دعا جي فضيلت

پڙهڻ جون سيٽنگون
مَعْنَى الدُّعَاءِ

الدُّعَاءُ هُوَ أَنْ يَطْلُبَ الدَّاعِي مَا يَنْفَعُهُ وَمَا يَكْشِفُ ضُرَّهُ؛ وَحَقِيقَتُهُ إِظْهَارُ الِافْتِقَارِ إِلَى اللَّهِ، وَالتَّبَرُّؤُ مِنَ الْحَوْلِ وَالْقُوَّةِ، وَهُوَ سِمَةُ الْعُبُودِيَّةِ، وَاسْتِشْعَارُ الذِّلَّةِ الْبَشَرِيَّةِ، وَفِيهِ مَعْنَى الثَّنَاءِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَإِضَافَةِ الْجُودِ وَالْكَرَمِ إِلَيْهِ.

الدُّعَاءُ طَاعَةٌ لِلَّهِ، وَامْتِثَالٌ لِأَمْرِهِ

قَالَ تَعَالَى: "وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ". [سُورَةُ غَافِرٍ: الْآيَةُ 60]

الدُّعَاءُ عِبَادَةٌ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : "الدُّعَاءُ هُوَ الْعِبَادَةُ". [رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ، وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ]

الدُّعَاءُ أَكْرَمُ شَيْءٍ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : "لَيْسَ شَيْءٌ أَكْرَمَ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ الدُّعَاءِ". [رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالْبُخَارِيُّ، وَابْنُ مَاجَةَ، وَالتِّرْمِذِيُّ وَالْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ، وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ]

الدُّعَاءُ سَبَبٌ لِدَفْعِ غَضَبِ اللَّهِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ لَمْ يَسْأَلْ اللَّهَ يَغْضَبْ عَلَيْهِ". [رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ، وَابْنُ مَاجَةَ، وَصَحَّحَهُ الْحَاكِمُ، وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ، وَحَسَّنَهُ الْأَلْبَانِيُّ]

الدُّعَاءُ سَلَامَةٌ مِنَ الْعَجْزِ، وَدَلِيلٌ عَلَى الْكَيَاسَةِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَعْجَزُ النَّاسِ مَنْ عَجَزَ عَنْ الدُّعَاءِ وَأَبْخَلُ النَّاسِ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلَامِ". [رَوَاهُ ابْنُ حِبَّانَ وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ]

الدُّعَاءُ سَبَبٌ لِرَفْعِ الْبَلَاءِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ فُتِحَ لَهُ مِنْكُمْ بَابُ الدُّعَاءِ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَمَا سُئِلَ اللَّهُ شَيْئًا يَعْنِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يُسْأَلَ الْعَافِيَةَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الدُّعَاءَ يَنْفَعُ مِمَّا نَزَلَ وَمِمَّا لَمْ يَنْزِلْ فَعَلَيْكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِالدُّعَاءِ". [رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَحَسَّنَهُ الْأَلْبَانِيُّ ]

الدَّاعِي فِي مَعِيَّةِ اللَّهِ

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ: أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ إِذَا دَعَانِي". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

فَضْلُ الدُّعَاءِ فِي السُّجُودِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَهُوَ سَاجِدٌ ، فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

فَضْلُ الدُّعَاءِ بِاللَّيْلِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ فِي اللَّيْلِ لَسَاعَةً لَا يُوَافِقُهَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ يَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ وَذَلِكَ كُلَّ لَيْلَةٍ". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

فَضْلُ الدُّعَاءِ لِلْمُسْلِمِينَ بِظَهْرِ الْغَيْبِ

قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَا مِنْ عَبْدٍ مُسْلِمٍ يَدْعُو لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ إِلَّا قَالَ الْمَلَكُ : وَلَكَ بِمِثْلٍ". [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

دعا جي معنيٰ

دعا اها آهي ته دعا ڪندڙ اهڙي شيءِ گهري جيڪا کيس فائدو ڏئي ۽ سندس تڪليف دور ڪري؛ ان جي حقيقت الله ڏانهن پنهنجي محتاجي ظاهر ڪرڻ ۽ پنهنجي طاقت ۽ قوت کان بيزاري ڏيکارڻ آهي. اها بندگيءَ جي نشاني ۽ انسان جي عاجزيءَ جو احساس آهي. ان ۾ الله عزوجل جي ساراهه ۽ سندس سخا ۽ ڪرم جو اقرار پڻ آهي.

