காலை அத்கார்
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، اللَّهُ الصَّمَدُ، لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ، وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ.அளவற்ற அருளாளனும் நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் பெயரால்
கூறுவீராக: அவன் அல்லாஹ் ஒருவன். அல்லாஹ் அனைவரும் தேவையுடையவனும் தன்னிறைவானவனும் ஆவான். அவன் எவரையும் பெறவில்லை; அவனும் பெறப்படவில்லை. அவனுக்கு நிகராக எவரும் இல்லை.مَنْ قَالَهَا حِينَ يُصْبِحُ وَحِينَ يُمْسِي كَفَتْهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ (الْإِخْلَاصِ وَالْمُعَوِّذَتَيْنِ).
இதை காலையிலும் மாலையிலும் ஓதுபவருக்கு எல்லாவற்றிலிருந்தும் போதுமானதாக அமையும் (அல்-இக்லாஸ் மற்றும் பாதுகாப்புக் கோரும் இரு அத்தியாயங்கள்).
விளக்கமும் ஆதாரமும்
فِي أَذْكَارِ الصَّبَاحِ وَالْمَسَاءِ نَقْرَأُ سُوَرَ الْإِخْلَاصِ، وَالْمُعَوِّذَتَيْنِ. ثَلَاثَ مَرَّاتٍ.
هَلْ نَقْرَأُ كُلَّ سُورَةٍ ثَلَاثًا، أَمْ نَقْرَأُ الْإِخْلَاصَ مَرَّةً ثُمَّ الْفَلَقَ مَرَّةً، ثُمَّ النَّاسَ مَرَّةً، ثُمَّ نُكَرِّرُ مَرَّتَيْنِ؟
فَلَمْ نَطَّلِعْ عَلَى نَصٍّ فِي الْمَسْأَلَةِ يُعَيِّنُ أَحَدَ الْأَمْرَيْنِ، وَلَكِنَّ الظَّاهِرَ أَنَّ الْأَوْلَى أَنْ تَقْرَأَ السُّوَرَ الثَّلَاثَ مَرَّةً ثُمَّ تُعِيدَ قِرَاءَتَهَا مَعَ بَعْضٍ مَرَّتَيْنِ، وَيَدُلُّ لِهَذَا أَنَّهُ ثَبَتَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ كُلَّ لَيْلَةٍ جَمَعَ كَفَّيْهِ ثُمَّ نَفَثَ فِيهِمَا فَقَرَأَ فِيهِمَا: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ، ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا مَا اسْتَطَاعَ مِنْ جَسَدِهِ يَبْدَأُ بِهِمَا عَلَى رَأْسِهِ وَوَجْهِهِ، وَمَا أَقْبَلَ مِنْ جَسَدِهِ. يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
وَثَبَتَ عَنْهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لِفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ: تُسَبِّحُونَ وَتَحْمَدُونَ وَتُكَبِّرُونَ خَلْفَ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.
وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ الرَّاوِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمَّا سُئِلَ عَنْ كَيْفِيَّةِ ذِكْرِهِنَّ قَالَ: يَقُولُ: سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ. حَتَّى يَكُونَ مِنْهُنَّ كُلِّهِنَّ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، كَذَا فِي الصَّحِيحِ عَنِ ابْنِ صَالِحٍ.
وَقَدْ رَجَّحَ ابْنُ حَجَرٍ أَنَّ كِلَا الْأَمْرَيْنِ حَسَنٌ وَمَالَ إِلَى أَفْضَلِيَّةِ الْإِفْرَادِ، وَذَكَرَ فِي ذَلِكَ حُجَجًا مِنْهَا حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ: أُمِرْنَا أَنْ نُسَبِّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنَحْمَدَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنُكَبِّرَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ. وَالْحَدِيثُ رَوَاهُ الْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ. وَفِي حَدِيثِ مُسْلِمٍ: مَنْ سَبَّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَحَمِدَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَكَبَّرَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَقَالَ تَمَامَ الْمِائَةِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. غُفِرَتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ.
فَحَدِيثُ أَذْكَارِ النَّوْمِ السَّابِقُ فِي الْمُعَوِّذَاتِ ظَاهِرُهُ الْجَمْعُ بَيْنَ السُّوَرِ، وَإِعَادَتُهَا مَجْمُوعَةً ثَلَاثًا، وَأَمَّا أَحَادِيثُ التَّسْبِيحَاتِ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْأَفْضَلَ هُوَ تَفْرِيقُهَا، فَلَوْ أَنَّ الْإِنْسَانَ جَمَعَ أَوْ فَرَّقَ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْكُلَّ لَا حَرَجَ فِيهِ، وَالْأَوْلَى إِلْحَاقُ الْمُعَوِّذَاتِ مَسَاءً وَصَبَاحًا بِالْمُعَوِّذَاتِ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ.
