Fezîleta duayê

Dua insanın ona fayda verəni və zərərini aradan qaldıranı istəməsidir. Onun həqiqəti Allaha möhtac olduğunu göstərmək və öz gücünə, qüvvətinə arxalanmaqdan uzaq durmaqdır. Dua bəndəliyin əlaməti və insanın acizliyini hiss etməsidir. Duada həm də Uca Allahı tərifləmək və səxavət ilə kərəmi Ona aid etmək mənası vardır.

Uca Allah buyurur: “Rəbbiniz dedi: Mənə dua edin, Mən də duanızı qəbul edim. Mənə ibadətdən təkəbbür göstərənlər Cəhənnəmə zəlil halda girəcəklər.” [Ğafir surəsi: ayə 60]

Peyğəmbər ﷺ buyurmuşdur: “Dua ibadətin özüdür.” [Tirmizi və İbn Macə rəvayət etmiş, Albani səhih saymışdır]

Peyğəmbər ﷺ buyurmuşdur: “Uca Allah yanında duadan daha əziz bir şey yoxdur.” [Əhməd, Buxari, İbn Macə, Tirmizi və Hakim rəvayət etmiş; Hakim səhih saymış, Zəhəbi onunla razılaşmışdır]

Peyğəmbər ﷺ buyurmuşdur: “Kim Allahdan istəməzsə, Allah ona qəzəblənər.” [Tirmizi və İbn Macə rəvayət etmiş; Hakim səhih saymış, Zəhəbi onunla razılaşmış, Albani həsən saymışdır]

Peyğəmbər ﷺ buyurmuşdur: “İnsanların ən acizi dua etməkdən aciz olan, ən xəsisi isə salam verməkdə xəsislik edəndir.” [İbn Hibban rəvayət etmiş, Albani səhih saymışdır]

Peyğəmbər ﷺ buyurmuşdur: “Sizdən kimin üçün dua qapısı açılarsa, onun üçün rəhmət qapıları açılar. Allahdan istənilən şeylər arasında Ona afiyət istənilməsindən daha sevimli bir şey yoxdur. Dua həm gəlmiş, həm də gəlməmiş bəla üçün fayda verir. Ey Allahın bəndələri, dua edin.” [Tirmizi rəvayət etmiş, Albani həsən saymışdır]

Allahın Rəsulu ﷺ buyurmuşdur: “Uca Allah buyurur: Mən bəndəmin Mənim haqqımdakı zənni yanındayam və o Mənə dua etdikdə Mən onunlayam.” [Müslim rəvayət etmişdir]

Peyğəmbər ﷺ buyurmuşdur: “Bəndənin Rəbbinə ən yaxın olduğu hal səcdədə olduğu haldır; buna görə çox dua edin.” [Müslim rəvayət etmişdir]

Peyğəmbər ﷺ buyurmuşdur: “Gecədə elə bir vaxt vardır ki, bir müsəlman həmin vaxta rast gəlib Allahdan dünya və axirət işlərindən bir şey istəsə, Allah onu ona verər. Bu, hər gecə belədir.” [Müslim rəvayət etmişdir]

Peyğəmbər ﷺ buyurmuşdur: “Bir müsəlman bəndə qardaşına onun xəbəri olmadan dua etdikdə mələk deyər: Sənə də onun misli olsun.” [Müslim rəvayət etmişdir]

দোয়া হলো উপকারী বিষয় প্রার্থনা করা এবং ক্ষতি দূর করার আবেদন করা। এর মর্ম হলো আল্লাহর প্রতি নিজের মুখাপেক্ষিতা প্রকাশ এবং নিজের শক্তি ও সামর্থ্যের ওপর নির্ভরতা পরিত্যাগ করা। এটি বান্দাত্বের লক্ষণ এবং মানুষের বিনয়ের অনুভূতি। এতে মহান আল্লাহর প্রশংসা এবং দান ও উদারতা তাঁরই বলে স্বীকার করার অর্থ রয়েছে।

মহান আল্লাহ বলেছেন: “তোমাদের রব বলেছেন, তোমরা আমাকে ডাকো, আমি তোমাদের ডাকে সাড়া দেব। যারা অহংকারবশত আমার ইবাদত থেকে বিমুখ হয় তারা লাঞ্ছিত হয়ে জাহান্নামে প্রবেশ করবে।” [সুরা গাফির: আয়াত ৬০]

নবী (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম) বলেছেন: “দোয়াই ইবাদত।” [তিরমিযি ও ইবন মাজাহ বর্ণনা করেছেন; আলবানি সহিহ বলেছেন।]

নবী (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম) বলেছেন: “মহান আল্লাহর কাছে দোয়ার চেয়ে মর্যাদাপূর্ণ কিছু নেই।” [আহমদ, বুখারি, ইবন মাজাহ, তিরমিযি ও হাকিম বর্ণনা করেছেন; হাকিম সহিহ বলেছেন এবং যাহাবি তাঁর সঙ্গে একমত হয়েছেন।]

নবী (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম) বলেছেন: “যে আল্লাহর কাছে চায় না, তিনি তার ওপর ক্রুদ্ধ হন।” [তিরমিযি ও ইবন মাজাহ বর্ণনা করেছেন; হাকিম সহিহ বলেছেন, যাহাবি একমত হয়েছেন এবং আলবানি হাসান বলেছেন।]

নবী (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম) বলেছেন: “মানুষের মধ্যে সবচেয়ে অক্ষম সে, যে দোয়া করতে অক্ষম; আর সবচেয়ে কৃপণ সে, যে সালাম দিতে কৃপণতা করে।” [ইবন হিব্বান বর্ণনা করেছেন; আলবানি সহিহ বলেছেন।]

নবী (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম) বলেছেন: “তোমাদের কারও জন্য দোয়ার দরজা খুলে দেওয়া হলে তার জন্য রহমতের দরজাগুলো খুলে দেওয়া হয়। আল্লাহর কাছে যা চাওয়া হয় তার মধ্যে আফিয়াত চাওয়ার চেয়ে তাঁর কাছে অধিক প্রিয় কিছু নেই।” আল্লাহর রাসুল বলেছেন: “দোয়া নেমে আসা এবং এখনও না-আসা বিপদের ক্ষেত্রে উপকার করে। তাই হে আল্লাহর বান্দারা, তোমরা দোয়া করো।” [তিরমিযি বর্ণনা করেছেন; আলবানি হাসান বলেছেন।]

আল্লাহর রাসুল (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম) বলেছেন: “মহান আল্লাহ বলেন: আমার বান্দা আমার সম্পর্কে যেমন ধারণা করে আমি তেমনই; আর সে যখন আমাকে ডাকে আমি তার সঙ্গে থাকি।” [মুসলিম বর্ণনা করেছেন।]

নবী (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম) বলেছেন: “বান্দা সিজদায় থাকা অবস্থায় তার রবের সবচেয়ে নিকটে থাকে। তাই বেশি বেশি দোয়া করো।” [মুসলিম বর্ণনা করেছেন।]

নবী (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম) বলেছেন: “রাতে এমন একটি সময় আছে, কোনো মুসলিম ব্যক্তি সেই সময় পেয়ে আল্লাহর কাছে দুনিয়া বা আখিরাতের কোনো কল্যাণ চাইলে তিনি তাকে তা দেন। এটি প্রতি রাতেই ঘটে।” [মুসলিম বর্ণনা করেছেন।]

নবী (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম) বলেছেন: “কোনো মুসলিম বান্দা তার ভাইয়ের অনুপস্থিতিতে তার জন্য দোয়া করলে ফেরেশতা বলেন: তোমার জন্যও অনুরূপ হোক।” [মুসলিম বর্ণনা করেছেন।]

Dova je traženje onoga što čovjeku koristi i što od njega otklanja štetu. Njena suština je pokazivanje potrebe za Allahom i odricanje od oslanjanja na vlastitu snagu i moć. Ona je obilježje robovanja i osjećaja ljudske poniznosti, a sadrži i značenje hvaljenja Allaha, Silnog i Uzvišenog, te pripisivanja dobrote i plemenitosti Njemu.

Uzvišeni je rekao: “Gospodar vaš kaže: Molite Me, Ja ću vam se odazvati. Oni koji se iz oholosti ne žele Meni klanjati ući će u Džehennem poniženi.” [Sura Gafir: ajet 60]

Vjerovjesnik, Allahov blagoslov i mir bili na njega, rekao je: “Dova je ibadet.” [Prenose Tirmizi i Ibn Madže; Albani ga je ocijenio vjerodostojnim.]

Vjerovjesnik, Allahov blagoslov i mir bili na njega, rekao je: “Allahu Uzvišenom nema ništa plemenitije od dove.” [Prenose Ahmed, Buhari, Ibn Madže, Tirmizi i Hakim; Hakim ga je ocijenio vjerodostojnim, a Zehebi se složio.]

Vjerovjesnik, Allahov blagoslov i mir bili na njega, rekao je: “Ko ne traži od Allaha, On se na njega rasrdi.” [Prenose Tirmizi i Ibn Madže; Hakim ga je ocijenio vjerodostojnim, Zehebi se složio, a Albani ga je ocijenio dobrim.]

Vjerovjesnik, Allahov blagoslov i mir bili na njega, rekao je: “Najslabiji od ljudi je onaj ko nije sposoban učiti dovu, a najškrtiji je onaj ko škrtari sa selamom.” [Prenosi Ibn Hibban; Albani ga je ocijenio vjerodostojnim.]

Vjerovjesnik, Allahov blagoslov i mir bili na njega, rekao je: “Kome od vas budu otvorena vrata dove, otvorena su mu vrata milosti. Allahu nije traženo ništa Njemu draže od toga da se od Njega traži dobro zdravlje.” Allahov Poslanik je rekao: “Dova koristi protiv onoga što se dogodilo i onoga što se nije dogodilo. Zato, Allahovi robovi, učite dovu.” [Prenosi Tirmizi; Albani ga je ocijenio dobrim.]

Allahov Poslanik, Allahov blagoslov i mir bili na njega, rekao je: “Allah, Silni i Uzvišeni, kaže: Ja sam prema Svome robu onakav kakvim Me smatra i Ja sam s njim kada Me moli.” [Prenosi Muslim.]

Vjerovjesnik, Allahov blagoslov i mir bili na njega, rekao je: “Rob je najbliži svom Gospodaru dok je na sedždi; zato mnogo učite dovu.” [Prenosi Muslim.]

Vjerovjesnik, Allahov blagoslov i mir bili na njega, rekao je: “U noći postoji čas u kojem nijedan musliman neće zamoliti Allaha za neko dobro ovoga ili budućeg svijeta a da mu ga On neće dati. To je svake noći.” [Prenosi Muslim.]

Vjerovjesnik, Allahov blagoslov i mir bili na njega, rekao je: “Kada musliman moli za svoga brata u njegovom odsustvu, melek kaže: I tebi isto.” [Prenosi Muslim.]

Die Bedeutung des Bittgebets

Das Bittgebet bedeutet, dass der Bittende um das ersucht, was ihm nützt und seinen Schaden abwendet. Sein Wesen ist, die Bedürftigkeit gegenüber Allah zu zeigen und sich von eigener Macht und Kraft loszusagen. Es ist ein Merkmal der Dienerschaft und das Empfinden der menschlichen Demut. Es enthält den Lobpreis Allahs, des Mächtigen und Erhabenen, und schreibt Ihm Freigebigkeit und Großzügigkeit zu.