دعا الله جي فرمانبرداري ۽ سندس حڪم جي پيروي آهي

الله تعاليٰ فرمايو: ”اوهان جي رب فرمايو آهي: مون کي سڏيو، مان اوهان جي دعا قبول ڪندس. بيشڪ جيڪي منهنجي عبادت کان وڏائي ڪن ٿا، سي ذليل ٿي جهنم ۾ داخل ٿيندا.“ [سورة غافر: آيت 60]

دعا عبادت آهي

نبي ﷺ فرمايو: ”دعا ئي عبادت آهي.“ [ترمذي ۽ ابن ماجه روايت ڪيو؛ الباني صحيح قرار ڏنو]

دعا الله تعاليٰ وٽ سڀ کان وڌيڪ باعزت شيءِ آهي

نبي ﷺ فرمايو: ”الله تعاليٰ وٽ دعا کان وڌيڪ باعزت ڪا شيءِ ناهي.“ [احمد، بخاري، ابن ماجه، ترمذي ۽ حاڪم روايت ڪيو؛ حاڪم صحيح قرار ڏنو ۽ ذهبي موافقت ڪئي]

دعا الله جي غضب کان بچڻ جو سبب آهي

نبي ﷺ فرمايو: ”جيڪو الله کان نٿو گهري، الله مٿس غضب فرمائي ٿو.“ [ترمذي ۽ ابن ماجه روايت ڪيو؛ حاڪم صحيح قرار ڏنو، ذهبي موافقت ڪئي، ۽ الباني حسن قرار ڏنو]

دعا عاجزيءَ کان سلامتي ۽ سمجهه جي نشاني آهي

نبي ﷺ فرمايو: ”ماڻهن مان سڀ کان وڌيڪ عاجز اهو آهي جيڪو دعا ڪرڻ کان عاجز ٿئي، ۽ سڀ کان وڌيڪ بخيل اهو آهي جيڪو سلام ڪرڻ ۾ بخل ڪري.“ [ابن حبان روايت ڪيو ۽ الباني صحيح قرار ڏنو]

دعا مصيبت جي دور ٿيڻ جو سبب آهي

نبي ﷺ فرمايو: ”اوهان مان جنهن لاءِ دعا جو در کليو، ان لاءِ رحمت جا در کليا. الله کان عافيت گهرڻ کان وڌيڪ کيس ڪا شيءِ محبوب نه آهي جيڪا کانئس گهري وڃي.“ ۽ رسول الله ﷺ فرمايو: ”دعا ان مصيبت ۾ به فائدو ڏئي ٿي جيڪا اچي چڪي آهي ۽ ان ۾ به جيڪا اڃا ناهي آئي؛ تنهنڪري اي الله جا ٻانهو! دعا ڪندا رهو.“ [ترمذي روايت ڪيو ۽ الباني حسن قرار ڏنو]

دعا ڪندڙ الله جي معيت ۾ آهي

رسول الله ﷺ فرمايو: ”الله عزوجل فرمائي ٿو: مان پنهنجي ٻانهي جي مون بابت گمان وٽ آهيان ۽ جڏهن هو مون کي سڏي ٿو ته مان ساڻس گڏ آهيان.“ [مسلم روايت ڪيو]

سجدي ۾ دعا جي فضيلت

نبي ﷺ فرمايو: ”ٻانهو پنهنجي رب عزوجل کي سڀ کان وڌيڪ ويجهو سجدي جي حالت ۾ هوندو آهي، تنهنڪري گهڻي دعا ڪريو.“ [مسلم روايت ڪيو]

رات ۾ دعا جي فضيلت

نبي ﷺ فرمايو: ”رات ۾ هڪ اهڙي گهڙي آهي جنهن سان جيڪڏهن ڪو مسلمان ٺهڪي اچي ۽ الله تعاليٰ کان دنيا يا آخرت جي ڀلائي گهري ته الله کيس اها عطا ڪري ٿو، ۽ اها گهڙي هر رات هوندي آهي.“ [مسلم روايت ڪيو]

مسلمانن لاءِ سندن غير موجودگيءَ ۾ دعا جي فضيلت

نبي ﷺ فرمايو: ”ڪو مسلمان ٻانهو پنهنجي ڀاءُ لاءِ سندس غير موجودگيءَ ۾ دعا نٿو ڪري، مگر ملائڪ چوي ٿو: ۽ توکي به اهڙو ئي ملي.“ [مسلم روايت ڪيو]

پڙهڻ جو وقتتوهان تيار هجو ته شروع ڪريو
0 / 0

توهان جون مڪمل ٿيل پڙهائيون هتي ظاهر ٿينديون.

پڙهڻ روڪيل آهي

وضاحت ۽ ذريعو

ذڪر ونڊيو

WhatsApp Telegram Facebook X
ونڊڻ لاءِ متن

ٻيهر شروع ڪريو؟

اهو هن قسم جي موجوده ڳڻپ ۽ محفوظ جڳهه صاف ڪندو. توهان جي مڪمل ٿيل پڙهائي جي تاريخ محفوظ رهندي.

حديث جي لائبريري مان

حديث
Bara' (May Allah be pleased with him) reported: Messenger of Allah (ﷺ) was of medium stature. I saw him wearing a red mantle. I have never seen anything more graceful than that.[Al-Bukhari and Muslim].
Narrated `Abdullah bin `Abbas: Abu Sufyan told me that Heraclius said to him, "When I inquired you what he (i.e. Muhammad) ordered you, you replied that he ordered you to establish the prayer, to speak the truth, to be chaste, to keep promises and to pay back trusts." Then Heraclius added, "These are really the qualities of a prophet."
Sahih al-Bukhari

Reference : Sahih al-Bukhari 2681 In-book reference : Book 52, Hadith 42 USC-MSA web (English) reference : Vol. 3, Book 48, Hadith 846 (deprecated numbering scheme)

حديث ۽ ذريعو پڙهو