هَلْ نَقْرَأُ كُلَّ سُورَةٍ ثَلَاثًا، أَمْ نَقْرَأُ الْإِخْلَاصَ مَرَّةً ثُمَّ الْفَلَقَ مَرَّةً، ثُمَّ النَّاسَ مَرَّةً، ثُمَّ نُكَرِّرُ مَرَّتَيْنِ؟
فَلَمْ نَطَّلِعْ عَلَى نَصٍّ فِي الْمَسْأَلَةِ يُعَيِّنُ أَحَدَ الْأَمْرَيْنِ، وَلَكِنَّ الظَّاهِرَ أَنَّ الْأَوْلَى أَنْ تَقْرَأَ السُّوَرَ الثَّلَاثَ مَرَّةً ثُمَّ تُعِيدَ قِرَاءَتَهَا مَعَ بَعْضٍ مَرَّتَيْنِ، وَيَدُلُّ لِهَذَا أَنَّهُ ثَبَتَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ كُلَّ لَيْلَةٍ جَمَعَ كَفَّيْهِ ثُمَّ نَفَثَ فِيهِمَا فَقَرَأَ فِيهِمَا: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ، ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا مَا اسْتَطَاعَ مِنْ جَسَدِهِ يَبْدَأُ بِهِمَا عَلَى رَأْسِهِ وَوَجْهِهِ، وَمَا أَقْبَلَ مِنْ جَسَدِهِ. يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
وَثَبَتَ عَنْهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لِفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ: تُسَبِّحُونَ وَتَحْمَدُونَ وَتُكَبِّرُونَ خَلْفَ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.
وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ الرَّاوِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمَّا سُئِلَ عَنْ كَيْفِيَّةِ ذِكْرِهِنَّ قَالَ: يَقُولُ: سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ. حَتَّى يَكُونَ مِنْهُنَّ كُلِّهِنَّ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، كَذَا فِي الصَّحِيحِ عَنِ ابْنِ صَالِحٍ.
وَقَدْ رَجَّحَ ابْنُ حَجَرٍ أَنَّ كِلَا الْأَمْرَيْنِ حَسَنٌ وَمَالَ إِلَى أَفْضَلِيَّةِ الْإِفْرَادِ، وَذَكَرَ فِي ذَلِكَ حُجَجًا مِنْهَا حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ: أُمِرْنَا أَنْ نُسَبِّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنَحْمَدَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنُكَبِّرَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ. وَالْحَدِيثُ رَوَاهُ الْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ. وَفِي حَدِيثِ مُسْلِمٍ: مَنْ سَبَّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَحَمِدَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَكَبَّرَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَقَالَ تَمَامَ الْمِائَةِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. غُفِرَتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ.
فَحَدِيثُ أَذْكَارِ النَّوْمِ السَّابِقُ فِي الْمُعَوِّذَاتِ ظَاهِرُهُ الْجَمْعُ بَيْنَ السُّوَرِ، وَإِعَادَتُهَا مَجْمُوعَةً ثَلَاثًا، وَأَمَّا أَحَادِيثُ التَّسْبِيحَاتِ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْأَفْضَلَ هُوَ تَفْرِيقُهَا، فَلَوْ أَنَّ الْإِنْسَانَ جَمَعَ أَوْ فَرَّقَ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْكُلَّ لَا حَرَجَ فِيهِ، وَالْأَوْلَى إِلْحَاقُ الْمُعَوِّذَاتِ مَسَاءً وَصَبَاحًا بِالْمُعَوِّذَاتِ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ.
காலை மாலை நினைவுகூரல்களில் அல்-இக்லாஸ் மற்றும் பாதுகாப்புக் கோரும் இரு அத்தியாயங்களை மூன்று முறை ஓதுகிறோம்.
ஒவ்வொரு அத்தியாயத்தையும் மூன்று முறை ஓத வேண்டுமா? அல்லது அல்-இக்லாஸ், அல்-ஃபலக், அந்நாஸ் ஆகியவற்றைத் தலா ஒருமுறை ஓதிப் பின்னர் அவற்றை மேலும் இருமுறை சேர்த்து ஓத வேண்டுமா?
