Ìtọ́sọ́nà Ààwẹ̀ nínú Islam
Kọ́ nípa Ramadan, ààwẹ̀ àfẹ́tìfẹ́, àwọn àyè ìrọ̀rùn àti gbígba ọjọ́ tí a kò gbà padà. Al-Qur’an àti àwọn àkójọpọ̀ hadith Sunni ni ìpìlẹ̀ ìtọ́sọ́nà yìí. Àwọn ilé-ẹ̀kọ́ òfin Sunni tí a mọ̀ yàtọ̀ ní díẹ̀ lára àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀; ipò ẹnì kọ̀ọ̀kan lè nílò ìmọ̀ràn olùkọ́ tó ní ìmọ̀. يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ Ẹ̀yin onígbàgbọ́, a ti pàṣẹ ààwẹ̀ fún yín bí a ti pàṣẹ rẹ̀ fún àwọn tó wà ṣáájú yín, kí ẹ lè ní ìbẹ̀rù Allah. — Al-Qur’an 2:183
Ìtumọ̀ ààwẹ̀ àti ìdí tí Mùsùlùmí fi ń gbà á
Ààwẹ̀ jẹ́ ìjọsìn sí Allah: pẹ̀lú èrò ọkàn, Mùsùlùmí yàgò fún ohun tí ń ba ààwẹ̀ jẹ́ láti àfẹ̀mọ́jú gidi dé ìwọ̀ oòrùn. Ó ń kọ́ ìbẹ̀rù Allah, sùúrù, ọpẹ́ àti àánú. Ààwẹ̀ tún nílò òtítọ́, inú rere àti pípa ẹ̀tọ́ ẹlòmíràn mọ́. Ààwẹ̀ Ramadan jẹ́ ọ̀kan nínú òpó Islam márùn-ún. [1, 2, 3]
Padà sí òkèÌgbà tí a pàṣẹ ààwẹ̀ Ramadan
Àwọn ìtàn sábà ń sọ pé ọdún kejì lẹ́yìn Hijrah, ní àyíká 624 CE, ni ààwẹ̀ Ramadan di ọ̀ranyàn; hadith tí a tọ́ka sí níbí kò sọ ọjọ́ ìtàn yẹn. Al-Qur’an pàṣẹ ààwẹ̀ Ramadan, oṣù tí a sọ Al-Qur’an kalẹ̀. [1] Ìròyìn tó péye ṣàlàyé pé ọ̀ranyàn Ramadan tẹ̀lé ọ̀ranyàn Ashura tó ṣáájú. [29] Oṣù òṣùpá lè jẹ́ ọjọ́ 29 tàbí 30 gẹ́gẹ́ bí ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin tí a fìdí múlẹ̀; ẹ má ṣe fi ọjọ́ kún un gẹ́gẹ́ bí ìṣọ́ra lásán láìsí ìdí tó tọ́. [4]
Padà sí òkèTa ni ààwẹ̀ jẹ́ ọ̀ranyàn fún?
Ààwẹ̀ Ramadan jẹ́ ọ̀ranyàn fún Mùsùlùmí tó ti dàgbà sí ìbàlágà, tó ní òye, tó lè gbà á, tí kò sí lójú ìrìnàjò, tí kò sì ní ipò tó dí ààwẹ̀ tó péye lọ́wọ́. Kò ṣe ọ̀ranyàn fún ọmọ tí kò tíì bàlágà; ẹ kọ́ ọ díẹ̀díẹ̀ bí ó bá lè ṣe é láìsí ìpalára. Ẹni tí kò ní agbára ọpọlọ kò ní ojúṣe nígbà ipò yẹn; àwọn ipò yàtọ̀. Àìsàn, ìrìnàjò àti àwọn ipò mìíràn ní àyè ìrọ̀rùn tí a ṣàlàyé ní ìsàlẹ̀. [1, 5]
Padà sí òkèÈrò ọkàn àti ààwẹ̀ ojoojúmọ́
