَ أَنَّ الْأَوْلَى أَنْ تَقْرَأَ السُّوَرَ الثَّلَاثَ مَرَّةً ثُمَّ تُعِيدَ قِرَاءَتَهَا مَعَ بَعْضٍ مَرَّتَيْنِ، وَيَدُلُّ لِهَذَا أَنَّهُ ثَبَتَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ كُلَّ لَيْلَةٍ جَمَعَ كَفَّيْهِ ثُمَّ نَفَثَ فِيهِمَا فَقَرَأَ فِيهِمَا: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ، ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا مَا اسْتَطَاعَ مِنْ جَسَدِهِ يَبْدَأُ بِهِمَا عَلَى رَأْسِهِ وَوَجْهِهِ، وَمَا أَقْبَلَ مِنْ جَسَدِهِ. يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
وَثَبَتَ عَنْهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لِفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ: تُسَبِّحُونَ وَتَحْمَدُونَ وَتُكَبِّرُونَ خَلْفَ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.
وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ الرَّاوِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمَّا سُئِلَ عَنْ كَيْفِيَّةِ ذِكْرِهِنَّ قَالَ: يَقُولُ: سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ. حَتَّى يَكُونَ مِنْهُنَّ كُلِّهِنَّ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، كَذَا فِي الصَّحِيحِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ.
وَقَدْ رَجَّحَ ابْنُ حَجَرٍ أَنَّ كِلَا الْأَمْرَيْنِ حَسَنٌ وَمَالَ إِلَى أَفْضَلِيَّةِ الْإِفْرَادِ، وَذَكَرَ فِي ذَلِكَ حُجَجًا مِنْهَا حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ: أُمِرْنَا أَنْ نُسَبِّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنَحْمَدَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنُكَبِّرَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ. وَالْحَدِيثُ رَوَاهُ الْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ. وَفِي حَدِيثِ مُسْلِمٍ: مَنْ سَبَّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَحَمِدَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَكَبَّرَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَقَالَ تَمَامَ الْمِائَةِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. غُفِرَتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ.
فَحَدِيثُ أَذْكَارِ النَّوْمِ السَّابِقُ فِي الْمُعَوِّذَاتِ ظَاهِرُهُ الْجَمْعُ بَيْنَ السُّوَرِ، وَإِعَادَتُهَا مَجْمُوعَةً ثَلَاثًا، وَأَمَّا أَحَادِيثُ التَّسْبِيحَاتِ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْأَفْضَلَ هُوَ تَفْرِيقُهَا، فَلَوْ أَنَّ الْإِنْسَانَ جَمَعَ أَوْ فَرَّقَ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْكُلَّ لَا حَرَجَ فِيهِ، وَالْأَوْلَى إِلْحَاقُ الْمُعَوِّذَاتِ مَسَاءً وَصَبَاحًا بِالْمُعَوِّذَاتِ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ.
هَلْ نَقْرَأُ كُلَّ سُورَةٍ ثَلَاثًا، أَمْ نَقْرَأُ الْإِخْلَاصَ مَرَّةً ثُمَّ الْفَلَقَ مَرَّةً، ثُمَّ النَّاسَ مَرَّةً، ثُمَّ نُكَرِّرُ مَرَّتَيْنِ؟
فَلَمْ نَطَّلِعْ عَلَى نَصٍّ فِي الْمَسْأَلَةِ يُعَيِّنُ أَحَدَ الْأَمْرَيْنِ، وَلَكِنَّ الظَّاهِرَ أَنَّ الْأَوْلَى أَنْ تَقْرَأَ السُّوَرَ الثَّلَاثَ مَرَّةً ثُمَّ تُعِيدَ قِرَاءَتَهَا مَعَ بَعْضٍ مَرَّتَيْنِ، وَيَدُلُّ لِهَذَا أَنَّهُ ثَبَتَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ كُلَّ لَيْلَةٍ جَمَعَ كَفَّيْهِ ثُمَّ نَفَثَ فِيهِمَا فَقَرَأَ فِيهِمَا: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ، ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا مَا اسْتَطَاعَ مِنْ جَسَدِهِ يَبْدَأُ بِهِمَا عَلَى رَأْسِهِ وَوَجْهِهِ، وَمَا أَقْبَلَ مِنْ جَسَدِهِ. يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
وَثَبَتَ عَنْهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لِفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ: تُسَبِّحُونَ وَتَحْمَدُونَ وَتُكَبِّرُونَ خَلْفَ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.
وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ الرَّاوِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمَّا سُئِلَ عَنْ كَيْفِيَّةِ ذِكْرِهِنَّ قَالَ: يَقُولُ: سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ. حَتَّى يَكُونَ مِنْهُنَّ كُلِّهِنَّ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، كَذَا فِي الصَّحِيحِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ.
وَقَدْ رَجَّحَ ابْنُ حَجَرٍ أَنَّ كِلَا الْأَمْرَيْنِ حَسَنٌ وَمَالَ إِلَى أَفْضَلِيَّةِ الْإِفْرَادِ، وَذَكَرَ فِي ذَلِكَ حُجَجًا مِنْهَا حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ: أُمِرْنَا أَنْ نُسَبِّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنَحْمَدَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنُكَبِّرَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ. وَالْحَدِيثُ رَوَاهُ الْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ. وَفِي حَدِيثِ مُسْلِمٍ: مَنْ سَبَّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَحَمِدَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَكَبَّرَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَقَالَ تَمَامَ الْمِائَةِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. غُفِرَتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ.
فَحَدِيثُ أَذْكَارِ النَّوْمِ السَّابِقُ فِي الْمُعَوِّذَاتِ ظَاهِرُهُ الْجَمْعُ بَيْنَ السُّوَرِ، وَإِعَادَتُهَا مَجْمُوعَةً ثَلَاثًا، وَأَمَّا أَحَادِيثُ التَّسْبِيحَاتِ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْأَفْضَلَ هُوَ تَفْرِيقُهَا، فَلَوْ أَنَّ الْإِنْسَانَ جَمَعَ أَوْ فَرَّقَ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْكُلَّ لَا حَرَجَ فِيهِ، وَالْأَوْلَى إِلْحَاقُ الْمُعَوِّذَاتِ مَسَاءً وَصَبَاحًا بِالْمُعَوِّذَاتِ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ.
N’azkar nke ụtụtụ na mgbede, a na-agụ Suratul Ikhlas na sura abụọ a na-agụ iji rịọ maka nchebe, Al-Falaq na An-Nas, ugboro atọ.
À ga-agụ sura nke ọ bụla ugboro atọ tupu a gafee na nke na-esote, ka à ga-agụ Al-Ikhlas otu ugboro, Al-Falaq otu ugboro na An-Nas otu ugboro, ma gụgharịa ha ọnụ ugboro abụọ ọzọ?
Anyị ahụghị ederede kpọmkwem nyere iwu ịhọrọ naanị otu n’ime usoro abụọ a. O yiri ka ihe ka mma bụ ịgụ sura atọ ahụ otu ugboro n’usoro, megharịa ha ọnụ ugboro abụọ ọzọ. Al-Bukhari kọrọ na kwa abalị mgbe Onye Amụma ﷺ dinara ala, ọ na-achịkọta ọbụ aka ya abụọ, fụọ ha ikuku nwayọọ ma gụpụta Al-Ikhlas, Al-Falaq na An-Nas n’ime ha. Ọ na-ejizi aka ya hichaa ihe niile o nwere ike iru n’ahụ ya, malite n’isi, ihu na ihu ahụ ya. Ọ na-eme nke a ugboro atọ.
Onye Amụma ﷺ gwara ndị ogbenye n’etiti ndị Muhajirun na ha ga-ekwu tasbih, tahmid na takbir ugboro 33 mgbe ekpere ọ bụla gasịrị. Al-Bukhari na Muslim abụọ kọrọ ya.
Mgbe a jụrụ Abu Salih, onye natara akụkọ a n’aka Abu Hurayrah, otú e si ekwu ha, ọ kọwara ịsị «Subhanallah, alhamdulillah, Allahu akbar» n’usoro ruo mgbe ọnụ ọgụgụ ahụ ruru 33.
Ibn Hajar lere usoro abụọ a anya dị ka ndị dị mma, ma họrọ imeju ọnụ ọgụgụ nke okwu ọ bụla iche. Otu n’ime ihe akaebe o hotara bụ akụkọ Zayd ibn Thabit: «E nyere anyị iwu ikwu tasbih ugboro 33, tahmid ugboro 33 na takbir ugboro 34 mgbe ekpere ọ bụla gasịrị.» Al-Hakim kọrọ ya ma kwuo na ọ bụ sahih. Adh-Dhahabi kwenyere na ya.
