Téereb julli bu mat
Jàngal juróomi julli yi benn jéego gannaaw benn. Téere bii dafay wone yoonu sunna bu ñuy faral di jàngal; mazhab yu ñu nangu dañuy wuute ci ay detay. Jullil ni nga mëne te laaj jàngalekat bu wóor su soxla. Déglul jàngkat bu xam bi ngay jàng. إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا Julli dogal nañu ko ci gëmkat ñi ci waxtu yu ñu tànn. — Alxuraan 4:103
Tànn ki ngay àndal di jàng
Ñu ngi wone yoonu sunna bu ñuy faral di jàngal. Am na lu mazhab yi wuute ci; jullil ni nga ko mëne. Jàpp dafay des ba mu tas.
Waaj ngir julli
Wóoral ne waxtu julli dugg na; laabal ni ñu la digal, dindi tilim, muur awra gi julli soxla, te julli ci bérab bu set nga jëm ci Qibla ni nga mëne. Xoolal téereb jàpp ngir laab. Jullil ak dal te jox yëngu gu nekk haqqam.
Dellu ci kawYéene ak takbiir bu njëkk
Yéeneel ci sa xol julli gi ngay def; amul kàddu gu ñu la digal nga wax. Taxawal ngir farata su ko mënee. Yékkatil loxo yi jege mbagg walla nopp te wax takbiir (Yàlla moo gën a màgg). Tegal loxol ndijoor ci kaw càmmooñ bi ngay taxaw, te xool fu ngay sujuud. اللَّهُ أَكْبَرُ Yàlla moo gën a màgg.
Dellu ci kawÑaanu njàlbéen
Gannaaw takbiir bu njëkk, ñaanu njàlbéen lu ñu sàkku la. Misaal bu dëgg am na tàmbale ak xaaj bii: وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ، إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ. Ba noppi sàkkul yiiru Yàlla ci Seytaane: أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ (Maa ngi sàkku yiiru Yàlla ci Seytaane bi ñu rëbb). Ñaanu njàlbéen lu ñu sàkku la; soxlawul nga boole xeet yi. Maana: Maa ngi jublu ci dëgg ci Ki sàkk asamaan ak suuf. Sama julli, sarax, dund ak dee ñeel nañu Yàlla, Boroom àddina yépp, bi amul moroom.
Dellu ci kawJàng Al-Faatiha
Jàngal Al-Faatiha ci rakaa bu nekk bu ngay julli sa bopp walla jiite, te wax آمِينَ (Yàlla, nangul) gannaaw. Jàng ko ndànk ak jàngalekat su soxla. Mazhab yi dañuy wuute ci jàngug ki topp imaam; toppal sa jàngalekat walla mazhab bu wóor te bul jiitu imaam bi. بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ Maana: Ci turu Yàlla, Yërmande ji yaatu, Yërëmaakoon bi. Cant ñeel na Yàlla, Boroom àddina yépp, Yërëmaakoon bi, Buuru bésu àtte. Yaw rekk lanuy jaamu te yaw lanuy sàkku ndimbal. Gindil nu ci yoon wu jub, yoonu ñi nga xéewal, du ñi mer dal seen kaw walla ñi réer.
Dellu ci kawJàng yeneen Alxuraan
Ci ñaari rakaa yu njëkk, jàng beneen saar walla aaya gannaaw Al-Faatiha lu ñu sàkku la. Njàng mi dafay jëfandikoo Al-Ikhlaas ci bu njëkk ak Al-Falaq ci bu ñaareel; misaal lañu, du sart. Ci misaalu njàng mi, rakaa bu ñetteel ak bu ñeenteel am nañu Al-Faatiha. Saar Al-Ikhlaas: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ Saar Al-Falaq: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ Maanay Al-Ikhlaas: Waxal: Yàlla kenn la, moom la lépp soxla. Jurul te judduwul, te amul kenn ku mel ni moom. Maanay Al-Falaq: Waxal: Maa ngi sàkku yiiru Boroom fajar ci ayu li mu sàkk, lëndëm bu wàccee, ñi di wal ci pas-pas yi, ak ki di kiñaan bu mu kiñaanee.