Das Bittgebet ist Gehorsam gegenüber Allah und die Befolgung Seines Befehls

Allah, der Erhabene, sagt: „Und euer Herr sagt: Ruft Mich an, so erhöre Ich euch. Gewiss, diejenigen, die sich aus Hochmut weigern, Mir zu dienen, werden erniedrigt in die Hölle eintreten.“ [Ghafir 40:60]

Das Bittgebet ist Anbetung

Der Prophet, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „Das Bittgebet ist die Anbetung.“ [Überliefert von at-Tirmidhi und Ibn Madschah; von al-Albani als authentisch eingestuft]

Das Bittgebet ist Allah, dem Erhabenen, besonders wertvoll

Er, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „Nichts ist Allah, dem Erhabenen, wertvoller als das Bittgebet.“ [Überliefert von Ahmad, al-Buchari, Ibn Madschah, at-Tirmidhi und al-Hakim, der es als authentisch einstufte; adh-Dhahabi stimmte ihm zu]

Das Bittgebet ist ein Grund, Allahs Zorn abzuwenden

Er, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „Wer Allah nicht bittet, auf den wird Er zornig.“ [Überliefert von at-Tirmidhi und Ibn Madschah; von al-Hakim als authentisch eingestuft, dem adh-Dhahabi zustimmte; von al-Albani als gut eingestuft]

Das Bittgebet bewahrt vor Unvermögen und zeigt Klugheit

Er, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „Der unfähigste Mensch ist der, der zum Bittgebet unfähig ist, und der geizigste Mensch ist der, der mit dem Friedensgruß geizt.“ [Überliefert von Ibn Hibban und von al-Albani als authentisch eingestuft]

Das Bittgebet ist ein Grund für die Abwendung von Prüfungen

Er, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „Wem von euch die Tür des Bittgebets geöffnet wurde, dem wurden die Türen der Barmherzigkeit geöffnet. Allah wurde um nichts gebeten, was Ihm lieber wäre, als um Wohlergehen.“ Und der Gesandte Allahs, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „Das Bittgebet nützt hinsichtlich dessen, was herabgekommen ist, und dessen, was noch nicht herabgekommen ist. So haltet euch, o Diener Allahs, an das Bittgebet.“ [Überliefert von at-Tirmidhi und von al-Albani als gut eingestuft]

Der Bittende ist bei Allah

Der Gesandte Allahs, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „Allah, der Mächtige und Erhabene, sagt: Ich bin so, wie Mein Diener von Mir denkt, und Ich bin bei ihm, wenn er Mich anruft.“ [Überliefert von Muslim]

Der Vorzug des Bittgebets in der Niederwerfung

Er, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „Am nächsten ist der Diener seinem Herrn, dem Mächtigen und Erhabenen, während er sich niederwirft; so sprecht viele Bittgebete.“ [Überliefert von Muslim]

Der Vorzug des Bittgebets in der Nacht

Er, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „In der Nacht gibt es gewiss eine Stunde, in der kein Muslim Allah, den Erhabenen, um etwas vom Diesseits und Jenseits bittet, ohne dass Er es ihm gibt. Und das geschieht jede Nacht.“ [Überliefert von Muslim]

Der Vorzug des Bittgebets für Muslime in ihrer Abwesenheit

Er, Allahs Segen und Frieden seien auf ihm, sagte: „Kein muslimischer Diener bittet für seinen Bruder in dessen Abwesenheit, ohne dass der Engel sagt: Und dir Gleiches.“ [Überliefert von Muslim]

El significado de la súplica

La súplica consiste en que quien suplica pida aquello que le beneficia y lo que aparta su perjuicio. Su realidad es mostrar la necesidad de Allah y reconocer la propia falta de poder y fuerza. Es una señal de servidumbre y de reconocimiento de la humildad humana; contiene asimismo alabanza a Allah, poderoso y majestuoso, y atribución a Él de la generosidad y la munificencia.

La súplica es obediencia a Allah y cumplimiento de Su mandato

Allah, exaltado sea, dijo: «Y vuestro Señor dijo: “Invocadme y os responderé. Ciertamente, quienes por soberbia rechazan Mi adoración entrarán en el Infierno humillados”». [Gafir, 60]

La súplica es adoración

El Profeta, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, dijo: «La súplica es la adoración». [Narrado por At-Tirmidhi e Ibn Mayah; considerado auténtico por Al-Albani]

La súplica es lo más noble ante Allah, exaltado sea

Él, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, dijo: «No hay nada más noble ante Allah, exaltado sea, que la súplica». [Narrado por Ahmad, Al-Bujari, Ibn Mayah, At-Tirmidhi y Al-Hakim, quien lo consideró auténtico; Ad-Dhahabi coincidió con él]

La súplica es causa para apartar la ira de Allah

Él, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, dijo: «Quien no pide a Allah provoca Su ira». [Narrado por At-Tirmidhi e Ibn Mayah; Al-Hakim lo consideró auténtico, Ad-Dhahabi coincidió y Al-Albani lo consideró bueno]

La súplica protege de la incapacidad y demuestra sensatez

Él, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, dijo: «La persona más incapaz es la que es incapaz de suplicar, y la más avara es la que escatima el saludo». [Narrado por Ibn Hibban y considerado auténtico por Al-Albani]

La súplica es causa para levantar la aflicción

Él, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, dijo: «A quien de vosotros se le abre la puerta de la súplica se le abren las puertas de la misericordia. Nada se pide a Allah que Le sea más amado que se Le pida bienestar». El Mensajero de Allah, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, también dijo: «La súplica beneficia frente a lo que ha descendido y lo que aún no ha descendido. Por tanto, siervos de Allah, recurrid a la súplica». [Narrado por At-Tirmidhi y considerado bueno por Al-Albani]

Allah está con quien Le suplica

El Mensajero de Allah, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, dijo: «Allah, poderoso y majestuoso, dice: “Soy conforme a lo que Mi siervo espera de Mí, y estoy con él cuando Me invoca”». [Narrado por Muslim]

La virtud de suplicar durante la prosternación

Él, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, dijo: «Lo más cerca que está el siervo de su Señor, poderoso y majestuoso, es cuando está prosternado; por eso, abundad en la súplica». [Narrado por Muslim]

La virtud de suplicar durante la noche

Él, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, dijo: «Durante la noche hay una hora en la que ningún musulmán pide a Allah, exaltado sea, algo de esta vida o de la otra sin que Él se lo conceda; y eso ocurre cada noche». [Narrado por Muslim]

La virtud de suplicar por los musulmanes en su ausencia

Él, que Allah lo bendiga y le conceda la paz, dijo: «Ningún siervo musulmán suplica por su hermano en su ausencia sin que el ángel diga: “Y para ti lo mismo”». [Narrado por Muslim]

دعا آن است که دعا کننده چیزی را بخواهد که به او سود رساند و زیانش را برطرف کند. حقیقت دعا آشکار ساختن نیاز به خدا و بیزاری جستن از نیرو و توان خود است؛ دعا نشانهٔ بندگی و احساس فروتنی انسان است و معنای ستایش خدای عزوجل و نسبت دادن جود و کرم به او را در بر دارد.

خدای متعال فرمود: «پروردگارتان گفت: مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم؛ آنان که از پرستش من تکبر می‌ورزند به زودی خوار وارد جهنم خواهند شد.» [سورهٔ غافر، آیهٔ ۶۰]

پیامبر ﷺ فرمود: «دعا همان عبادت است.» [روایت ترمذی و ابن ماجه؛ آلبانی آن را صحیح دانسته است.]

پیامبر ﷺ فرمود: «چیزی نزد خدای متعال گرامی‌تر از دعا نیست.» [روایت احمد، بخاری، ابن ماجه، ترمذی و حاکم؛ حاکم آن را صحیح دانسته و ذهبی با او موافقت کرده است.]

پیامبر ﷺ فرمود: «کسی که از خدا درخواست نکند، خدا بر او خشم می‌گیرد.» [روایت ترمذی و ابن ماجه؛ حاکم آن را صحیح دانسته و ذهبی با او موافقت کرده و آلبانی آن را حسن دانسته است.]

پیامبر ﷺ فرمود: «ناتوان‌ترین مردم کسی است که از دعا ناتوان باشد و بخیل‌ترین مردم کسی است که در سلام بخل ورزد.» [روایت ابن حبان؛ آلبانی آن را صحیح دانسته است.]

پیامبر ﷺ فرمود: «هر کس از شما که در دعا به رویش گشوده شود، درهای رحمت به رویش گشوده شده است و چیزی محبوب‌تر نزد خدا از درخواست عافیت از او خواسته نشده است.» و رسول خدا ﷺ فرمود: «دعا برای آنچه فرود آمده و آنچه هنوز فرود نیامده سود می‌رساند؛ پس ای بندگان خدا، دعا کنید.» [روایت ترمذی؛ آلبانی آن را حسن دانسته است.]

رسول خدا ﷺ فرمود: «خدای عزوجل می‌فرماید: من نزد گمان بنده‌ام به خود هستم و هنگامی که مرا بخواند با او هستم.» [روایت مسلم]

پیامبر ﷺ فرمود: «نزدیک‌ترین حالت بنده به پروردگارش عزوجل زمانی است که در سجده است، پس بسیار دعا کنید.» [روایت مسلم]

پیامبر ﷺ فرمود: «در شب ساعتی است که هیچ مرد مسلمانی در آن از خدای متعال خیری از امور دنیا و آخرت نمی‌خواهد مگر آنکه آن را به او می‌بخشد؛ و این در هر شب است.» [روایت مسلم]

پیامبر ﷺ فرمود: «هیچ بندهٔ مسلمانی برای برادرش در غیاب او دعا نمی‌کند مگر آنکه فرشته می‌گوید: برای تو نیز همانند آن باشد.» [روایت مسلم]

دعا آن است که دعاکننده آنچه را به او سود می‌رساند و زیانش را برطرف می‌کند درخواست کند. حقیقت آن اظهار نیاز به الله و بیزاری از توان و نیروی مستقل است. دعا نشانه بندگی و احساس فروتنی انسان است و معنای ستایش الله عزوجل و نسبت دادن بخشش و بزرگواری به او را در بر دارد.

الله تعالی فرمود: «پروردگار شما فرمود مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم؛ کسانی که از عبادت من تکبر می‌ورزند با خواری وارد دوزخ خواهند شد». [سوره غافر، آیه ۶۰]

پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «دعا همان عبادت است». [ترمذی و ابن ماجه روایت کرده‌اند و البانی آن را صحیح دانسته است]

پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «هیچ چیز نزد الله تعالی گرامی‌تر از دعا نیست». [احمد، بخاری، ابن ماجه، ترمذی و حاکم روایت کرده‌اند؛ حاکم آن را صحیح دانسته و ذهبی با او موافقت کرده است]

پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «هر کس از الله درخواست نکند الله بر او خشم می‌گیرد». [ترمذی و ابن ماجه روایت کرده‌اند؛ حاکم آن را صحیح دانسته، ذهبی موافقت کرده و البانی آن را حسن دانسته است]

پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «ناتوان‌ترین مردم کسی است که از دعا ناتوان باشد و بخیل‌ترین مردم کسی است که در سلام کردن بخل ورزد». [ابن حبان روایت کرده و البانی آن را صحیح دانسته است]

پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «هر کس از شما که در دعا به رویش گشوده شود، درهای رحمت به رویش گشوده شده است و از الله چیزی محبوب‌تر از عافیت خواسته نشده است». و پیامبر الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «دعا درباره آنچه نازل شده و آنچه هنوز نازل نشده سود می‌رساند؛ پس ای بندگان الله به دعا بپردازید». [ترمذی روایت کرده و البانی آن را حسن دانسته است]

پیامبر الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «الله عزوجل می‌فرماید: من نزد گمان بنده‌ام به خود هستم و هنگامی که مرا بخواند با او هستم». [روایت مسلم]

پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «نزدیک‌ترین حالت بنده به پروردگار عزوجل هنگامی است که در سجده باشد؛ پس بسیار دعا کنید». [روایت مسلم]

پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «در شب ساعتی است که هر مرد مسلمانی در آن از الله تعالی چیزی از امور دنیا و آخرت بخواهد، به او عطا می‌کند و این در هر شب است». [روایت مسلم]

پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «هیچ بنده مسلمانی برای برادرش در غیاب او دعا نمی‌کند مگر آنکه فرشته می‌گوید برای تو نیز همانند آن باد». [روایت مسلم]

Addu’a ita ce mutum ya roƙi abin da zai amfane shi da kuma abin da zai kawar masa da cuta. Haƙiƙaninta shi ne nuna buƙata ga Allah da kuma nisantar dogaro da ƙarfi da ikon mutum. Alama ce ta bauta da fahimtar ƙanƙantar ɗan Adam. Haka kuma tana ɗauke da yabon Allah Maɗaukaki da danganta kyauta da karamci gare Shi.

Allah Maɗaukaki Ya ce: “Ubangijinku Ya ce: Ku roƙe Ni, zan amsa muku. Lalle waɗanda suke girman kai ga barin bauta Mini za su shiga Jahannama a wulaƙance.” [Surar Ghafir: aya ta 60]

Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Addu’a ita ce ibada.” [Tirmidhi da Ibn Majah ne suka ruwaito; Albani ya inganta shi.]

Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Babu wani abu da ya fi addu’a daraja a wurin Allah Maɗaukaki.” [Ahmad, Bukhari, Ibn Majah, Tirmidhi da Hakim ne suka ruwaito; Hakim ya inganta shi, Dhahabi kuma ya yarda da shi.]

Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Duk wanda bai roƙi Allah ba, Allah Yana fushi da shi.” [Tirmidhi da Ibn Majah ne suka ruwaito; Hakim ya inganta shi, Dhahabi ya yarda da shi, Albani kuma ya ce hasan ne.]

Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Mafi gazawar mutane shi ne wanda ya kasa addu’a, kuma mafi rowar mutane shi ne wanda ya yi rowar sallama.” [Ibn Hibban ne ya ruwaito; Albani ya inganta shi.]

Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Wanda aka buɗe masa ƙofar addu’a daga cikinku, an buɗe masa ƙofofin rahama. Babu abin da aka roƙi Allah wanda Ya fi so kamar a roƙe Shi lafiya.” Manzon Allah ya ce: “Addu’a tana amfani ga abin da ya sauka da abin da bai sauka ba. Saboda haka, ku bayin Allah, ku riƙi addu’a.” [Tirmidhi ne ya ruwaito; Albani ya ce hasan ne.]

Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Allah Maɗaukaki Yana cewa: Ina yadda bawana yake zato na, kuma Ina tare da shi idan ya roƙe Ni.” [Muslim ne ya ruwaito.]

Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Bawa ya fi kusanci ga Ubangijinsa a lokacin da yake sujada; saboda haka ku yawaita addu’a.” [Muslim ne ya ruwaito.]

Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Akwai wani lokaci a cikin dare da babu Musulmin da ya dace da shi ya roƙi Allah wani abu na duniya ko na lahira face Ya ba shi; kuma hakan yana faruwa kowane dare.” [Muslim ne ya ruwaito.]

Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Babu wani bawa Musulmi da zai yi wa ɗan’uwansa addu’a a ɓoyensa face mala’ika ya ce: Kai ma ka sami makamancinsa.” [Muslim ne ya ruwaito.]

दुआ यह है कि माँगने वाला अपने लिए लाभ और हानि दूर होने की माँग करे। इसका वास्तविक अर्थ अल्लाह के सामने अपनी आवश्यकता प्रकट करना और अपनी शक्ति तथा सामर्थ्य से निर्लिप्त होना है। यह बंदगी का चिह्न और मानव की विनम्रता की अनुभूति है; इसमें महान अल्लाह की प्रशंसा और उदारता तथा कृपा को उसी की ओर संबद्ध करना भी शामिल है।

अल्लाह ने फ़रमाया: “तुम्हारे रब ने कहा: मुझसे दुआ करो, मैं तुम्हारी दुआ स्वीकार करूँगा। जो लोग मेरी इबादत से घमंड करते हैं, वे अपमानित होकर जहन्नम में प्रवेश करेंगे।” [सूरा ग़ाफ़िर: आयत 60]

नबी ﷺ ने फ़रमाया: “दुआ ही इबादत है।” [तिर्मिज़ी और इब्न माजा; अल-अल्बानी ने इसे सहीह कहा]

नबी ﷺ ने फ़रमाया: “अल्लाह के निकट दुआ से अधिक आदरणीय कोई चीज़ नहीं।” [अहमद, बुख़ारी, इब्न माजा, तिर्मिज़ी और हाकिम; हाकिम ने इसे सहीह कहा और ज़हबी ने सहमति दी]

नबी ﷺ ने फ़रमाया: “जो अल्लाह से नहीं माँगता, अल्लाह उससे नाराज़ होता है।” [तिर्मिज़ी और इब्न माजा; हाकिम ने सहीह कहा, ज़हबी ने सहमति दी और अल-अल्बानी ने हसन कहा]

नबी ﷺ ने फ़रमाया: “सबसे असमर्थ वह है जो दुआ न कर सके, और सबसे कंजूस वह है जो सलाम करने में कंजूसी करे।” [इब्न हिब्बान; अल-अल्बानी ने इसे सहीह कहा]

नबी ﷺ ने फ़रमाया: “तुममें से जिसके लिए दुआ का दरवाज़ा खोल दिया गया, उसके लिए रहमत के दरवाज़े खोल दिए गए। अल्लाह से जो कुछ माँगा जाता है, उसमें उसे आफ़ियत माँगे जाने से अधिक प्रिय कुछ नहीं। दुआ आई हुई और न आई हुई दोनों प्रकार की मुसीबत में लाभ देती है; इसलिए ऐ अल्लाह के बंदो, दुआ किया करो।” [तिर्मिज़ी; अल-अल्बानी ने इसे हसन कहा]

अल्लाह के रसूल ﷺ ने फ़रमाया: “अल्लाह कहता है: मैं अपने बंदे के मेरे बारे में गुमान के अनुसार हूँ और जब वह मुझे पुकारता है तो मैं उसके साथ होता हूँ।” [मुस्लिम]

नबी ﷺ ने फ़रमाया: “बंदा अपने रब के सबसे अधिक निकट सज्दे में होता है, इसलिए ख़ूब दुआ करो।” [मुस्लिम]

नबी ﷺ ने फ़रमाया: “रात में एक ऐसा समय है कि कोई मुसलमान उस समय अल्लाह से दुनिया और आख़िरत की भलाई माँगे तो अल्लाह उसे प्रदान करता है; और यह हर रात होता है।” [मुस्लिम]

नबी ﷺ ने फ़रमाया: “जब कोई मुस्लिम बंदा अपने भाई के लिए उसकी अनुपस्थिति में दुआ करता है तो फ़रिश्ता कहता है: तुम्हें भी वैसा ही मिले।” [मुस्लिम]

Doa adalah permohonan seseorang akan apa yang bermanfaat baginya dan yang menghilangkan mudarat darinya. Hakikatnya ialah menampakkan kebutuhan kepada Allah dan melepaskan anggapan memiliki daya dan kekuatan sendiri. Ia merupakan ciri kehambaan dan kesadaran akan kerendahan manusia. Di dalamnya terkandung pujian kepada Allah Yang Mahamulia dan pengakuan bahwa kedermawanan serta kemurahan berasal dari-Nya.

Allah Taala berfirman: “Tuhanmu berfirman: Berdoalah kepada-Ku, niscaya Aku kabulkan untukmu. Sesungguhnya orang-orang yang menyombongkan diri dari beribadah kepada-Ku akan masuk Jahanam dalam keadaan hina.” [Surah Ghafir, ayat 60]

Beliau, semoga selawat dan salam Allah tercurah kepada beliau, bersabda: “Doa adalah ibadah.” [Diriwayatkan oleh At-Tirmidzi dan Ibnu Majah, dan dinilai sahih oleh Al-Albani]

Beliau, semoga selawat dan salam Allah tercurah kepada beliau, bersabda: “Tidak ada sesuatu yang lebih mulia di sisi Allah Taala daripada doa.” [Diriwayatkan oleh Ahmad, Al-Bukhari, Ibnu Majah, At-Tirmidzi, dan Al-Hakim; Al-Hakim menilainya sahih dan Adz-Dzahabi menyetujuinya]

Beliau, semoga selawat dan salam Allah tercurah kepada beliau, bersabda: “Siapa yang tidak memohon kepada Allah, Dia murka kepadanya.” [Diriwayatkan oleh At-Tirmidzi dan Ibnu Majah; dinilai sahih oleh Al-Hakim, disetujui Adz-Dzahabi, dan dinilai hasan oleh Al-Albani]

Beliau, semoga selawat dan salam Allah tercurah kepada beliau, bersabda: “Orang yang paling lemah adalah orang yang tidak mampu berdoa, dan orang yang paling kikir adalah orang yang kikir memberi salam.” [Diriwayatkan oleh Ibnu Hibban dan dinilai sahih oleh Al-Albani]

Beliau, semoga selawat dan salam Allah tercurah kepada beliau, bersabda: “Siapa di antara kalian yang dibukakan pintu doa, dibukakan baginya pintu-pintu rahmat. Tidak ada sesuatu yang diminta kepada Allah yang lebih Dia cintai daripada dimintai keselamatan.” Rasulullah juga bersabda: “Doa bermanfaat terhadap apa yang telah turun dan yang belum turun, maka berdoalah, wahai hamba-hamba Allah.” [Diriwayatkan oleh At-Tirmidzi dan dinilai hasan oleh Al-Albani]

Rasulullah, semoga selawat dan salam Allah tercurah kepada beliau, bersabda: “Allah Yang Mahamulia berfirman: Aku sesuai dengan persangkaan hamba-Ku kepada-Ku dan Aku bersamanya ketika ia berdoa kepada-Ku.” [Diriwayatkan oleh Muslim]

Beliau, semoga selawat dan salam Allah tercurah kepada beliau, bersabda: “Keadaan hamba yang paling dekat dengan Tuhannya Yang Mahamulia adalah ketika ia bersujud, maka perbanyaklah doa.” [Diriwayatkan oleh Muslim]

Beliau, semoga selawat dan salam Allah tercurah kepada beliau, bersabda: “Pada malam hari ada suatu waktu; tidaklah seorang muslim menemuinya dan memohon kepada Allah Taala perkara dunia atau akhirat, melainkan Dia memberikannya. Itu terjadi setiap malam.” [Diriwayatkan oleh Muslim]

Beliau, semoga selawat dan salam Allah tercurah kepada beliau, bersabda: “Tidaklah seorang hamba muslim mendoakan saudaranya tanpa sepengetahuannya, melainkan malaikat berkata: Bagimu juga semisalnya.” [Diriwayatkan oleh Muslim]

Du’a bụ ka onye na-arịọ arịọ ihe ga-abara ya uru na ihe ga-ewepụ ya n’ahụhụ. Isi ya bụ igosi mkpa mmadụ nwere n’ebe Allah nọ na ịghara ịdabere n’ike ma ọ bụ ume nke onwe ya. Ọ bụ ihe na-egosi na mmadụ bụ ohu Allah na na mmadụ dị ala n’ihu Ya; ọ na-agụnyekwa ito Allah, Onye Dị Ike na Onye Dị Ebube, na ikweta na mmesapụ aka na ịdị ukwuu nke onyinye bụ nke Ya.

Allah, Onye Kasị Elu, sịrị: “Onyenwe unu sịrị: Kpọkuonụ M, M ga-azakwa unu. N’ezie, ndị na-eji mpako jụ ife M ga-abanye Jahannam n’ime mmechuihu.” [Ghafir 40:60]

Onye Amụma, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịrị: “Du’a bụ ofufe.” [At-Tirmidhi na Ibn Majah kọrọ ya; al-Albani gụrụ ya sahih]

Onye Amụma, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịrị: “Ọ dịghị ihe dị oke ọnụ ahịa n’ebe Allah, Onye Kasị Elu, nọ karịa du’a.” [Ahmad, al-Bukhari, Ibn Majah, at-Tirmidhi na al-Hakim kọrọ ya; al-Hakim gụrụ ya sahih, adh-Dhahabi kwekọrịtara]

Onye Amụma, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịrị: “Onye na-adịghị arịọ Allah, Allah na-ewe ya iwe.” [At-Tirmidhi na Ibn Majah kọrọ ya; al-Hakim gụrụ ya sahih, adh-Dhahabi kwekọrịtara, al-Albani gụkwara ya hasan]

Onye Amụma, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịrị: “Onye kacha adịghị ike n’etiti mmadụ bụ onye na-enweghị ike ịrịọ Allah; onye kacha aka ike n’etiti mmadụ bụ onye na-adịghị ekele ndị ọzọ.” [Ibn Hibban kọrọ ya; al-Albani gụrụ ya sahih]

Onye Amụma, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịrị: “Onye ọ bụla n’ime unu e meghere ọnụ ụzọ du’a maka ya, e meghere ọnụ ụzọ ebere maka ya. Ọ dịghị ihe a na-arịọ Allah nke Ọ hụrụ n’anya karịa ka a rịọ Ya ịdị mma na nchekwa.” Onye ozi Allah, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịkwara: “Du’a na-abara uru n’ihe bịarala na ihe na-abịabeghị; ya mere, ndị ohu Allah, na-arịọnụ Allah.” [At-Tirmidhi kọrọ ya; al-Albani gụrụ ya hasan]

Onye ozi Allah, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịrị na Allah, Onye Dị Ike na Onye Dị Ebube, na-asị: “Ana m emere ohu M dịka o si eche banyere M, Mụ na ya nọkwa mgbe ọ na-akpọku M.” [Muslim kọrọ ya]

Onye Amụma, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịrị: “Oge ohu kacha dị Onyenwe ya nso bụ mgbe ọ na-akpọ isiala; ya mere meenụ du’a nke ukwuu.” [Muslim kọrọ ya]

Onye Amụma, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịrị: “N’abalị e nwere otu oge nke onye Muslim ọ bụla rịọrọ Allah, Onye Kasị Elu, ihe metụtara ụwa a na ndụ ọzọ n’oge ahụ, a ga-enye ya ya; nke a dịkwa n’abalị ọ bụla.” [Muslim kọrọ ya]

Onye Amụma, ka Allah gọzie ya ma nye ya udo, sịrị: “Ọ dịghị ohu Muslim ga-arịọ Allah maka nwanne ya mgbe ọ na-anọghị ma mmụọ ozi agaghị asị: Ka e nyekwa gị ihe yiri nke ahụ.” [Muslim kọrọ ya]

ვედრების მნიშვნელობა

ვედრება ნიშნავს, რომ მვედრებელი ითხოვს იმას, რაც მას სარგებელს მოუტანს და ზიანს მოაცილებს. მისი არსია ალლაჰის მიმართ საჭიროების გამოხატვა და საკუთარ ძალასა და შესაძლებლობაზე უარის თქმა. ეს არის მსახურების ნიშანი და ადამიანური სიმდაბლის გაცნობიერება; იგი შეიცავს უზენაესი ალლაჰის ქებას და მისთვის სიკეთისა და დიდსულოვნების მიკუთვნებას.