இரண்டில் ஒன்றைக் குறிப்பாகத் தீர்மானிக்கும் ஆதாரத்தை நாங்கள் அறியவில்லை. இருப்பினும் மூன்று அத்தியாயங்களையும் ஒருமுறை ஓதிப் பின்னர் அவற்றை ஒன்றாக மேலும் இருமுறை ஓதுவது சிறந்ததாகத் தோன்றுகிறது. உறக்க நேர நினைவுகூரலில் நபியவர்கள் ஒவ்வொரு இரவும் படுக்கைக்குச் செல்லும்போது இரு உள்ளங்கைகளையும் சேர்த்து அவற்றில் மெதுவாக ஊதி, அவற்றில் அல்-இக்லாஸ், அல்-ஃபலக், அந்நாஸ் ஆகியவற்றை ஓதுவார்கள். பின்னர் தலை, முகம், உடலின் முன்புறம் ஆகியவற்றில் தொடங்கி இயன்ற அளவு உடலை அவ்விரு கைகளாலும் தடவுவார்கள்; இதை மூன்று முறை செய்வார்கள் என்று அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. புகாரி அறிவித்துள்ளார்.
ஒவ்வொரு தொழுகைக்குப் பின்னரும் முப்பத்து மூன்று முறை தஸ்பீஹ், தஹ்மீத், தக்பீர் சொல்லுமாறு நபியவர்கள் ஏழை முஹாஜிர்களுக்கு அறிவுறுத்தினார்கள் என்றும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இதை புகாரியும் முஸ்லிமும் அறிவித்துள்ளனர்.
அபூஹுரைராவிடமிருந்து அறிவிக்கும் அபூஸாலிஹிடம் இவற்றை எவ்வாறு சொல்வது என்று கேட்கப்பட்டபோது, «அல்லாஹ் தூயவன்; எல்லாப் புகழும் அல்லாஹ்வுக்கே; அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்» என்று ஒவ்வொன்றும் முப்பத்து மூன்று ஆகும் வரை கூறுவார் என்றார். இவ்வாறே ஸஹீஹில் இப்னு ஸாலிஹிடமிருந்து இடம்பெற்றுள்ளது.
இரண்டு முறைகளும் நல்லவை என்று இப்னு ஹஜர் கருதியதுடன், ஒவ்வொன்றையும் தனித்தனியாகக் கூறுவது சிறந்தது என்ற கருத்தைச் சார்ந்தார். அதற்கான ஆதாரங்களில் ஸைத் இப்னு ஸாபித் அறிவித்த செய்தியையும் குறிப்பிட்டார்: ஒவ்வொரு தொழுகைக்குப் பின்னரும் முப்பத்து மூன்று முறை தஸ்பீஹ், முப்பத்து மூன்று முறை தஹ்மீத், முப்பத்து நான்கு முறை தக்பீர் கூறுமாறு எங்களுக்குக் கட்டளையிடப்பட்டது. இதை அல்-ஹாகிம் அறிவித்து ஸஹீஹ் எனக் கூறினார்; அத்தஹபியும் அதனை ஏற்றார். முஸ்லிமின் அறிவிப்பில், ஒவ்வொரு தொழுகைக்குப் பின்னரும் முப்பத்து மூன்று முறை தஸ்பீஹ், முப்பத்து மூன்று முறை அல்லாஹ்வைப் புகழ்தல், முப்பத்து மூன்று முறை தக்பீர் கூறி, நூறாவதாக «அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் இல்லை; அவன் தனித்தவன்; அவனுக்கு இணை இல்லை; ஆட்சியும் புகழும் அவனுக்கே; அவன் அனைத்தின் மீதும் ஆற்றலுடையவன்» என்று கூறுபவரின் பாவங்கள் கடலின் நுரை போன்று இருந்தாலும் மன்னிக்கப்படும் என்று உள்ளது.
முன்னர் குறிப்பிடப்பட்ட உறக்க நேர அறிவிப்பில் பாதுகாப்புக் கோரும் அத்தியாயங்களை ஒன்றாக ஓதி அந்தத் தொகுப்பை மூன்று முறை திரும்ப ஓதுவதாகத் தோன்றுகிறது. தஸ்பீஹ் தொடர்பான அறிவிப்புகளில் அவற்றைத் தனித்தனியாகக் கூறுவது சிறந்ததாகத் தோன்றுகிறது. ஒருவர் சேர்த்துக் கூறினாலும் தனித்தனியாகக் கூறினாலும் இரண்டிலும் குற்றமில்லை என்று தோன்றுகிறது. காலையிலும் மாலையிலும் பாதுகாப்புக் கோரும் அத்தியாயங்களை ஓதுவதை உறக்க நேரத்தில் ஓதுவதைப் போன்று செய்வது சிறந்ததாகும்.
ஒவ்வொரு அத்தியாயத்தையும் மூன்று முறை ஓத வேண்டுமா? அல்லது அல்-இக்லாஸ், அல்-ஃபலக், அந்நாஸ் ஆகியவற்றைத் தலா ஒருமுறை ஓதிப் பின்னர் அவற்றை மேலும் இருமுறை சேர்த்து ஓத வேண்டுமா?