Ẹ pinnu nínú ọkàn láti gbà ààwẹ̀ fún Allah, kí ẹ sì mọ̀ pé ti Ramadan tàbí ààwẹ̀ ìsanpadà ni; kò nílò gbólóhùn àfọhùn. Ọ̀nà ìṣọ́ra fún ààwẹ̀ ọ̀ranyàn ni láti pinnu ní alẹ́ ṣáájú àfẹ̀mọ́jú ọjọ́ kọ̀ọ̀kan; àwọn ilé-ẹ̀kọ́ Sunni ní kúlẹ̀kúlẹ̀ tí a mọ̀ nípa èrò yìí. Láti àfẹ̀mọ́jú gidi, ẹ yàgò fún ohun tó ń ba ààwẹ̀ jẹ́ títí dé ìwọ̀ oòrùn, kí ẹ sì kírun lásìkò. [6]
Padà sí òkèÌbẹ̀rẹ̀ àti òpin Ramadan
Ramadan bẹ̀rẹ̀ nígbà tí a fìdí òṣùpá tuntun rẹ̀ múlẹ̀ tàbí Shaaban bá pé ọjọ́ 30. Ó parí nígbà tí a fìdí òṣùpá Shawwal múlẹ̀ tàbí Ramadan bá pé ọjọ́ 30. Àwọn aláṣẹ Sunni yàtọ̀ ní kúlẹ̀kúlẹ̀ ìfìdímúlẹ̀ oṣù àti àgbègbè ìríran òṣùpá. Ẹ tẹ̀lé aláṣẹ Mùsùlùmí agbègbè tó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé ní ọ̀nà tó ń pa ìṣọ̀kan mọ́, láìdá àwọn ìyàtọ̀ tó tọ́ láàárín àwọn onímọ̀ lẹ́bi. [4]
Padà sí òkèSahur àti ìbẹ̀rẹ̀ ààwẹ̀
Sahur, oúnjẹ ṣáájú àfẹ̀mọ́jú, jẹ́ ohun tí a gbani níyànjú, tí ìbùkún sì wà nínú rẹ̀. Ẹ fà á sẹ́yìn láìfi ara yín sínú ewu àfẹ̀mọ́jú gidi. Ẹ dá jíjẹ àti mímu dúró ní àfẹ̀mọ́jú gidi, kì í ṣe ní ìlà oòrùn. Àkókò ìṣọ́ra tí tábìlì fi ṣáájú àfẹ̀mọ́jú kì í ṣe ààlà ọ̀tọ̀ tí ẹ̀sìn pàṣẹ. Ẹ lo tábìlì agbègbè tó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé, tó sì fi Fajr hàn kedere. [1, 7]
Padà sí òkèṢíṣí ààwẹ̀ nígbà tí oòrùn wọ̀
Ààwẹ̀ parí nígbà tí oòrùn bá wọ̀ ní ibi tí ẹ wà; ẹ ṣí i láìjáfara lẹ́yìn tí ẹ bá dá ìwọ̀ rẹ̀ lójú. Ànábì ﷺ ṣí ààwẹ̀ pẹ̀lú déètì tuntun, tàbí gbígbẹ bí tuntun kò bá sí, tàbí omi bí déètì kò bá sí. Ẹ gbàdúrà, kí ẹ sì yàgò fún àjẹjù. [8, 9]
Padà sí òkèÌwà nígbà ààwẹ̀
Ìrun, òtítọ́ àti jíjẹ́ olóòótọ́ jẹ́ ọ̀ranyàn ní gbogbo ọdún. Ní Ramadan, ẹ ṣọ́ra pàápàá fún irọ́, ṣíṣe ẹ̀yìn, èébú àti ìwà búburú; ẹ ka Al-Qur’an, ẹ rántí Allah, ẹ sì ṣe àánú. Ẹ̀ṣẹ̀ lè dín èrè ààwẹ̀ kù, ó sì lè jẹ́ ńlá, ṣùgbọ́n kì í ṣe gbogbo ẹ̀ṣẹ̀ ló ń sọ ààwẹ̀ di aláìpé láìsí míì: pípàdánù èrè yàtọ̀ sí àìpé ààwẹ̀. [3]
Padà sí òkèKí ni ń ba ààwẹ̀ jẹ́?