Dellu ci kawRukuu
Waxal takbiir te sukk, teg sa loxo ci óom yi te jubal sa gannaaw ni nga ko mëne te neex. Dalal ci taxawaay bi te wax sikkaru rukuu, ñetti yoon la faral di am (Sama Boroom bu màgg a sell ci bépp ñàkk). اللَّهُ أَكْبَرُ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ Yàlla moo gën a màgg. Sama Boroom bu màgg a sell ci bépp ñàkk.
Dellu ci kawJóge rukuu
Jógal ba taxaw bu jub te dal. Imaam ak kiy julli boppam dañuy wax «Yàlla dégg na ki koy sant», ba noppi «Sunu Boroom, yaw la cant ñeel». Ki topp imaam dafay wax «Sunu Boroom, yaw la cant ñeel» bi muy jóg; toppal ndigalu sa mazhabu sunna. سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ Yàlla dégg na ki koy sant. Sunu Boroom, yaw la cant ñeel.
Dellu ci kawSujuud bu njëkk
Waxal takbiir te sujuud ak dal ci jë ak bakkan, ñaari loxo, ñaari óom ak baaraami ñaari tànk ni nga mëne. Waxal sikkaru sujuud, ñetti yoon la faral di am (Sama Boroom bi gën a kawe a sell ci bépp ñàkk). Mën nga ñaan Yàlla it. اللَّهُ أَكْبَرُ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى Yàlla moo gën a màgg. Sama Boroom bi gën a kawe a sell ci bépp ñàkk.
Dellu ci kawToog diggante ñaari sujuud
Waxal takbiir te toog ba dal. Waxal «Sama Boroom, baal ma»; mën nga ko bamtu. Dalal bala sujuud bu ñaareel. اللَّهُ أَكْبَرُ رَبِّ اغْفِرْ لِي Yàlla moo gën a màgg. Sama Boroom, baal ma.
Dellu ci kawSujuud bu ñaareel
Waxal takbiir te sujuudaat ni bu njëkk, dal te wax sikkaru sujuud. Yënguy benn rakaa mat nañu. اللَّهُ أَكْبَرُ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى Yàlla moo gën a màgg. Sama Boroom bi gën a kawe a sell ci bépp ñàkk.
Dellu ci kawTaxaw ngir rakaa bi topp
Waxal takbiir te taxaw. Ci rakaa bu ñaareel jàngal Al-Faatiha ak beneen xaaj, ba noppi bamtu rukuu, taxawaay ak ñaari sujuud yi. اللَّهُ أَكْبَرُ Yàlla moo gën a màgg.
Dellu ci kawTashahhud bu njëkk
Gannaaw sujuud bu ñaareel ci rakaa bu ñaareel, toogal ngir tashahhud. Ci Fajar, toogaay bu mujj la. Ci Timis, Tisbaar, Takusaan ak Gée, gannaaw tashahhud bu njëkk jógal ak takbiir ngir rakaa bu ñetteel. Tashahhud bii la: التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَىٰ عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ. Maana: Nuyu, julli ak baat yu baax ñeel nañu Yàlla. Jàmm, yërmande ak barke ci Yónent bi, ci nun ak jaami Yàlla yu jub yi. Maa ngi seede ne amul kenn ku yayoo ñu jaamu ko ku dul Yàlla te Muhammad jaamam ak yónentam la.
Dellu ci kawTashahhud bu mujj ak barkeel
Gannaaw rakaa bu mujj, toogal te jàng tashahhud bi ci kaw, topp ci ñaanu barkeel Yónent bi ﷺ: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ. Maana: Yàlla, yónneel barke ci Muhammad ak njabootam ni nga ko yónnee ci Ibraahiima ak njabootam; yaw yaa yayoo cant te màgg. Yàlla, barkeel Muhammad ak njabootam ni nga barkeele Ibraahiima ak njabootam; yaw yaa yayoo cant te màgg.