இரண்டில் ஒன்றைக் குறிப்பாகத் தீர்மானிக்கும் ஆதாரத்தை நாங்கள் அறியவில்லை. இருப்பினும் மூன்று அத்தியாயங்களையும் ஒருமுறை ஓதிப் பின்னர் அவற்றை ஒன்றாக மேலும் இருமுறை ஓதுவது சிறந்ததாகத் தோன்றுகிறது. உறக்க நேர நினைவுகூரலில் நபியவர்கள் ஒவ்வொரு இரவும் படுக்கைக்குச் செல்லும்போது இரு உள்ளங்கைகளையும் சேர்த்து அவற்றில் மெதுவாக ஊதி, அவற்றில் அல்-இக்லாஸ், அல்-ஃபலக், அந்நாஸ் ஆகியவற்றை ஓதுவார்கள். பின்னர் தலை, முகம், உடலின் முன்புறம் ஆகியவற்றில் தொடங்கி இயன்ற அளவு உடலை அவ்விரு கைகளாலும் தடவுவார்கள்; இதை மூன்று முறை செய்வார்கள் என்று அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. புகாரி அறிவித்துள்ளார்.
ஒவ்வொரு தொழுகைக்குப் பின்னரும் முப்பத்து மூன்று முறை தஸ்பீஹ், தஹ்மீத், தக்பீர் சொல்லுமாறு நபியவர்கள் ஏழை முஹாஜிர்களுக்கு அறிவுறுத்தினார்கள் என்றும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இதை புகாரியும் முஸ்லிமும் அறிவித்துள்ளனர்.
அபூஹுரைராவிடமிருந்து அறிவிக்கும் அபூஸாலிஹிடம் இவற்றை எவ்வாறு சொல்வது என்று கேட்கப்பட்டபோது, «அல்லாஹ் தூயவன்; எல்லாப் புகழும் அல்லாஹ்வுக்கே; அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்» என்று ஒவ்வொன்றும் முப்பத்து மூன்று ஆகும் வரை கூறுவார் என்றார். இவ்வாறே ஸஹீஹில் இப்னு ஸாலிஹிடமிருந்து இடம்பெற்றுள்ளது.
இரண்டு முறைகளும் நல்லவை என்று இப்னு ஹஜர் கருதியதுடன், ஒவ்வொன்றையும் தனித்தனியாகக் கூறுவது சிறந்தது என்ற கருத்தைச் சார்ந்தார். அதற்கான ஆதாரங்களில் ஸைத் இப்னு ஸாபித் அறிவித்த செய்தியையும் குறிப்பிட்டார்: ஒவ்வொரு தொழுகைக்குப் பின்னரும் முப்பத்து மூன்று முறை தஸ்பீஹ், முப்பத்து மூன்று முறை தஹ்மீத், முப்பத்து நான்கு முறை தக்பீர் கூறுமாறு எங்களுக்குக் கட்டளையிடப்பட்டது. இதை அல்-ஹாகிம் அறிவித்து ஸஹீஹ் எனக் கூறினார்; அத்தஹபியும் அதனை ஏற்றார். முஸ்லிமின் அறிவிப்பில், ஒவ்வொரு தொழுகைக்குப் பின்னரும் முப்பத்து மூன்று முறை தஸ்பீஹ், முப்பத்து மூன்று முறை அல்லாஹ்வைப் புகழ்தல், முப்பத்து மூன்று முறை தக்பீர் கூறி, நூறாவதாக «அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் இல்லை; அவன் தனித்தவன்; அவனுக்கு இணை இல்லை; ஆட்சியும் புகழும் அவனுக்கே; அவன் அனைத்தின் மீதும் ஆற்றலுடையவன்» என்று கூறுபவரின் பாவங்கள் கடலின் நுரை போன்று இருந்தாலும் மன்னிக்கப்படும் என்று உள்ளது.
முன்னர் குறிப்பிடப்பட்ட உறக்க நேர அறிவிப்பில் பாதுகாப்புக் கோரும் அத்தியாயங்களை ஒன்றாக ஓதி அந்தத் தொகுப்பை மூன்று முறை திரும்ப ஓதுவதாகத் தோன்றுகிறது. தஸ்பீஹ் தொடர்பான அறிவிப்புகளில் அவற்றைத் தனித்தனியாகக் கூறுவது சிறந்ததாகத் தோன்றுகிறது. ஒருவர் சேர்த்துக் கூறினாலும் தனித்தனியாகக் கூறினாலும் இரண்டிலும் குற்றமில்லை என்று தோன்றுகிறது. காலையிலும் மாலையிலும் பாதுகாப்புக் கோரும் அத்தியாயங்களை ஓதுவதை உறக்க நேரத்தில் ஓதுவதைப் போன்று செய்வது சிறந்ததாகும்.