ਦੁਆ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ

ਪੜ੍ਹਨ ਦੀਆਂ ਸੈਟਿੰਗਾਂ
مَعْنَى الدُّعَاءِ

الدُّعَاءُ هُوَ أَنْ يَطْلُبَ الدَّاعِي مَا يَنْفَعُهُ وَمَا يَكْشِفُ ضُرَّهُ؛ وَحَقِيقَتُهُ إِظْهَارُ الِافْتِقَارِ إِلَى اللَّهِ، وَالتَّبَرُّؤُ مِنَ الْحَوْلِ وَالْقُوَّةِ، وَهُوَ سِمَةُ الْعُبُودِيَّةِ، وَاسْتِشْعَارُ الذِّلَّةِ الْبَشَرِيَّةِ، وَفِيهِ مَعْنَى الثَّنَاءِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَإِضَافَةِ الْجُودِ وَالْكَرَمِ إِلَيْهِ.

الدُّعَاءُ طَاعَةٌ لِلَّهِ، وَامْتِثَالٌ لِأَمْرِهِ

قَالَ تَعَالَى: "وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ". [سُورَةُ غَافِرٍ: الْآيَةُ 60]

الدُّعَاءُ عِبَادَةٌ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : "الدُّعَاءُ هُوَ الْعِبَادَةُ". [رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ، وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ]

الدُّعَاءُ أَكْرَمُ شَيْءٍ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : "لَيْسَ شَيْءٌ أَكْرَمَ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ الدُّعَاءِ". [رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالْبُخَارِيُّ، وَابْنُ مَاجَةَ، وَالتِّرْمِذِيُّ وَالْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ، وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ]

الدُّعَاءُ سَبَبٌ لِدَفْعِ غَضَبِ اللَّهِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ لَمْ يَسْأَلْ اللَّهَ يَغْضَبْ عَلَيْهِ". [رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ، وَابْنُ مَاجَةَ، وَصَحَّحَهُ الْحَاكِمُ، وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ، وَحَسَّنَهُ الْأَلْبَانِيُّ]

الدُّعَاءُ سَلَامَةٌ مِنَ الْعَجْزِ، وَدَلِيلٌ عَلَى الْكَيَاسَةِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَعْجَزُ النَّاسِ مَنْ عَجَزَ عَنْ الدُّعَاءِ وَأَبْخَلُ النَّاسِ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلَامِ". [رَوَاهُ ابْنُ حِبَّانَ وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ]

الدُّعَاءُ سَبَبٌ لِرَفْعِ الْبَلَاءِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ فُتِحَ لَهُ مِنْكُمْ بَابُ الدُّعَاءِ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَمَا سُئِلَ اللَّهُ شَيْئًا يَعْنِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يُسْأَلَ الْعَافِيَةَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الدُّعَاءَ يَنْفَعُ مِمَّا نَزَلَ وَمِمَّا لَمْ يَنْزِلْ فَعَلَيْكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِالدُّعَاءِ". [رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَحَسَّنَهُ الْأَلْبَانِيُّ ]

الدَّاعِي فِي مَعِيَّةِ اللَّهِ

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ: أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ إِذَا دَعَانِي". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

فَضْلُ الدُّعَاءِ فِي السُّجُودِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَهُوَ سَاجِدٌ ، فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

فَضْلُ الدُّعَاءِ بِاللَّيْلِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ فِي اللَّيْلِ لَسَاعَةً لَا يُوَافِقُهَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ يَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ وَذَلِكَ كُلَّ لَيْلَةٍ". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

فَضْلُ الدُّعَاءِ لِلْمُسْلِمِينَ بِظَهْرِ الْغَيْبِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَا مِنْ عَبْدٍ مُسْلِمٍ يَدْعُو لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ إِلَّا قَالَ الْمَلَكُ : وَلَكَ بِمِثْلٍ". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

ਦੁਆ ਦਾ ਅਰਥ

ਦੁਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਇਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਅੱਲਾਹ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਮੁਥਾਜੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਬੇਵੱਸ ਹੋਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਦਗੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦਰਿਆਦਿਲੀ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਨਿਸਬਤ ਵੀ ਹੈ।