ვედრება ალლაჰის მორჩილება და მისი ბრძანების შესრულებაა

უზენაესმა თქვა: «თქვენმა უფალმა თქვა: მომმართეთ ვედრებით და გიპასუხებთ. ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ამპარტავნებით თავს არიდებენ ჩემს თაყვანისცემას, ჯოჯოხეთში დამცირებულნი შევლენ». [სურა ღაფირი: 60].

ვედრება თაყვანისცემაა

მოციქულმა, მშვიდობა და კურთხევა მას, თქვა: «ვედრება არის თაყვანისცემა». გადმოსცეს ათ-თირმიზიმ და იბნ მაჯამ; ალ-ალბანიმ სანდოდ შეაფასა.

ვედრებაზე უფრო საპატიო არაფერია ალლაჰისთვის

მან, მშვიდობა და კურთხევა მას, თქვა: «უზენაესი ალლაჰისთვის ვედრებაზე უფრო საპატიო არაფერი არსებობს». გადმოსცეს აჰმადმა, ალ-ბუხარიმ, იბნ მაჯამ, ათ-თირმიზიმ და ალ-ჰაქიმმა, რომელმაც სანდოდ შეაფასა; აზ-ზაჰაბი დაეთანხმა.

ვედრება ალლაჰის რისხვის არიდების მიზეზია

მან, მშვიდობა და კურთხევა მას, თქვა: «ვინც ალლაჰს არ სთხოვს, მასზე რისხვას განიცდის». გადმოსცეს ათ-თირმიზიმ და იბნ მაჯამ; ალ-ჰაქიმმა სანდოდ შეაფასა, აზ-ზაჰაბი დაეთანხმა და ალ-ალბანიმ კარგად შეაფასა.

ვედრება უძლურებისგან თავის დაღწევა და გონიერების ნიშანია

მან, მშვიდობა და კურთხევა მას, თქვა: «ადამიანთაგან ყველაზე უძლურია ის, ვისაც ვედრება არ შეუძლია, ხოლო ყველაზე ძუნწია ის, ვინც მისალმებას იშურებს». გადმოსცა იბნ ჰიბბანმა და ალ-ალბანიმ სანდოდ შეაფასა.

ვედრება განსაცდელის მოცილების მიზეზია

მან, მშვიდობა და კურთხევა მას, თქვა: «ვისაც თქვენგან ვედრების კარი გაეხსნა, მას წყალობის კარებიც გაეხსნა. ალლაჰისთვის ყველაზე საყვარელი თხოვნა კეთილდღეობის თხოვნაა». და ალლაჰის მოციქულმა თქვა: «ვედრება სასარგებლოა იმისთვისაც, რაც უკვე მოვიდა, და იმისთვისაც, რაც ჯერ არ მოსულა. ამიტომ, ალლაჰის მსახურებო, ივედრეთ». გადმოსცა ათ-თირმიზიმ და ალ-ალბანიმ კარგად შეაფასა.

ალლაჰი მვედრებელთანაა

ალლაჰის მოციქულმა, მშვიდობა და კურთხევა მას, თქვა: «ძლევამოსილი და დიდებული ალლაჰი ამბობს: მე ჩემი მონის ჩემზე წარმოდგენისამებრ ვარ და მასთან ვარ, როცა ის მომმართავს». გადმოსცა მუსლიმმა.

ვედრების ღირსება სუჯუდში

მან, მშვიდობა და კურთხევა მას, თქვა: «მონა თავის ძლევამოსილ და დიდებულ უფალთან ყველაზე ახლოს მაშინ არის, როცა სუჯუდშია; ამიტომ ბევრი ივედრეთ». გადმოსცა მუსლიმმა.

ღამის ვედრების ღირსება

მან, მშვიდობა და კურთხევა მას, თქვა: «ღამეში არის ჟამი: თუ მუსლიმი იმ დროს ალლაჰს ამქვეყნიურ ან იმქვეყნიურ სიკეთეს სთხოვს, ის მას უბოძებს; და ეს ყოველ ღამეს ხდება». გადმოსცა მუსლიმმა.

მუსლიმისთვის მის არყოფნაში ვედრების ღირსება

მან, მშვიდობა და კურთხევა მას, თქვა: «როცა მუსლიმი მონა თავისი ძმისთვის მის არყოფნაში შესთხოვს, ანგელოზი ეუბნება: შენც იგივე». გადმოსცა მუსლიმმა.

الدُّعَاءُ هُوَ أَنْ يَطْلُبَ الدَّاعِي مَا يَنْفَعُهُ وَمَا يَكْشِفُ ضُرَّهُ؛ وَحَقِيقَتُهُ إِظْهَارُ الِافْتِقَارِ إِلَى اللَّهِ، وَالتَّبَرُّؤُ مِنَ الْحَوْلِ وَالْقُوَّةِ، وَهُوَ سِمَةُ الْعُبُودِيَّةِ، وَاسْتِشْعَارُ الذِّلَّةِ الْبَشَرِيَّةِ، وَفِيهِ مَعْنَى الثَّنَاءِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَإِضَافَةِ الْجُودِ وَالْكَرَمِ إِلَيْهِ.

قَالَ تَعَالَى: "Perwerdigarê we got: Ji min re dua bikin, ez ê bersiva we bidim. إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ". [سُورَةُ غَافِرٍ: الْآيَةُ 60]

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : "الدُّعَاءُ هُوَ الْعِبَادَةُ". [رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ، وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ]

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : "لَيْسَ شَيْءٌ أَكْرَمَ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ الدُّعَاءِ". [رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالْبُخَارِيُّ، وَابْنُ مَاجَةَ، وَالتِّرْمِذِيُّ وَالْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ، وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ]

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ لَمْ يَسْأَلْ اللَّهَ يَغْضَبْ عَلَيْهِ". [رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ، وَابْنُ مَاجَةَ، وَصَحَّحَهُ الْحَاكِمُ، وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ، وَحَسَّنَهُ الْأَلْبَانِيُّ]

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَعْجَزُ النَّاسِ مَنْ عَجَزَ عَنْ الدُّعَاءِ وَأَبْخَلُ النَّاسِ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلَامِ". [رَوَاهُ ابْنُ حِبَّانَ وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ]

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ فُتِحَ لَهُ مِنْكُمْ بَابُ الدُّعَاءِ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَمَا سُئِلَ اللَّهُ شَيْئًا يَعْنِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يُسْأَلَ الْعَافِيَةَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الدُّعَاءَ يَنْفَعُ مِمَّا نَزَلَ وَمِمَّا لَمْ يَنْزِلْ فَعَلَيْكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِالدُّعَاءِ". [رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَحَسَّنَهُ الْأَلْبَانِيُّ ]

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ: أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ إِذَا دَعَانِي". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَهُوَ سَاجِدٌ ، فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ فِي اللَّيْلِ لَسَاعَةً لَا يُوَافِقُهَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ يَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ وَذَلِكَ كُلَّ لَيْلَةٍ". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَا مِنْ عَبْدٍ مُسْلِمٍ يَدْعُو لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ إِلَّا قَالَ الْمَلَكُ : وَلَكَ بِمِثْلٍ". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

പ്രാർഥന എന്നത് പ്രാർഥിക്കുന്നയാൾ തനിക്കു പ്രയോജനകരമായതും തന്റെ ദുരിതം നീക്കുന്നതും ചോദിക്കലാണ്. അല്ലാഹുവിലുള്ള ആശ്രയത്വം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും സ്വന്തം കഴിവിലും ശക്തിയിലുമുള്ള ആശ്രയം വിട്ടൊഴിയുകയും ചെയ്യലാണ് അതിന്റെ സാരം. അത് ദാസ്യത്തിന്റെ അടയാളവും മനുഷ്യന്റെ വിനയം അനുഭവിച്ചറിയലുമാണ്. അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുന്നതും ഔദാര്യവും ദാനശീലവും അവനിലേക്കു ചേർക്കുന്നതും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

അവൻ പറഞ്ഞു: ‘നിങ്ങളുടെ നാഥൻ പറയുന്നു: എന്നോടു പ്രാർഥിക്കുവിൻ; ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകാം. എന്നെ ആരാധിക്കുന്നതിൽ അഹങ്കരിക്കുന്നവർ നിന്ദിതരായി നരകത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.’ [സൂറത്തു ഗാഫിർ: വചനം 60]

നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ‘പ്രാർഥന തന്നെയാണ് ആരാധന.’ [തിർമിദിയും ഇബ്നു മാജയും ഉദ്ധരിച്ചത്; അൽബാനി സ്വഹീഹ് എന്നു വിധിച്ചത്]

നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ‘പ്രാർഥനയെക്കാൾ അല്ലാഹുവിങ്കൽ മാന്യമായ മറ്റൊന്നുമില്ല.’ [അഹ്മദ്, ബുഖാരി, ഇബ്നു മാജ, തിർമിദി, ഹാകിം എന്നിവർ ഉദ്ധരിച്ചു; ഹാകിം അതിനെ സ്വഹീഹ് എന്നു വിധിക്കുകയും ദഹബി യോജിക്കുകയും ചെയ്തു]

നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ‘അല്ലാഹുവിനോടു ചോദിക്കാത്തവനോട് അവൻ കോപിക്കുന്നു.’ [തിർമിദിയും ഇബ്നു മാജയും ഉദ്ധരിച്ചു; ഹാകിം സ്വഹീഹ് എന്നു വിധിക്കുകയും ദഹബി യോജിക്കുകയും ചെയ്തു; അൽബാനി ഹസൻ എന്നു വിധിച്ചു]

നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ‘പ്രാർഥിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്തവനാണ് മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും കഴിവുകെട്ടവൻ; സലാം പറയുന്നതിൽ പിശുക്കുകാണിക്കുന്നവനാണ് ഏറ്റവും പിശുക്കൻ.’ [ഇബ്നു ഹിബ്ബാൻ ഉദ്ധരിച്ചത്; അൽബാനി സ്വഹീഹ് എന്നു വിധിച്ചത്]

നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ‘നിങ്ങളിൽ ആർക്കെങ്കിലും പ്രാർഥനയുടെ വാതിൽ തുറക്കപ്പെട്ടാൽ അവന് കാരുണ്യത്തിന്റെ വാതിലുകൾ തുറക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അല്ലാഹുവിനോടു ചോദിക്കപ്പെടുന്നവയിൽ അവന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടത് ക്ഷേമം ചോദിക്കുന്നതാണ്.’ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ﷺ പറഞ്ഞു: ‘വന്നിറങ്ങിയതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും പ്രാർഥന പ്രയോജനപ്പെടും. അതിനാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസന്മാരേ, നിങ്ങൾ പ്രാർഥന മുറുകെപ്പിടിക്കുക.’ [തിർമിദി ഉദ്ധരിച്ചത്; അൽബാനി ഹസൻ എന്നു വിധിച്ചത്]

അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ﷺ പറഞ്ഞു: ‘അല്ലാഹു പറയുന്നു: എന്റെ ദാസൻ എന്നെക്കുറിച്ച് കരുതുന്നതുപോലെയാണ് ഞാൻ; അവൻ എന്നോടു പ്രാർഥിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അവനോടൊപ്പമുണ്ട്.’ [മുസ്ലിം ഉദ്ധരിച്ചത്]

നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ‘ദാസൻ തന്റെ നാഥനോട് ഏറ്റവും അടുത്തായിരിക്കുന്നത് അവൻ സുജൂദിലായിരിക്കുമ്പോഴാണ്. അതിനാൽ നിങ്ങൾ ധാരാളമായി പ്രാർഥിക്കുക.’ [മുസ്ലിം ഉദ്ധരിച്ചത്]

നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ‘രാത്രിയിൽ ഒരു സമയമുണ്ട്. ഒരു മുസ്ലിം ആ സമയത്ത് അല്ലാഹുവിനോടു ഇഹലോകത്തിന്റെയോ പരലോകത്തിന്റെയോ ഒരു കാര്യം ചോദിച്ചാൽ അവൻ അത് നൽകാതിരിക്കുകയില്ല. അത് എല്ലാ രാത്രിയിലുമുണ്ട്.’ [മുസ്ലിം ഉദ്ധരിച്ചത്]

നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ‘ഒരു മുസ്ലിം ദാസൻ തന്റെ സഹോദരനു വേണ്ടി അയാളുടെ അസാന്നിധ്യത്തിൽ പ്രാർഥിക്കുമ്പോഴെല്ലാം മലക്ക് പറയുന്നു: നിനക്കും അതുപോലെ ലഭിക്കട്ടെ.’ [മുസ്ലിം ഉദ്ധരിച്ചത്]

Doa ialah permintaan seseorang akan perkara yang bermanfaat baginya dan yang menghilangkan kemudaratannya. Hakikatnya ialah menzahirkan keperluan kepada Allah serta melepaskan pergantungan kepada daya dan kekuatan diri. Ia merupakan tanda penghambaan dan kesedaran akan kehinaan manusia; di dalamnya juga terkandung pujian kepada Allah Yang Maha Mulia dan pengakuan bahawa kemurahan dan kurnia adalah milik-Nya.