Dellu ci kawÑaan bala salaam
Gannaaw tashahhud bu mujj ak barkeel, bala salaam, ñaanal Yàlla. Benn ñaan bu dëgg dafay sàkku aar ci ñeenti nattu: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ. Maana: Yàlla, maa ngi sàkku sa yiir ci mbugalu bàmmeel ak safara, nattu dund ak dee, ak ayu nattu Masiix bu fen, Dajjaal.
Dellu ci kawJeexal ak salaam
Wëlbatiku ci ndijoor te wax salaam (Jàmm ak yërmandey Yàlla ci yéen), ba noppi ci càmmooñ te wax li nga waxoon. Julli gi jeex na. السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ Jàmm ak yërmandey Yàlla ci yéen.
Dellu ci kawSikkar gannaaw julli
Fàttalikul Yàlla gannaaw salaam. Yoon wu dëgg mooy wax tasbiix 33 yoon, tahmiid 33 yoon ak takbiir 33 yoon, ba noppi matale téeméer bi ak: لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. سُبْحَانَ اللَّهِ الْحَمْدُ لِلَّهِ اللَّهُ أَكْبَرُ Yàlla a sell ci bépp ñàkk. Cant ñeel na Yàlla. Yàlla moo gën a màgg. Maana: Amul kenn ku yayoo ñu jaamu ko ku dul Yàlla rekk, amul moroom. Nguur ak cant ñeel nañu ko, te man na lépp.
Dellu ci kawJuróomi julli yi ak mbooloo
Fajar am na ñaari rakaa yu farata ak tashahhud bu mujj. Timis am na ñett: tashahhud bu njëkk gannaaw ñaar, bu mujj gannaaw ñett. Tisbaar, Takusaan ak Gée am nañu ñeent: bu njëkk gannaaw ñaar, bu mujj gannaaw ñeent. Lim yii ngir ki dul tukki la; tukki am na yoon yu woyof yu dëgg. Ci mbooloo, toppal imaam bi te bul ko jiitu. Imaam bi dafay jàng ak baat ci Fajar ak ñaari rakaa yu njëkk ci Timis ak Gée; Tisbaar, Takusaan ak rakaa yi des ci Timis ak Gée dañuy jàng ci suuf. Jàng ci suuf du tekki jàng ci xol rekk; jàngal detay yi ak jàngalekat bu wóor.
Dellu ci kawFarata, njuumte ak kàttan
Julli am na sart ak jëf yu war, ni waxtu, laab, yéene, takbiir bu njëkk, taxaw ci farata su ko mënee, rukuu, sujuud ak dal. Mazhab yi dañuy wuute ci lànuy tudde ay detay; bul jaxase li ñu sàkku ni ñaanu njàlbéen ak jàng gu topp Al-Faatiha ak farata yu ñépp nangu. Soo bàyyi jëf ju war walla am sikki-sàkka, laajal jàngalekat bu wóor ci jubanti ak sujuudu fàtte. Soo mënul taxaw, jullil nga toog; su loolu it amul, jullil ci sa wet ni nga mëne. Wéyal jàng bi ngay julli, laajal li nga mënagul, te moytu waswaas.
Dellu ci kawCosaan yi
Alxuraan: 4:103, 5:6 ak Al-Faatiha. Sahih al-Bukhari: 757 ci dal, 831 ci tashahhud, 1117 ci julli bu feebar ak 3370 ci barkeel Yónent bi. Sahih Muslim: 395 ci Al-Faatiha, 771 ci ñaanu njàlbéen, 588 ci ñaan bala salaam ak 597 ci sikkar gannaaw. Nimero yi mën nañu wuute ci sumb yi.
Dellu ci kaw