Àpẹẹrẹ tó ṣe kedere ni jíjẹ tàbí mímu mọ̀ọ́mọ̀, ìbálòpọ̀ mọ̀ọ́mọ̀ nígbà ààwẹ̀, àti ìbẹ̀rẹ̀ nǹkan oṣù tàbí ẹ̀jẹ̀ lẹ́yìn ìbímọ. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀ onímọ̀, mímú èébì wá mọ̀ọ́mọ̀ nílò ààwẹ̀ ìsanpadà, ṣùgbọ́n èébì tí ara dá kò rí bẹ́ẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀, fífi ọwọ́ mú omi ìbálòpọ̀ jáde mọ̀ọ́mọ̀ ba ààwẹ̀ jẹ́; kúlẹ̀kúlẹ̀ ìfọwọ́kàn míì yàtọ̀. Ẹ má ṣe ka gbogbo ọ̀ràn sí ohun kan náà. [1, 10, 11]
Padà sí òkèÌgbàgbé, èébì àti àwọn ohun tí ó tọ́
Bí ẹ bá jẹ tàbí mu nítorí ìgbàgbé, ẹ dáwọ́ dúró ní kété tí ẹ bá rántí, kí ẹ sì parí ààwẹ̀; ó ṣì péye. Èébì tí ẹ kò mọ̀ọ́mọ̀ dá kì í sábà bà á jẹ́. Àlá tó mú omi ìbálòpọ̀ jáde láìfẹ́ kò ba ààwẹ̀ jẹ́; a nílò ìwẹ̀ fún ìrun lẹ́yìn ìtújáde. Wíwẹ̀, lílo miswak àti fífi omi ṣan ẹnu àti imú rọra tọ́, nígbà tí a bá yàgò fún gbígbé omi mì mọ̀ọ́mọ̀. Ebi tàbí òùngbẹ nìkan kò ba ààwẹ̀ jẹ́. [10, 12, 13]
Padà sí òkèOògùn àti ìtọju ìṣègùn
Ẹ má ṣe dá ìtọju tó ṣe pàtàkì dúró tàbí fi ara sínú ewu. Oògùn tí a gbé mì ní àkókò ààwẹ̀ bà á jẹ́; dókítà tó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé lè ronú nípa àkókò míì tó láàbò. Inhaler, abẹ́rẹ́, oògùn àrò àti àwọn ìtọju ní kúlẹ̀kúlẹ̀ àti èrò onímọ̀ tó yàtọ̀. Ẹ béèrè lọ́wọ́ dókítà àti olùkọ́ Sunni tó ní ìmọ̀ nípa ìtọju yín, ẹ má sì ṣe sún ìtọju pàjáwìrì síwájú. Bí ẹ bá ṣí ààwẹ̀ fún ìdí tó tọ́, ipò yín ni yóò sọ bóyá ìsanpadà tàbí fidyah ló yẹ. [1]
Padà sí òkèNǹkan oṣù àti ẹ̀jẹ̀ lẹ́yìn ìbímọ
Nǹkan oṣù tàbí ẹ̀jẹ̀ lẹ́yìn ìbímọ tó bẹ̀rẹ̀ ní ọ̀sán parí ààwẹ̀; ààwẹ̀ kò péye nígbà àwọn ipò méjèèjì. Obìnrin ń san àwọn ọjọ́ ààwẹ̀ padà lẹ́yìn Ramadan, ṣùgbọ́n kò san ìrun tí nǹkan oṣù mú kù padà. Bí ẹ̀jẹ̀ bá dá ṣáájú àfẹ̀mọ́jú, tí ó sì pinnu ààwẹ̀, ó péye bí ó tilẹ̀ wẹ̀ lẹ́yìn àfẹ̀mọ́jú; ó yẹ kí ó wẹ̀ ní àkókò fún ìrun. Bí ìmọ́tótó bá bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn àfẹ̀mọ́jú, kúlẹ̀kúlẹ̀ òfin yàtọ̀, a sì ń san ọjọ́ náà padà. Lílo àyè ìrọ̀rùn yìí jẹ́ ìgbọràn, kì í ṣe ẹ̀ṣẹ̀. [13]
Padà sí òkèOyún àti fífún ọmọ ní ọmú