Allah berfirman: “Dan Tuhanmu berfirman: Berdoalah kepada-Ku, nescaya Aku perkenankan bagimu. Sesungguhnya orang yang sombong daripada beribadah kepada-Ku akan masuk ke neraka Jahanam dalam keadaan hina.” [Surah Ghafir: ayat 60]

Rasulullah ﷺ bersabda: “Doa itu ialah ibadah.” [Riwayat al-Tirmizi dan Ibn Majah; dinilai sahih oleh al-Albani]

Rasulullah ﷺ bersabda: “Tiada sesuatu yang lebih mulia di sisi Allah daripada doa.” [Riwayat Ahmad, al-Bukhari, Ibn Majah, al-Tirmizi dan al-Hakim; al-Hakim menilainya sahih dan dipersetujui oleh al-Zahabi]

Rasulullah ﷺ bersabda: “Sesiapa yang tidak memohon kepada Allah, Dia murka kepadanya.” [Riwayat al-Tirmizi dan Ibn Majah; al-Hakim menilainya sahih dan al-Zahabi bersetuju, manakala al-Albani menilainya hasan]

Rasulullah ﷺ bersabda: “Manusia yang paling lemah ialah yang tidak mampu berdoa, dan yang paling bakhil ialah yang bakhil memberi salam.” [Riwayat Ibn Hibban; dinilai sahih oleh al-Albani]

Rasulullah ﷺ bersabda: “Sesiapa antara kamu yang dibukakan pintu doa, dibukakan baginya pintu-pintu rahmat. Tiada sesuatu yang diminta daripada Allah yang lebih disukai-Nya daripada diminta kesejahteraan. Doa bermanfaat terhadap apa yang telah turun dan yang belum turun; maka berdoalah, wahai hamba-hamba Allah.” [Riwayat al-Tirmizi; dinilai hasan oleh al-Albani]

Rasulullah ﷺ bersabda: “Allah Yang Maha Mulia berfirman: Aku menurut sangkaan hamba-Ku terhadap-Ku dan Aku bersamanya apabila dia berdoa kepada-Ku.” [Riwayat Muslim]

Rasulullah ﷺ bersabda: “Saat paling dekat seorang hamba dengan Tuhannya ialah ketika dia bersujud, maka perbanyaklah doa.” [Riwayat Muslim]

Rasulullah ﷺ bersabda: “Pada malam hari ada suatu waktu yang jika seorang Muslim bertepatan dengannya lalu memohon kepada Allah kebaikan dunia dan akhirat, pasti Dia mengurniakannya. Demikian itu berlaku setiap malam.” [Riwayat Muslim]

Rasulullah ﷺ bersabda: “Tidaklah seorang Muslim berdoa untuk saudaranya ketika saudaranya tidak hadir melainkan malaikat berkata: Dan untukmu juga seumpamanya.” [Riwayat Muslim]

ਦੁਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਇਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਅੱਲਾਹ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਮੁਥਾਜੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਬੇਵੱਸ ਹੋਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਦਗੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦਰਿਆਦਿਲੀ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਨਿਸਬਤ ਵੀ ਹੈ।

ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਤੁਹਾਡੇ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਪੁਕਾਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿਆਂਗਾ। ਜੋ ਮੇਰੀ ਇਬਾਦਤ ਤੋਂ ਘਮੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਹੋ ਕੇ ਜਹੰਨਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਗੇ। [ਸੂਰਤ ਗ਼ਾਫ਼ਿਰ, ਆਇਤ 60]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਦੁਆ ਹੀ ਇਬਾਦਤ ਹੈ। [ਤਿਰਮਿਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਬਨ ਮਾਜਹ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ; ਅਲਬਾਨੀ ਨੇ ਸਹੀਹ ਕਿਹਾ]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਅੱਲਾਹ ਕੋਲ ਦੁਆ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰਯੋਗ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। [ਅਹਿਮਦ, ਬੁਖ਼ਾਰੀ, ਇਬਨ ਮਾਜਹ, ਤਿਰਮਿਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਾਕਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ; ਹਾਕਿਮ ਨੇ ਸਹੀਹ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਜ਼ਹਬੀ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਕੀਤੀ]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। [ਤਿਰਮਿਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਬਨ ਮਾਜਹ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ; ਹਾਕਿਮ ਨੇ ਸਹੀਹ ਕਿਹਾ, ਜ਼ਹਬੀ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀ ਨੇ ਹਸਨ ਕਿਹਾ]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬੇਬਸ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਦੁਆ ਤੋਂ ਬੇਬਸ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੰਜੂਸ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਕੰਜੂਸੀ ਕਰੇ। [ਇਬਨ ਹਿਬਬਾਨ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀ ਨੇ ਸਹੀਹ ਕਿਹਾ]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਲਈ ਦੁਆ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਰਹਿਮਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਸਲਾਮਤੀ ਮੰਗਣ ਨਾਲੋਂ ਪਿਆਰੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ ਗਈ। ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਦੁਆ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਤਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਉਤਰਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਬੰਦਿਓ, ਦੁਆ ਕਰੋ। [ਤਿਰਮਿਜ਼ੀ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀ ਨੇ ਹਸਨ ਕਿਹਾ]

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਮਹਾਨ ਅੱਲਾਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਗੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। [ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੇੜੇ ਸਜਦੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁਆ ਕਰੋ। [ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਜਾਂ ਆਖ਼ਰਤ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਰਾਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। [ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਪਰ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ। [ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ]

دعا دا ده چې دعا کوونکی هغه څه وغواړي چې ګټه ورته رسوي او زيان ترې لرې کوي. حقيقت يې الله ته خپله اړتيا ښکاره کول او له خپل زور او ځواک څخه بېزاري څرګندول دي. دا د بندګۍ نښه او د انسان د عاجزۍ احساس دی؛ د الله عزوجل ثنا او هغه ته د سخا او کرم منسوبول هم پکې دي.

الله تعالی فرمايي: «او ستاسو رب فرمايلي: ما وبولئ، ستاسو دعا به قبوله کړم. بېشکه هغوی چې زما له عبادته لويي کوي، ژر به په سپکاوي دوزخ ته ننوځي.» [سورة غافر: آيت 60]

نبي ﷺ وفرمايل: «دعا همدا عبادت دی.» [ترمذي او ابن ماجه روايت کړی او الباني صحيح بللی]

نبي ﷺ وفرمايل: «الله تعالی ته له دعا څخه بل عزتمن شی نشته.» [احمد، بخاري، ابن ماجه، ترمذي او حاکم روايت کړی؛ حاکم صحيح بللی او ذهبي ورسره موافق دی]

نبي ﷺ وفرمايل: «څوک چې له الله څخه غوښتنه نه کوي، الله پرې غضب کوي.» [ترمذي او ابن ماجه روايت کړی؛ حاکم صحيح بللی، ذهبي ورسره موافق دی او الباني حسن بللی]

نبي ﷺ وفرمايل: «په خلکو کې تر ټولو بې وسه هغه دی چې له دعا کولو عاجز شي، او تر ټولو بخيل هغه دی چې په سلام کولو بخل وکړي.» [ابن حبان روايت کړی او الباني صحيح بللی]

نبي ﷺ وفرمايل: «ستاسو له ډلې چې چا ته د دعا دروازه پرانيستل شي، هغه ته د رحمت دروازې پرانيستل شي، او له الله څخه د عافيت له غوښتلو پرته هغه ته بل هيڅ غوښتل شوی شی ډېر خوښ نه دی.» او رسول الله ﷺ وفرمايل: «دعا په هغه څه کې هم ګټه کوي چې نازل شوي، او په هغه څه کې هم چې لا نه دي نازل شوي؛ نو اې د الله بندګانو! دعا کوئ.» [ترمذي روايت کړی او الباني حسن بللی]

رسول الله ﷺ وفرمايل: «الله عزوجل وايي: زه د خپل بنده له ما سره د ګومان په مطابق يم، او کله چې ما وبولي زه ورسره يم.» [مسلم روايت کړی]

نبي ﷺ وفرمايل: «بنده خپل رب عزوجل ته هغه مهال تر ټولو نږدې وي چې په سجده کې وي، نو ډېرې دعاوې وکړئ.» [مسلم روايت کړی]

نبي ﷺ وفرمايل: «په شپه کې يوه داسې شېبه شته چې که يو مسلمان ورسره برابر شي او له الله تعالی څخه د دنيا او آخرت کوم خير وغواړي، الله به هغه ورته ورکړي، او دا هره شپه وي.» [مسلم روايت کړی]

نبي ﷺ وفرمايل: «هر مسلمان بنده چې د خپل ورور لپاره د هغه په غياب کې دعا کوي، ملائکه وايي: تا ته دې هم همداسې وي.» [مسلم روايت کړی]

A súplica é pedir aquilo que beneficia a pessoa e afasta o seu mal. A sua essência é manifestar a necessidade de Allah e reconhecer que não se possui poder nem força independentes. É uma marca da servidão e da consciência da humildade humana; inclui o louvor a Allah, Poderoso e Majestoso, e o reconhecimento da Sua generosidade e benevolência.

O Altíssimo disse: «O vosso Senhor disse: Invocai-Me e responder-vos-ei. Em verdade, os que se ensoberbecem e recusam adorar-Me entrarão humilhados no Inferno.» [Surah Ghafir, versículo 60]

Ele, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «A súplica é a adoração.» [Relatado por at-Tirmidhi e Ibn Majah; classificado como autêntico por al-Albani]

Ele, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «Nada é mais nobre perante Allah, o Altíssimo, do que a súplica.» [Relatado por Ahmad, al-Bukhari, Ibn Majah, at-Tirmidhi e al-Hakim; este classificou-o como autêntico e adh-Dhahabi concordou]

Ele, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «Quem não pede a Allah, Ele fica irado com essa pessoa.» [Relatado por at-Tirmidhi e Ibn Majah; al-Hakim classificou-o como autêntico, adh-Dhahabi concordou e al-Albani classificou-o como bom]

Ele, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «A mais incapaz das pessoas é a que é incapaz de suplicar, e a mais avara é a que é avara com a saudação de paz.» [Relatado por Ibn Hibban e classificado como autêntico por al-Albani]

Ele, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «A quem de vós for aberta a porta da súplica serão abertas as portas da misericórdia. Nada se pede a Allah que Lhe seja mais amado do que pedir bem-estar.» O Mensageiro de Allah, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «A súplica beneficia quanto ao que desceu e ao que ainda não desceu; portanto, ó servos de Allah, recorrei à súplica.» [Relatado por at-Tirmidhi e classificado como bom por al-Albani]

O Mensageiro de Allah, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «Allah, Poderoso e Majestoso, diz: Sou como o Meu servo pensa de Mim e estou com ele quando Me invoca.» [Relatado por Muslim]

Ele, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «O servo está mais próximo do seu Senhor, Poderoso e Majestoso, quando está prostrado; por isso, fazei muitas súplicas.» [Relatado por Muslim]

Ele, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «Há na noite uma hora em que nenhum muçulmano pede a Allah, o Altíssimo, algo dos assuntos desta vida e da outra sem que Ele lho conceda. Isso acontece todas as noites.» [Relatado por Muslim]

Ele, que Allah lhe conceda bênçãos e paz, disse: «Nenhum servo muçulmano suplica pelo seu irmão na sua ausência sem que o anjo diga: E para ti o mesmo.» [Relatado por Muslim]

Мольба — это просьба человека о том, что принесёт ему пользу и устранит причинённый ему вред. Её сущность — проявление нужды в Аллахе и признание отсутствия собственной мощи и силы. Она является признаком поклонения и осознания человеческой слабости; в ней заключены хвала Аллаху, Велик Он и Славен, и признание Его щедрости и благородства.