ਦੁਆ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਇਤਾਅਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੈ

ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਤੁਹਾਡੇ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਪੁਕਾਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿਆਂਗਾ। ਜੋ ਮੇਰੀ ਇਬਾਦਤ ਤੋਂ ਘਮੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਹੋ ਕੇ ਜਹੰਨਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਗੇ। [ਸੂਰਤ ਗ਼ਾਫ਼ਿਰ, ਆਇਤ 60]

ਦੁਆ ਇਬਾਦਤ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਦੁਆ ਹੀ ਇਬਾਦਤ ਹੈ। [ਤਿਰਮਿਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਬਨ ਮਾਜਹ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ; ਅਲਬਾਨੀ ਨੇ ਸਹੀਹ ਕਿਹਾ]

ਦੁਆ ਮਹਾਨ ਅੱਲਾਹ ਕੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਚੀਜ਼ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਅੱਲਾਹ ਕੋਲ ਦੁਆ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰਯੋਗ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। [ਅਹਿਮਦ, ਬੁਖ਼ਾਰੀ, ਇਬਨ ਮਾਜਹ, ਤਿਰਮਿਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਾਕਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ; ਹਾਕਿਮ ਨੇ ਸਹੀਹ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਜ਼ਹਬੀ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਕੀਤੀ]

ਦੁਆ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। [ਤਿਰਮਿਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਬਨ ਮਾਜਹ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ; ਹਾਕਿਮ ਨੇ ਸਹੀਹ ਕਿਹਾ, ਜ਼ਹਬੀ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀ ਨੇ ਹਸਨ ਕਿਹਾ]

ਦੁਆ ਬੇਬਸੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬੇਬਸ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਦੁਆ ਤੋਂ ਬੇਬਸ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੰਜੂਸ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਕੰਜੂਸੀ ਕਰੇ। [ਇਬਨ ਹਿਬਬਾਨ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀ ਨੇ ਸਹੀਹ ਕਿਹਾ]

ਦੁਆ ਬਿਪਤਾ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਲਈ ਦੁਆ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਰਹਿਮਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਸਲਾਮਤੀ ਮੰਗਣ ਨਾਲੋਂ ਪਿਆਰੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ ਗਈ। ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਦੁਆ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਤਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਉਤਰਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਬੰਦਿਓ, ਦੁਆ ਕਰੋ। [ਤਿਰਮਿਜ਼ੀ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀ ਨੇ ਹਸਨ ਕਿਹਾ]

ਦੁਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਲਾਹ ਹੈ

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਮਹਾਨ ਅੱਲਾਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਗੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। [ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ]

ਸਜਦੇ ਵਿੱਚ ਦੁਆ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੇੜੇ ਸਜਦੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁਆ ਕਰੋ। [ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ]

ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਦੁਆ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਜਾਂ ਆਖ਼ਰਤ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਰਾਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। [ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ]

ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਆ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ: ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਪਰ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ। [ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ]

ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹੋ
0 / 0

ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਪਾਠ ਇੱਥੇ ਦਿਖਣਗੇ।

ਪਾਠ ਰੁਕਿਆ ਹੈ

ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸਰੋਤ

ਜ਼ਿਕਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ

WhatsApp Telegram Facebook X
ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖਤ

ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ?

ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਗਿਣਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲੀ ਥਾਂ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਪਾਠ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਭਾਲਿਆ ਰਹੇਗਾ।

ਹਦੀਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਤੋਂ

ਹਦੀਸ
It was narrated that Malik bin Aws bin Hadathan said: "I came saying. 'Who will exchange Dirham?' Talhah bin 'Ubaidullah, who was with 'Umar bin Khattab, said: 'Show us your gold, then come to us; when our treasure comes, we will give you your silver.' 'Umar said: 'No, by Allah, you will give him silver (now), or give him back his gold, for the Messenger of Allah (ﷺ) said: "Silver for gold is usury, unless it is exchanged on the spot."'