Obìnrin aboyún tàbí tó ń fún ọmọ ní ọmú lè lo àyè ìrọ̀rùn láti ṣí ààwẹ̀ bí ó bá ní ìbẹ̀rù ìpalára tó lẹ́sẹ̀ nílẹ̀ fún ara rẹ̀ tàbí ọmọ. Ẹ bá dókítà tó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé àti olùkọ́ Sunni tó ní ìmọ̀ sọ̀rọ̀. Sísan àwọn ọjọ́ padà nígbà tí agbára bá wà ṣe pàtàkì; àwọn ilé-ẹ̀kọ́ Sunni yàtọ̀ bóyá fífún tálákà ní oúnjẹ tún yẹ ní àwọn ipò kan. Kò sí òfin kan ṣoṣo fún gbogbo ọ̀ràn. [14]
Padà sí òkèÀìsàn ìgbà díẹ̀ àti àìsàn pípẹ́
Ẹni tí àìsàn ìgbà díẹ̀ ń ṣe, tó ní ìbẹ̀rù tó lẹ́sẹ̀ nílẹ̀ pé ààwẹ̀ lè mú un le, dá ìmúláradá dúró tàbí ṣe ìpalára, tàbí tó nílò ìtọju tí kò ṣe é dá dúró, lè ṣí ààwẹ̀, kí ó sì san ọjọ́ padà lẹ́yìn ìmúláradá. A gbọ́dọ̀ yàgò fún ìpalára tó le. Fún ipò pípẹ́ tí ìmúláradá kò ṣeé fojú sí, àwọn onímọ̀ ń ṣàlàyé fífún tálákà kan ní oúnjẹ fún ọjọ́ kọ̀ọ̀kan; ipò ẹni àti ìmúláradá tó lè tẹ̀lé nílò ìtọ́sọ́nà pàtó. [1]
Padà sí òkèỌjọ́ ogbó àti àìlè gbà ààwẹ̀ mọ́
Agbàlagbà tí kò lè gbà ààwẹ̀, tí agbára náà kò sì ṣeé padà sí, lè má gbà á, kí ó sì fún tálákà kan ní oúnjẹ fún ọjọ́ kọ̀ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí òfin àìlèṣe pípẹ́. Ọ̀nà àti iye oúnjẹ ní ìyàtọ̀ tí a mọ̀; ẹ wá ìtọ́sọ́nà agbègbè tó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé. Ẹ má ṣe fi ara sínú ìpalára. [1, 15]
Padà sí òkèÌrìnàjò
Ẹni tó wà lójú ìrìnàjò tó bá òfin Islam mu lè má gbà ààwẹ̀, kí ó sì san ọjọ́ padà, tàbí kí ó gbà á bí kò bá ṣe ìpalára. Bí ààwẹ̀ bá ń fa ìṣòro ńlá tàbí ìpalára, àyè ìrọ̀rùn ló dára jù; yíyàgò fún ìpalára ńlá lè jẹ́ kí ṣíṣí ààwẹ̀ pọn dandan. Àkókò ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin ìrìnàjò fún èyí ní kúlẹ̀kúlẹ̀ nínú òfin Sunni; gbígbèrò ìrìnàjò nílé nìkan kì í ṣe wíwà lójú ọ̀nà. [1, 16]
Padà sí òkèIṣẹ́ líle àti ooru
Ẹni tó ń ṣe iṣẹ́ ara tó le yẹ kí ó pinnu ààwẹ̀, kí ó sì ṣe àwọn ìṣètò tó bójú mu bí àtúnṣe àkókò iṣẹ́, ìsinmi àti dídín ooru kù. Orúkọ iṣẹ́ nìkan kì í fúnni ní àṣẹ láti bẹ̀rẹ̀ ọjọ́ láìgbà ààwẹ̀. Bí ìṣòro tí kò ṣe é yẹ̀ sílẹ̀, tí kò ṣe é fara dà, tàbí ewu ìpalára gidi bá wá ní ọ̀sán, ó lè dá ìpalára dúró, ṣí ààwẹ̀ bí ó ṣe pọndandan, kí ó sì san ọjọ́ padà. Ẹ wá ìmọ̀ràn tó bá ipò mu. [1]
Padà sí òkèGbígba àwọn ọjọ́ tó kù padà