Всевышний сказал: «Ваш Господь сказал: взывайте ко Мне, и Я отвечу вам. Поистине, те, кто превозносится и отказывается поклоняться Мне, войдут в Геенну униженными». [Сура «Гафир»: аят 60]

Он, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «Мольба и есть поклонение». [Передали ат-Тирмизи и Ибн Маджа; аль-Альбани назвал хадис достоверным]

Он, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «Нет ничего более почётного перед Всевышним Аллахом, чем мольба». [Передали Ахмад, аль-Бухари, Ибн Маджа, ат-Тирмизи и аль-Хаким, который назвал хадис достоверным; аз-Захаби согласился с ним]

Он, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «На того, кто не просит Аллаха, Он гневается». [Передали ат-Тирмизи и Ибн Маджа; аль-Хаким назвал хадис достоверным, аз-Захаби согласился с ним, а аль-Альбани назвал его хорошим]

Он, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «Самый бессильный из людей — тот, кто не способен обращаться с мольбой, а самый скупой — тот, кто скупится на приветствие». [Передал Ибн Хиббан; аль-Альбани назвал хадис достоверным]

Он, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «Для кого из вас открыты врата мольбы, тому открыты врата милости. И ни о чём Аллаха не просят, что было бы Ему любимее, чем просьба о благополучии». И Посланник Аллаха, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «Мольба приносит пользу от того, что уже произошло, и от того, что ещё не произошло. Поэтому, рабы Аллаха, обращайтесь с мольбой». [Передал ат-Тирмизи; аль-Альбани назвал хадис хорошим]

Посланник Аллаха, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «Аллах, Велик Он и Славен, говорит: Я таков, как обо Мне думает Мой раб, и Я с ним, когда он взывает ко Мне». [Передал Муслим]

Он, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «Ближе всего раб к своему Господу, Велик Он и Славен, когда он в земном поклоне, так произносите же больше мольб». [Передал Муслим]

Он, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «Поистине, ночью есть час: какой бы мусульманин ни встретил его, прося у Всевышнего Аллаха что-либо из дел этого мира и Последней жизни, ему будет даровано просимое. И это бывает каждую ночь». [Передал Муслим]

Он, да благословит его Аллах и приветствует, сказал: «Какой бы мусульманин ни обратился с мольбой за своего брата в его отсутствие, ангел говорит: и тебе подобное». [Передал Муслим]

دعا اها آهي ته دعا ڪندڙ اهڙي شيءِ گهري جيڪا کيس فائدو ڏئي ۽ سندس تڪليف دور ڪري؛ ان جي حقيقت الله ڏانهن پنهنجي محتاجي ظاهر ڪرڻ ۽ پنهنجي طاقت ۽ قوت کان بيزاري ڏيکارڻ آهي. اها بندگيءَ جي نشاني ۽ انسان جي عاجزيءَ جو احساس آهي. ان ۾ الله عزوجل جي ساراهه ۽ سندس سخا ۽ ڪرم جو اقرار پڻ آهي.

الله تعاليٰ فرمايو: ”اوهان جي رب فرمايو آهي: مون کي سڏيو، مان اوهان جي دعا قبول ڪندس. بيشڪ جيڪي منهنجي عبادت کان وڏائي ڪن ٿا، سي ذليل ٿي جهنم ۾ داخل ٿيندا.“ [سورة غافر: آيت 60]

نبي ﷺ فرمايو: ”دعا ئي عبادت آهي.“ [ترمذي ۽ ابن ماجه روايت ڪيو؛ الباني صحيح قرار ڏنو]

نبي ﷺ فرمايو: ”الله تعاليٰ وٽ دعا کان وڌيڪ باعزت ڪا شيءِ ناهي.“ [احمد، بخاري، ابن ماجه، ترمذي ۽ حاڪم روايت ڪيو؛ حاڪم صحيح قرار ڏنو ۽ ذهبي موافقت ڪئي]

نبي ﷺ فرمايو: ”جيڪو الله کان نٿو گهري، الله مٿس غضب فرمائي ٿو.“ [ترمذي ۽ ابن ماجه روايت ڪيو؛ حاڪم صحيح قرار ڏنو، ذهبي موافقت ڪئي، ۽ الباني حسن قرار ڏنو]

نبي ﷺ فرمايو: ”ماڻهن مان سڀ کان وڌيڪ عاجز اهو آهي جيڪو دعا ڪرڻ کان عاجز ٿئي، ۽ سڀ کان وڌيڪ بخيل اهو آهي جيڪو سلام ڪرڻ ۾ بخل ڪري.“ [ابن حبان روايت ڪيو ۽ الباني صحيح قرار ڏنو]

نبي ﷺ فرمايو: ”اوهان مان جنهن لاءِ دعا جو در کليو، ان لاءِ رحمت جا در کليا. الله کان عافيت گهرڻ کان وڌيڪ کيس ڪا شيءِ محبوب نه آهي جيڪا کانئس گهري وڃي.“ ۽ رسول الله ﷺ فرمايو: ”دعا ان مصيبت ۾ به فائدو ڏئي ٿي جيڪا اچي چڪي آهي ۽ ان ۾ به جيڪا اڃا ناهي آئي؛ تنهنڪري اي الله جا ٻانهو! دعا ڪندا رهو.“ [ترمذي روايت ڪيو ۽ الباني حسن قرار ڏنو]

رسول الله ﷺ فرمايو: ”الله عزوجل فرمائي ٿو: مان پنهنجي ٻانهي جي مون بابت گمان وٽ آهيان ۽ جڏهن هو مون کي سڏي ٿو ته مان ساڻس گڏ آهيان.“ [مسلم روايت ڪيو]

نبي ﷺ فرمايو: ”ٻانهو پنهنجي رب عزوجل کي سڀ کان وڌيڪ ويجهو سجدي جي حالت ۾ هوندو آهي، تنهنڪري گهڻي دعا ڪريو.“ [مسلم روايت ڪيو]

نبي ﷺ فرمايو: ”رات ۾ هڪ اهڙي گهڙي آهي جنهن سان جيڪڏهن ڪو مسلمان ٺهڪي اچي ۽ الله تعاليٰ کان دنيا يا آخرت جي ڀلائي گهري ته الله کيس اها عطا ڪري ٿو، ۽ اها گهڙي هر رات هوندي آهي.“ [مسلم روايت ڪيو]

نبي ﷺ فرمايو: ”ڪو مسلمان ٻانهو پنهنجي ڀاءُ لاءِ سندس غير موجودگيءَ ۾ دعا نٿو ڪري، مگر ملائڪ چوي ٿو: ۽ توکي به اهڙو ئي ملي.“ [مسلم روايت ڪيو]

Lutja është që njeriu të kërkojë atë që i sjell dobi dhe ia largon dëmin. Thelbi i saj është shfaqja e nevojës për Allahun dhe pranimi se nuk ka fuqi e forcë pa Të. Ajo është shenjë e robërisë dhe e përulësisë njerëzore; përmban lavdërimin e Allahut të Madhëruar dhe njohjen e bujarisë së Tij.

I Lartësuari tha: “Zoti juaj ka thënë: Më lutuni Mua, Unë do t’ju përgjigjem. Ata që tregohen mendjemëdhenj ndaj adhurimit Tim do të hyjnë në Xhehenem të poshtëruar.” [Sureja Gafir, ajeti 60]

Ai, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, tha: “Lutja është adhurim.” [E transmetojnë Tirmidhiu dhe Ibn Maxhe; Albani e vlerësoi të saktë]

Ai, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, tha: “Asgjë nuk është më e nderuar tek Allahu i Lartësuar sesa lutja.” [E transmetojnë Ahmedi, Buhariu, Ibn Maxhe, Tirmidhiu dhe Hakimi; Hakimi e vlerësoi të saktë dhe Dhehebiu u pajtua]

Ai, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, tha: “Kush nuk i kërkon Allahut, Ai zemërohet me të.” [E transmetojnë Tirmidhiu dhe Ibn Maxhe; Hakimi e vlerësoi të saktë, Dhehebiu u pajtua dhe Albani e vlerësoi të mirë]

Ai, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, tha: “Më i paafti i njerëzve është ai që është i paaftë të lutet dhe më koprraci është ai që kursen përshëndetjen.” [E transmeton Ibn Hibani; Albani e vlerësoi të saktë]

Ai, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, tha: “Kujtdo prej jush që i hapet dera e lutjes, i hapen dyert e mëshirës. Allahut nuk i kërkohet gjë më e dashur për Të sesa mirëqenia.” I Dërguari i Allahut tha gjithashtu: “Lutja sjell dobi kundër asaj që ka zbritur dhe asaj që ende nuk ka zbritur; prandaj, o robër të Allahut, lutuni.” [E transmeton Tirmidhiu; Albani e vlerësoi të mirë]

I Dërguari i Allahut, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, tha: “Allahu i Madhëruar thotë: Unë jam sipas mendimit që robi Im ka për Mua dhe jam me të kur ai më lutet.” [E transmeton Muslimi]

Ai, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, tha: “Më afër Zotit të tij është robi kur është në sexhde, prandaj lutuni shumë.” [E transmeton Muslimi]

Ai, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, tha: “Gjatë natës është një çast që, nëse një musliman e qëllon duke i kërkuar Allahut të mirën e kësaj bote dhe të tjetrës, Ai ia jep atë; dhe kjo ndodh çdo natë.” [E transmeton Muslimi]

Ai, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, tha: “Nuk ka rob musliman që lutet për vëllanë e tij në mungesë të tij pa thënë engjëlli: Edhe për ty qoftë e njëjta.” [E transmeton Muslimi]

Doa nyaéta hiji jalma nyuhunkeun naon anu mangpaat pikeun dirina sareng naon anu ngaleungitkeun mudaratna. Hakékatna nyaéta ngébréhkeun kabutuhan ka Allah sareng ninggalkeun andelan kana daya sareng kakuatan sorangan. Éta tanda kahambaan sareng kasadaran kana karendahan manusa. Dina doa ogé aya pujian ka Allah sareng pangakuan yén kamurahan sareng kurnia asalna ti Anjeunna.

Allah ngadawuh: ‘Gusti anjeun sadaya ngadawuh: Neneda ka Kami, tangtos Kami ngawaler ka anjeun. Saéstuna jalma-jalma anu sombong tina ibadah ka Kami bakal asup ka Jahanam dina kaayaan hina.’ [Surah Ghafir: ayat 60]

Nabi ﷺ ngadawuh: ‘Doa téh ibadah.’ [Diriwayatkeun ku Tirmidzi sareng Ibnu Majah; dinyatakeun sahih ku Al-Albani]

Nabi ﷺ ngadawuh: ‘Teu aya hiji hal anu leuwih mulia di sisi Allah tibatan doa.’ [Diriwayatkeun ku Ahmad, Al-Bukhari, Ibnu Majah, Tirmidzi sareng Al-Hakim; Al-Hakim nyatakeun sahih sareng Adz-Dzahabi satuju]

Nabi ﷺ ngadawuh: ‘Sing saha anu henteu nyuhunkeun ka Allah, Anjeunna murka ka éta jalma.’ [Diriwayatkeun ku Tirmidzi sareng Ibnu Majah; dinyatakeun sahih ku Al-Hakim sareng disatujuan ku Adz-Dzahabi, sareng dinyatakeun hasan ku Al-Albani]

Nabi ﷺ ngadawuh: ‘Jalma anu pangleméhna nyaéta anu henteu sanggup neneda, sareng jalma anu pangpelitna nyaéta anu pelit dina ngucapkeun salam.’ [Diriwayatkeun ku Ibnu Hibban; dinyatakeun sahih ku Al-Albani]

Nabi ﷺ ngadawuh: ‘Sing saha di antara anjeun anu dibukakeun panto doa, pikeun anjeunna dibukakeun panto-panto rahmat. Ti antara anu dipénta ka Allah, teu aya anu leuwih dipikaresep ku Anjeunna tibatan dipénta kasalametan.’ Rasulullah ﷺ ngadawuh: ‘Doa aya mangpaatna pikeun naon anu parantos turun sareng anu henteu acan turun. Ku kituna, wahai hamba-hamba Allah, teruskeun neneda.’ [Diriwayatkeun ku Tirmidzi; dinyatakeun hasan ku Al-Albani]

Rasulullah ﷺ ngadawuh: ‘Allah Nu Maha Agung ngadawuh: Kami sakumaha sangkaan hamba Kami ka Kami, sareng Kami sareng anjeunna nalika anjeunna neneda ka Kami.’ [Diriwayatkeun ku Muslim]

Nabi ﷺ ngadawuh: ‘Kaayaan hamba anu pangdeukeutna ka Gustina nyaéta nalika anjeunna sujud; ku kituna lobakeun neneda.’ [Diriwayatkeun ku Muslim]

Nabi ﷺ ngadawuh: ‘Dina wengi aya hiji waktu; teu aya saurang muslim anu dina waktu éta nyuhunkeun ka Allah hiji urusan dunya atanapi akhirat kajaba Anjeunna maparin éta ka anjeunna. Éta aya dina unggal wengi.’ [Diriwayatkeun ku Muslim]

Nabi ﷺ ngadawuh: ‘Teu aya saurang hamba muslim anu ngadoakeun dulurna nalika anjeunna teu aya di hareupna kajaba malaikat nyarios: Sareng pikeun anjeun ogé anu sami.’ [Diriwayatkeun ku Muslim]

Dua ni kumuomba Allah jambo linalomfaa mtu na linalomwondolea madhara. Hakika yake ni kuonyesha kumhitaji Allah na kujiepusha na kutegemea nguvu na uwezo wa mtu mwenyewe. Ni alama ya utumwa kwa Allah na kutambua unyenyekevu wa mwanadamu. Pia inajumuisha kumsifu Allah, Mwenye nguvu na utukufu, na kumhusishia ukarimu na utoaji.