N’akụkọ Muslim, onye na-ekwu tasbih ugboro 33, tahmid ugboro 33 na takbir ugboro 33 mgbe ekpere ọ bụla gasịrị, ma jiri «Lā ilāha illā Allāhu waḥdahu lā sharīka lah, lahul-mulku wa lahul-ḥamdu wa huwa ʿalā kulli shay’in qadīr» mezuo otu narị, a ga-agbaghara ya mmehie ya, ọ bụrụgodị na ha dị ka ụfụfụ oke osimiri.
Akụkọ banyere ekpere tupu ịrahụ ụra na-egosi ịgụ sura atọ ndị ahụ ọnụ ma megharịa usoro ahụ ugboro atọ. Maka azkar mgbe ekpere gasịrị, o yiri ka ikwuchaa nke ọ bụla iche ka mma, ma e kwekwara ime ha ọnụ ma ọ bụ iche. Maka sura ụtụtụ na mgbede, a họọrọ ịgbaso usoro nke tupu ịrahụ ụra.
À ga-agụ sura nke ọ bụla ugboro atọ tupu a gafee na nke na-esote, ka à ga-agụ Al-Ikhlas otu ugboro, Al-Falaq otu ugboro na An-Nas otu ugboro, ma gụgharịa ha ọnụ ugboro abụọ ọzọ?
Anyị ahụghị ederede kpọmkwem nyere iwu ịhọrọ naanị otu n’ime usoro abụọ a. O yiri ka ihe ka mma bụ ịgụ sura atọ ahụ otu ugboro n’usoro, megharịa ha ọnụ ugboro abụọ ọzọ. Al-Bukhari kọrọ na kwa abalị mgbe Onye Amụma ﷺ dinara ala, ọ na-achịkọta ọbụ aka ya abụọ, fụọ ha ikuku nwayọọ ma gụpụta Al-Ikhlas, Al-Falaq na An-Nas n’ime ha. Ọ na-ejizi aka ya hichaa ihe niile o nwere ike iru n’ahụ ya, malite n’isi, ihu na ihu ahụ ya. Ọ na-eme nke a ugboro atọ.
Onye Amụma ﷺ gwara ndị ogbenye n’etiti ndị Muhajirun na ha ga-ekwu tasbih, tahmid na takbir ugboro 33 mgbe ekpere ọ bụla gasịrị. Al-Bukhari na Muslim abụọ kọrọ ya.
Mgbe a jụrụ Abu Salih, onye natara akụkọ a n’aka Abu Hurayrah, otú e si ekwu ha, ọ kọwara ịsị «Subhanallah, alhamdulillah, Allahu akbar» n’usoro ruo mgbe ọnụ ọgụgụ ahụ ruru 33.
Ibn Hajar lere usoro abụọ a anya dị ka ndị dị mma, ma họrọ imeju ọnụ ọgụgụ nke okwu ọ bụla iche. Otu n’ime ihe akaebe o hotara bụ akụkọ Zayd ibn Thabit: «E nyere anyị iwu ikwu tasbih ugboro 33, tahmid ugboro 33 na takbir ugboro 34 mgbe ekpere ọ bụla gasịrị.» Al-Hakim kọrọ ya ma kwuo na ọ bụ sahih. Adh-Dhahabi kwenyere na ya.
N’akụkọ Muslim, onye na-ekwu tasbih ugboro 33, tahmid ugboro 33 na takbir ugboro 33 mgbe ekpere ọ bụla gasịrị, ma jiri «Lā ilāha illā Allāhu waḥdahu lā sharīka lah, lahul-mulku wa lahul-ḥamdu wa huwa ʿalā kulli shay’in qadīr» mezuo otu narị, a ga-agbaghara ya mmehie ya, ọ bụrụgodị na ha dị ka ụfụfụ oke osimiri.
Akụkọ banyere ekpere tupu ịrahụ ụra na-egosi ịgụ sura atọ ndị ahụ ọnụ ma megharịa usoro ahụ ugboro atọ. Maka azkar mgbe ekpere gasịrị, o yiri ka ikwuchaa nke ọ bụla iche ka mma, ma e kwekwara ime ha ọnụ ma ọ bụ iche. Maka sura ụtụtụ na mgbede, a họọrọ ịgbaso usoro nke tupu ịrahụ ụra.