Ẹ san ọjọ́ tí ẹ kò gbà fún ìdí ìgbà díẹ̀ tó tọ́ padà lẹ́yìn tí ìdí náà bá parí, ní ọjọ́ tí ó tọ́. Wọ́n lè tẹ̀ lé ara wọn tàbí yà síra. Ẹ gbìyànjú láti parí ṣáájú Ramadan tó ń bọ̀ bí ẹ bá lè ṣe é. Àìlèṣe tó ń bá a lọ jẹ́ àwíjàre; àwọn ilé-ẹ̀kọ́ yàtọ̀ nípa èsì ìdádúró tí a lè yẹ̀ sílẹ̀. Bí iye ọjọ́ kò bá mọ̀, ẹ fi ìṣọ́ra ṣe ìṣirò tó sunmọ́ òtítọ́ jù. Ẹ má ṣe gbà ààwẹ̀ ní Eid méjèèjì, ẹ sì tẹ̀lé òfin ọjọ́ Tashriq. [1, 13]
Padà sí òkèGbígba padà, fidyah àti kaffarah
Qada túmọ̀ sí ààwẹ̀ ọjọ́ kan dípò ọjọ́ tí a kò gbà. Fidyah ni fífún tálákà ní oúnjẹ nínú àwọn ipò tí òfin Islam mọ̀, bí díẹ̀ lára àìlèṣe pípẹ́; kì í ṣe àfirọ́pò ìsanpadà rọrùn nígbà tí ènìyàn lè san àwọn ọjọ́ padà. Kaffarah ńlá mìíràn wà fún ìbálòpọ̀ mọ̀ọ́mọ̀ ní ọ̀sán Ramadan lábẹ́ àwọn àdéhùn rẹ̀: dídá ẹrú sílẹ̀, tàbí bí kò bá ṣeé ṣe, ààwẹ̀ oṣù méjì tó tẹ̀ lé ara wọn, tàbí bí èyí kò bá ṣeé ṣe, fífún tálákà ọgọ́ta ní oúnjẹ. Ìlò rẹ̀ àti ojúṣe míì sinmi lé ipò àti ilé-ẹ̀kọ́; ẹ bá olùkọ́ tó péye sọ̀rọ̀. [1, 17]
Padà sí òkèÀàwẹ̀ àfẹ́tìfẹ́
Ààwẹ̀ àfẹ́tìfẹ́ jẹ́ ìjọsìn tí a gbani níyànjú ju ohun tó jẹ́ ọ̀ranyàn lọ. Ẹ parí rẹ̀ bí ó bá ṣeé ṣe láìṣe ìpalára, láìfi ojúṣe tàbí ẹ̀tọ́ ẹlòmíràn sílẹ̀. Ààwẹ̀ ẹ̀jẹ́, kaffarah tàbí ìsanpadà yàtọ̀ sí ààwẹ̀ àfẹ́tìfẹ́ lásán. Àwọn ilé-ẹ̀kọ́ Sunni yàtọ̀ ní kúlẹ̀kúlẹ̀ èrò ọkàn àti ṣíṣí ààwẹ̀ àfẹ́tìfẹ́. [18]
Padà sí òkèỌjọ́ mẹ́fà Shawwal àti àwọn Ọjọ́ Funfun
Ọjọ́ mẹ́fà Shawwal ni ọjọ́ mẹ́fà nínú Shawwal lẹ́yìn Eid al-Fitr; wọ́n lè tẹ̀ lé ara wọn tàbí yà síra. Àwọn onímọ̀ ń ṣàlàyé bí wọ́n ṣe tẹ̀lé ààwẹ̀ Ramadan tí ó kù àti ọ̀rọ̀ èrè tí a ṣèlérí. Àwọn Ọjọ́ Funfun ni ọjọ́ mẹ́ta lóṣù òṣùpá kọ̀ọ̀kan, sábà ọjọ́ 13, 14 àti 15. Ìṣe ọ̀tọ̀ ni èyí sí ọjọ́ mẹ́fà Shawwal. Ọjọ́ 13 Dhu al-Hijjah jẹ́ ọjọ́ Tashriq tí a kò sì gbọ́dọ̀ gbà ààwẹ̀ rẹ̀ ní gbogbogbò, yàtọ̀ sí àyè pàtó fún arìnrìn-àjò Hajj ní ìsàlẹ̀. [19, 20]
Padà sí òkèỌjọ́ Ajé, Ọjọ́bọ àti ọjọ́ mẹ́ta lóṣooṣù
A gbani níyànjú láti gbà ààwẹ̀ ní Ọjọ́ Ajé àti Ọjọ́bọ, àti ọjọ́ mẹ́ta lóṣù òṣùpá kọ̀ọ̀kan. A lè yan Ọjọ́ Funfun mẹ́ta fún ààwẹ̀ oṣooṣù, ṣùgbọ́n ọjọ́ mẹ́ta míì tún mú ìṣe gbogbogbò ṣẹ. Ẹ má ṣe gbà ọjọ́ tí kò tọ́ bí Eid nítorí pé ó bá ọjọ́ ààwẹ̀ yín déédéé mu. [20, 21]
Padà sí òkèỌjọ́ Arafah