Allah Mtukufu amesema: “Mola wenu amesema: Niombeni, nitawaitikia. Hakika wanaojivuna na kuacha kuniabudu wataingia motoni wakiwa wamedhalilika.” [Surat Ghafir: aya ya 60]

Mtume (rehma na amani zimshukie) amesema: “Dua ndiyo ibada.” [Imepokewa na Tirmidhi na Ibn Majah; Albani ameihukumu kuwa sahihi.]

Mtume (rehma na amani zimshukie) amesema: “Hakuna kitu chenye heshima zaidi kwa Allah Mtukufu kuliko dua.” [Imepokewa na Ahmad, Bukhari, Ibn Majah, Tirmidhi na al-Hakim; al-Hakim ameihukumu kuwa sahihi na adh-Dhahabi amekubaliana naye.]

Mtume (rehma na amani zimshukie) amesema: “Asiyemuomba Allah, Allah humghadhibikia.” [Imepokewa na Tirmidhi na Ibn Majah; al-Hakim ameihukumu kuwa sahihi, adh-Dhahabi amekubaliana naye na Albani amesema ni hasan.]

Mtume (rehma na amani zimshukie) amesema: “Aliye dhaifu zaidi kati ya watu ni yule asiyeweza kuomba dua, na aliye bahili zaidi ni yule anayefanya ubahili wa kutoa salamu.” [Imepokewa na Ibn Hibban; Albani ameihukumu kuwa sahihi.]

Mtume (rehma na amani zimshukie) amesema: “Anayefunguliwa mlango wa dua miongoni mwenu amefunguliwa milango ya rehema. Hakuna kitu anachoombwa Allah kilicho kipenzi Kwake zaidi kuliko kuombwa afya na salama.” Mtume wa Allah alisema: “Hakika dua hunufaisha dhidi ya yaliyoteremka na ambayo hayajateremka. Basi, enyi waja wa Allah, shikamaneni na dua.” [Imepokewa na Tirmidhi; Albani amesema ni hasan.]

Mtume wa Allah (rehma na amani zimshukie) amesema: “Allah Mwenye nguvu na utukufu anasema: Mimi niko kama mja Wangu anavyonidhania, na Mimi niko pamoja naye anaponiomba.” [Imepokewa na Muslim.]

Mtume (rehma na amani zimshukie) amesema: “Mja huwa karibu zaidi na Mola wake akiwa katika sijida; basi zidisheni dua.” [Imepokewa na Muslim.]

Mtume (rehma na amani zimshukie) amesema: “Hakika usiku kuna saa ambayo Muislamu akiipata na akamuomba Allah jambo la duniani au Akhera, humjaalia; na hilo lipo kila usiku.” [Imepokewa na Muslim.]

Mtume (rehma na amani zimshukie) amesema: “Hakuna mja Muislamu anayemuombea ndugu yake bila yeye kuwepo ila malaika husema: Na wewe upate mfano wake.” [Imepokewa na Muslim.]

துஆ என்பது பிரார்த்திப்பவர் தனக்குப் பயனளிப்பதையும் தன் துன்பத்தை அகற்றுவதையும் கேட்பதாகும். அதன் உண்மை, அல்லாஹ்விடம் தன் தேவையை வெளிப்படுத்துவதும் தன்னிடம் தனித்த ஆற்றலும் வலிமையும் இல்லை என்பதை ஒப்புக்கொள்வதுமாகும். அது அடிமைத்தனத்தின் அடையாளமும் மனிதப் பணிவை உணர்வதுமாகும். அதில் அல்லாஹ்வைப் புகழ்வதும் கொடையையும் கண்ணியத்தையும் அவனுக்கே உரியதாகக் கூறுவதும் அடங்கும்.

அவன் கூறுகிறான்: “உங்கள் இறைவன் கூறினான்: என்னை அழையுங்கள்; உங்களுக்குப் பதிலளிப்பேன். என்னை வணங்குவதை விட்டுப் பெருமையடிப்பவர்கள் இழிவடைந்தவர்களாக நரகத்தில் நுழைவார்கள்.” [காஃபிர் அத்தியாயம்: வசனம் 60]

நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: “துஆவே வணக்கமாகும்.” [திர்மிதீ, இப்னு மாஜா அறிவித்தனர்; அல்பானீ அதனைச் சரியானது எனக் குறிப்பிட்டார்]

நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்விடம் துஆவைவிடக் கண்ணியமானது எதுவுமில்லை.” [அஹ்மத், புகாரி, இப்னு மாஜா, திர்மிதீ, ஹாகிம் அறிவித்தனர்; ஹாகிம் அதனைச் சரியானது எனக் கூறினார்; தஹபீ அதனை ஏற்றார்]

நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்விடம் கேட்காதவர் மீது அவன் கோபம் கொள்கிறான்.” [திர்மிதீ, இப்னு மாஜா அறிவித்தனர்; ஹாகிம் சரியானது எனக் கூறினார்; தஹபீ அதனை ஏற்றார்; அல்பானீ நல்லது எனக் குறிப்பிட்டார்]

நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: “மக்களில் மிகவும் இயலாதவர் துஆ செய்ய இயலாதவர்; மிகவும் கஞ்சத்தனமானவர் ஸலாம் சொல்வதில் கஞ்சத்தனம் செய்பவர்.” [இப்னு ஹிப்பான் அறிவித்தார்; அல்பானீ சரியானது எனக் குறிப்பிட்டார்]

நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: “உங்களில் யாருக்குத் துஆவின் கதவு திறக்கப்படுகிறதோ அவருக்குக் கருணையின் கதவுகள் திறக்கப்படுகின்றன. அல்லாஹ்விடம் நலத்தைக் கேட்பதைவிட அவனுக்கு விருப்பமானதாக வேறு எதுவும் கேட்கப்படவில்லை. இறங்கியவற்றிற்கும் இன்னும் இறங்காதவற்றிற்கும் துஆ பயனளிக்கிறது; எனவே அல்லாஹ்வின் அடியார்களே, துஆ செய்யுங்கள்.” [திர்மிதீ அறிவித்தார்; அல்பானீ நல்லது எனக் குறிப்பிட்டார்]

அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ் கூறுகிறான்: என் அடியான் என்னைப் பற்றி எண்ணுவதற்கேற்ப நான் இருக்கிறேன்; அவன் என்னை அழைக்கும்போது நான் அவனுடன் இருக்கிறேன்.” [முஸ்லிம் அறிவித்தார்]

நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: “அடியான் தன் இறைவனுக்கு மிக நெருக்கமாக இருப்பது ஸுஜூதில் இருக்கும்போதுதான்; எனவே அதிகமாகத் துஆ செய்யுங்கள்.” [முஸ்லிம் அறிவித்தார்]

நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: “இரவில் ஒரு நேரம் இருக்கிறது; ஒரு முஸ்லிம் அதைப் பெற்று, இம்மை மறுமையின் ஏதாவது நன்மையை அல்லாஹ்விடம் கேட்டால் அவன் அதை வழங்குவான். இது ஒவ்வொரு இரவிலும் உள்ளது.” [முஸ்லிம் அறிவித்தார்]

நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஒரு முஸ்லிம் அடியான் தன் சகோதரரின் மறைவில் அவருக்காகத் துஆ செய்யும்போது, வானவர்: உனக்கும் அதுபோன்றே கிடைக்கட்டும் என்று கூறாமல் இருப்பதில்லை.” [முஸ்லிம் அறிவித்தார்]

Ang panalangin ay ang paghiling ng tao ng makabubuti sa kanya at mag-aalis ng kanyang pinsala. Ang tunay na diwa nito ay ang pagpapakita ng pangangailangan kay Allah at pagkilala na wala siyang sariling kapangyarihan o lakas. Ito ay tanda ng pagiging lingkod at pagkilala sa kababaan ng tao, at naglalaman ng pagpupuri kay Allah, ang Makapangyarihan at Kataas-taasan, at pag-uugnay sa Kanya ng kagandahang-loob at kabutihang-palad.

Sinabi ng Kataas-taasan: "Sinabi ng inyong Panginoon: Manawagan kayo sa Akin at tutugon Ako sa inyo. Tunay na ang mga nagmamalaking tumatanggi sa pagsamba sa Akin ay papasok sa Impiyerno nang napapahiya." [Ghafir 60]

Sinabi niya, nawa ay pagpalain siya ni Allah at bigyan ng kapayapaan: "Ang panalangin ay pagsamba." [Iniulat nina At-Tirmidhi at Ibn Majah, at itinuring na tunay ni Al-Albani]

Sinabi niya, nawa ay pagpalain siya ni Allah at bigyan ng kapayapaan: "Walang anumang higit na marangal kay Allah kaysa sa panalangin." [Iniulat nina Ahmad, Al-Bukhari, Ibn Majah, At-Tirmidhi at Al-Hakim; itinuring na tunay ni Al-Hakim at sinang-ayunan ni Adh-Dhahabi]

Sinabi niya, nawa ay pagpalain siya ni Allah at bigyan ng kapayapaan: "Ang sinumang hindi humihiling kay Allah ay kinagagalitan Niya." [Iniulat nina At-Tirmidhi at Ibn Majah; itinuring na tunay ni Al-Hakim at sinang-ayunan ni Adh-Dhahabi; itinuring na hasan ni Al-Albani]

Sinabi niya, nawa ay pagpalain siya ni Allah at bigyan ng kapayapaan: "Ang pinakawalang kakayahan sa mga tao ay ang hindi makapanalangin, at ang pinakakuripot ay ang nagkakait ng pagbati ng kapayapaan." [Iniulat ni Ibn Hibban at itinuring na tunay ni Al-Albani]

Sinabi niya, nawa ay pagpalain siya ni Allah at bigyan ng kapayapaan: "Ang sinuman sa inyo na binuksan para sa kanya ang pintuan ng panalangin ay binuksan para sa kanya ang mga pintuan ng awa. Walang hiniling kay Allah na higit Niyang minamahal kaysa sa kahilingan ng kagalingan." At sinabi ng Sugo ni Allah: "Ang panalangin ay kapaki-pakinabang laban sa bumaba na at sa hindi pa bumababa, kaya manalangin kayo, O mga lingkod ni Allah." [Iniulat ni At-Tirmidhi at itinuring na hasan ni Al-Albani]

Sinabi ng Sugo ni Allah, nawa ay pagpalain siya ni Allah at bigyan ng kapayapaan: "Sinabi ni Allah, ang Makapangyarihan at Kataas-taasan: Ako ay ayon sa iniisip ng Aking lingkod tungkol sa Akin, at Ako ay kasama niya kapag siya ay nananalangin sa Akin." [Iniulat ni Muslim]

Sinabi niya, nawa ay pagpalain siya ni Allah at bigyan ng kapayapaan: "Ang pinakamalapit na kalagayan ng lingkod sa kanyang Panginoon ay habang siya ay nakapatirapa, kaya damihan ninyo ang panalangin." [Iniulat ni Muslim]

Sinabi niya, nawa ay pagpalain siya ni Allah at bigyan ng kapayapaan: "Tunay na sa gabi ay may isang oras na walang Muslim na makahahanap nito habang humihiling kay Allah ng kabutihan sa mundo o kabilang-buhay na hindi Niya ibibigay sa kanya; at ito ay sa bawat gabi." [Iniulat ni Muslim]

Sinabi niya, nawa ay pagpalain siya ni Allah at bigyan ng kapayapaan: "Walang Muslim na lingkod na mananalangin para sa kanyang kapatid nang hindi nito nalalaman maliban na sasabihin ng anghel: At para sa iyo ang gayon din." [Iniulat ni Muslim]

Dua, kişinin kendisine fayda verecek ve zararını giderecek şeyi istemesidir. Duanın özü Allah’a muhtaç olduğunu göstermek, kendi güç ve kuvvetine güvenmemektir. O, kulluğun bir işareti ve insanın acizliğini hissetmesidir. Duada Yüce Allah’ı övme, cömertlik ve keremi O’na nispet etme anlamı da vardır.

Yüce Allah buyurdu: “Rabbiniz, ‘Bana dua edin, size cevap vereyim. Bana kulluk etmeye kibirlenenler aşağılanmış olarak cehenneme gireceklerdir’ buyurdu.” [Mümin suresi: 60. ayet]

Peygamber (Allah’ın salat ve selamı üzerine olsun) buyurdu: “Dua ibadetin kendisidir.” [Tirmizî ve İbn Mâce rivayet etmiş, Elbânî sahih saymıştır.]

Peygamber (Allah’ın salat ve selamı üzerine olsun) buyurdu: “Yüce Allah katında duadan daha değerli bir şey yoktur.” [Ahmed, Buhârî, İbn Mâce, Tirmizî ve Hâkim rivayet etmiş; Hâkim sahih saymış, Zehebî de ona katılmıştır.]

Peygamber (Allah’ın salat ve selamı üzerine olsun) buyurdu: “Kim Allah’tan istemezse Allah ona gazap eder.” [Tirmizî ve İbn Mâce rivayet etmiş; Hâkim sahih saymış, Zehebî de ona katılmış, Elbânî ise hasen saymıştır.]

Peygamber (Allah’ın salat ve selamı üzerine olsun) buyurdu: “İnsanların en acizi dua etmekten aciz kalandır; insanların en cimrisi selam vermekte cimrilik edendir.” [İbn Hibbân rivayet etmiş, Elbânî sahih saymıştır.]

Peygamber (Allah’ın salat ve selamı üzerine olsun) buyurdu: “Sizden kime dua kapısı açılmışsa ona rahmet kapıları açılmıştır. Allah’tan istenen şeyler içinde O’na afiyet istenmesinden daha sevimlisi yoktur.” Allah’ın Elçisi şöyle buyurdu: “Dua inmiş ve henüz inmemiş belaya karşı fayda verir. Ey Allah’ın kulları, duaya sarılın.” [Tirmizî rivayet etmiş, Elbânî hasen saymıştır.]

Allah’ın Elçisi (Allah’ın salat ve selamı üzerine olsun) buyurdu: “Aziz ve yüce Allah şöyle buyurur: Kulumun benim hakkımdaki zannı üzereyim; bana dua ettiğinde onunla beraberim.” [Müslim rivayet etmiştir.]

Peygamber (Allah’ın salat ve selamı üzerine olsun) buyurdu: “Kulun Rabbine en yakın olduğu hâl secdede olduğu hâldir; öyleyse çok dua edin.” [Müslim rivayet etmiştir.]

Peygamber (Allah’ın salat ve selamı üzerine olsun) buyurdu: “Gecede öyle bir vakit vardır ki Müslüman bir kişi ona rastlayıp Allah’tan dünya ve ahirete ait bir şey isterse Allah onu verir. Bu her gece böyledir.” [Müslim rivayet etmiştir.]

Peygamber (Allah’ın salat ve selamı üzerine olsun) buyurdu: “Bir Müslüman kul kardeşine gıyabında dua ettiğinde melek, ‘Aynısı sana da olsun’ der.” [Müslim rivayet etmiştir.]

دعا یہ ہے کہ دعا کرنے والا وہ چیز مانگے جو اسے فائدہ دے اور اس کی تکلیف دور کرے۔ اس کی حقیقت اللہ کے سامنے اپنی محتاجی ظاہر کرنا اور اپنی قوت و طاقت سے بے تعلقی ظاہر کرنا ہے۔ یہ بندگی کی علامت اور انسانی عاجزی کا احساس ہے، اور اس میں اللہ عزوجل کی تعریف اور جود و کرم کو اسی کی طرف منسوب کرنے کا معنی ہے۔

اللہ تعالیٰ نے فرمایا: "اور تمہارے رب نے فرمایا: مجھے پکارو، میں تمہاری دعا قبول کروں گا۔ بے شک جو لوگ میری عبادت سے تکبر کرتے ہیں وہ ذلیل ہو کر جہنم میں داخل ہوں گے۔" [سورۃ غافر: آیت 60]

آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "دعا ہی عبادت ہے۔" [ترمذی اور ابن ماجہ نے روایت کیا اور البانی نے صحیح کہا]

آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "اللہ تعالیٰ کے نزدیک دعا سے زیادہ معزز کوئی چیز نہیں۔" [احمد، بخاری، ابن ماجہ، ترمذی اور حاکم نے روایت کیا، حاکم نے اسے صحیح کہا اور ذہبی نے ان کی موافقت کی]

آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "جو اللہ سے سوال نہیں کرتا اللہ اس پر غضب فرماتا ہے۔" [ترمذی اور ابن ماجہ نے روایت کیا، حاکم نے صحیح کہا اور ذہبی نے موافقت کی، اور البانی نے حسن کہا]

آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "لوگوں میں سب سے عاجز وہ ہے جو دعا کرنے سے عاجز ہو، اور سب سے بخیل وہ ہے جو سلام کرنے میں بخل کرے۔" [ابن حبان نے روایت کیا اور البانی نے صحیح کہا]

آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "تم میں جس کے لیے دعا کا دروازہ کھولا گیا اس کے لیے رحمت کے دروازے کھول دیے گئے، اور اللہ سے مانگی جانے والی چیزوں میں اس کے نزدیک عافیت مانگنے سے زیادہ محبوب کوئی چیز نہیں۔" اور رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "دعا نازل ہونے والی اور ابھی نازل نہ ہونے والی مصیبت دونوں میں فائدہ دیتی ہے، پس اے اللہ کے بندو! دعا کو لازم پکڑو۔" [ترمذی نے روایت کیا اور البانی نے حسن کہا]

رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "اللہ عزوجل فرماتا ہے: میں اپنے بندے کے اپنے بارے میں گمان کے مطابق ہوں، اور جب وہ مجھے پکارتا ہے تو میں اس کے ساتھ ہوں۔" [مسلم نے روایت کیا]

آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "بندہ اپنے رب عزوجل کے سب سے زیادہ قریب سجدے کی حالت میں ہوتا ہے، لہٰذا کثرت سے دعا کرو۔" [مسلم نے روایت کیا]

آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "رات میں ایک گھڑی ایسی ہے جسے کوئی مسلمان پا کر اللہ تعالیٰ سے دنیا اور آخرت کے کسی معاملے کی بھلائی مانگے تو اللہ اسے عطا کرتا ہے، اور یہ ہر رات ہوتا ہے۔" [مسلم نے روایت کیا]

آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "جب کوئی مسلمان بندہ اپنے بھائی کے لیے اس کی غیر موجودگی میں دعا کرتا ہے تو فرشتہ کہتا ہے: اور تمہارے لیے بھی اسی کے مثل ہو۔" [مسلم نے روایت کیا]

Duo qiluvchi o‘ziga foyda beradigan va zararini ketkazadigan narsani so‘rashidir. Duoning haqiqati Allohga muhtojlikni izhor etish hamda o‘z kuch-qudratiga tayanishdan voz kechishdir. Bu bandalik belgisi va insoniy ojizlikni his etishdir. Unda Ulug‘ Allohga hamd aytish, saxovat va karamni Unga nisbat berish ma’nosi ham bor.

U Zot aytadi: “Rabbingiz dedi: Menga duo qiling, Men sizga ijobat qilaman. Menga ibodat qilishdan kibr qilganlar xor holda jahannamga kiradilar.” [G‘ofir surasi: 60-oyat]

Payg‘ambar ﷺ dedilar: “Duo ibodatning o‘zidir.” [Termiziy va Ibn Moja rivoyati, Alboniy sahih degan]

Payg‘ambar ﷺ dedilar: “Alloh huzurida duodan ulug‘roq narsa yo‘q.” [Ahmad, Buxoriy, Ibn Moja, Termiziy va Hokim rivoyati; Hokim sahih degan va Zahabiy unga qo‘shilgan]

Payg‘ambar ﷺ dedilar: “Kim Allohdan so‘ramasa, U unga g‘azab qiladi.” [Termiziy va Ibn Moja rivoyati; Hokim sahih degan, Zahabiy unga qo‘shilgan va Alboniy hasan degan]

Payg‘ambar ﷺ dedilar: “Odamlarning eng ojizi duo qilishdan ojiz bo‘lganidir, eng baxili esa salom berishda baxillik qilganidir.” [Ibn Hibbon rivoyati, Alboniy sahih degan]

Payg‘ambar ﷺ dedilar: “Sizlardan kimga duo eshigi ochilsa, unga rahmat eshiklari ochiladi. Allohdan so‘raladigan narsalar orasida Unga ofiyat so‘ralishidan sevimliroq narsa yo‘q. Duo kelgan va kelmagan baloga foyda beradi. Ey Allohning bandalari, duo qilinglar.” [Termiziy rivoyati, Alboniy hasan degan]

Allohning Rasuli ﷺ dedilar: “Alloh taolo aytadi: Men bandamning Men haqimdagi gumoni yonidaman va u Menga duo qilganida Men u bilan birgaman.” [Muslim rivoyati]

Payg‘ambar ﷺ dedilar: “Banda Rabbiga eng yaqin bo‘ladigan holati sajda qilgan vaqtidir, shuning uchun ko‘p duo qilinglar.” [Muslim rivoyati]

Payg‘ambar ﷺ dedilar: “Kechada shunday bir soat borki, musulmon kishi unga to‘g‘ri kelib Allohdan dunyo va oxirat ishlaridan biror narsa so‘rasa, U albatta uni beradi. Bu har kechada bo‘ladi.” [Muslim rivoyati]

Payg‘ambar ﷺ dedilar: “Musulmon banda birodariga uning yo‘qligida duo qilsa, farishta: Senga ham shunday bo‘lsin, deydi.” [Muslim rivoyati]

祈祷是祈求者求取对自己有益的事物，并求解除自己的伤害；它的实质是表明自己需要真主，承认自身没有独立的能力和力量。它体现了为仆之道和人类的谦卑，也包含对尊严伟大的真主的赞颂，以及承认真主的慷慨与恩惠。

至高的真主说：“你们的主说：你们祈求我，我就应答你们。那些傲慢而不崇拜我的人，必将卑贱地进入火狱。”（《赦宥者章》40:60。）

先知——愿真主赐福并赐安于他——说：“祈祷就是崇拜。”（提尔密济和伊本·马哲传述；阿尔巴尼评定其为可靠。）

先知——愿真主赐福并赐安于他——说：“没有什么比祈祷在至高真主那里更尊贵。”（艾哈迈德、布哈里、伊本·马哲、提尔密济及哈基姆传述；哈基姆评定其为可靠，宰海比同意其评定。）

先知——愿真主赐福并赐安于他——说：“谁不向真主祈求，真主就恼怒他。”（提尔密济和伊本·马哲传述；哈基姆评定其为可靠，宰海比同意其评定，阿尔巴尼评定其为优良。）

先知——愿真主赐福并赐安于他——说：“最无能的人是无力祈祷的人，最吝啬的人是吝于道平安的人。”（伊本·希班传述；阿尔巴尼评定其为可靠。）

先知——愿真主赐福并赐安于他——说：“你们中谁的祈祷之门被打开，慈悯之门就为他打开。人们向真主祈求的事物中，祂最喜爱的是被祈求赐予安康。”真主的使者——愿真主赐福并赐安于他——又说：“祈祷对于已经降临的和尚未降临的灾难都有益处，真主的仆人们啊，你们应当祈祷。”（提尔密济传述；阿尔巴尼评定其为优良。）

真主的使者——愿真主赐福并赐安于他——说：“尊严伟大的真主说：我依我的仆人对我的期望而待他；当他呼求我时，我与他同在。”（穆斯林传述。）

先知——愿真主赐福并赐安于他——说：“仆人最接近尊严伟大的主的时候是他叩头的时候，因此你们要多多祈祷。”（穆斯林传述。）

先知——愿真主赐福并赐安于他——说：“夜间确有一个时刻，任何穆斯林若在那个时刻向至高真主祈求今世或后世的事务，真主都会赐给他；每一夜都是如此。”（穆斯林传述。）

先知——愿真主赐福并赐安于他——说：“任何穆斯林仆人在他的弟兄不在场时为他祈祷，天使都会说：你也得到同样的。”（穆斯林传述。）