Arafah jẹ́ ọjọ́ kẹsàn-án Dhu al-Hijjah. A gbani níyànjú pé ẹni tí kò ṣe Hajj kí ó gbà á; hadith sọ nípa ìdáríjì ọdún méjì. Àwọn onímọ̀ ṣàlàyé pé èyí kò fúnni ní àṣẹ láti tẹ̀síwájú nínú ẹ̀ṣẹ̀ ńlá tàbí ẹ̀tọ́ tí a kò san. Fún arìnrìn-àjò tó dúró ní Arafah, àìgbà ààwẹ̀ tẹ̀lé ìṣe Ànábì, ó sì ń ràn án lọ́wọ́ ní ìjọsìn àti àdúrà. Ẹ tẹ̀lé aláṣẹ agbègbè tó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé nípa ọjọ́ tí a fìdí múlẹ̀. [22, 23]
Padà sí òkèTasua, Ashura àti Muharram
Ashura jẹ́ ọjọ́ kẹwàá Muharram; a gbani níyànjú láti fi ọjọ́ kẹsàn-án kún un. Ànábì ﷺ sọ nípa ìdáríjì ọdún tó kọjá ní Ashura, ó sì pinnu láti fi kẹsàn-án kún un ní ọdún míì. Ọ̀pọ̀ onímọ̀ ka ààwẹ̀ ọjọ́ kẹwàá nìkan sí tó péye, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n yàtọ̀ nípa yíyan rẹ̀ nìkan. Muharram jẹ́ ọ̀kan nínú oṣù tó dára jù fún ààwẹ̀ àfẹ́tìfẹ́ lẹ́yìn Ramadan. [22, 24]
Padà sí òkèShaaban, ààwẹ̀ Dawud àti ọjọ́ mìíràn
Ànábì ﷺ sábà máa ń gbà ààwẹ̀ ní Shaaban, kò sì gbà odidi oṣù kankan yàtọ̀ sí Ramadan. Ààwẹ̀ Dawud ni gbígbà á lọ́jọ́ kan, kí a sì sinmi lọ́jọ́ kejì, bí ó bá ṣeé ṣe láìfi ojúṣe sílẹ̀. Iṣẹ́ rere àti ààwẹ̀ ọjọ́ mẹ́sàn-án àkọ́kọ́ Dhu al-Hijjah jẹ́ ohun tí a gbani níyànjú gẹ́gẹ́ bí ipò; ọ̀nà arìnrìn-àjò ní Arafah yàtọ̀, ọjọ́ kẹwàá sì ni Eid al-Adha tí ààwẹ̀ kò tọ́. Ẹ má ṣe gbà ààwẹ̀ àfẹ́tìfẹ́ tó ń ṣe ìpalára tàbí fi ojúṣe sílẹ̀. [23, 28]
Padà sí òkèỌjọ́ tí ààwẹ̀ lòdì tàbí kò dára
Kò tọ́ láti gbà ààwẹ̀ ní Eid al-Fitr àti Eid al-Adha. Àwọn ọjọ́ Tashriq ni 11, 12 àti 13 Dhu al-Hijjah, a kì í sì gbà wọ́n ní gbogbogbò. A ròyìn àyè pàtó fún arìnrìn-àjò tó ṣe tamattu tàbí qiran, tí kò lè rí ẹran ìrúbọ, tí kò sì tíì parí ààwẹ̀ tó yẹ ṣáájú Eid. A kò gbani níyànjú láti yan Ọjọ́ Ẹtì nìkan fún ààwẹ̀ àfẹ́tìfẹ́ yàtọ̀ sí bí ó bá bá ààwẹ̀ déédéé tàbí ìdí tí a mọ̀ mu, tàbí a tún gba ọjọ́ tó lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀; èyí kì í ṣe ìdènà ààwẹ̀ ìsanpadà ọ̀ranyàn. [25, 26]
Padà sí òkèÀàwẹ̀ ní orílẹ̀-èdè tí kì í ṣe ti Mùsùlùmí
Ojúṣe kò yí padà nítorí pé ènìyàn ń gbé ní orílẹ̀-èdè tí kì í ṣe ti Mùsùlùmí. Ẹ tẹ̀lé àfẹ̀mọ́jú gidi àti ìwọ̀ oòrùn níbi tí ẹ wà, nípa mọ́ṣáláṣí tàbí tábìlì agbègbè tó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé, tó ka ibi, ọjọ́ àti ìṣirò Fajr sí. Bí ìkéde òṣùpá tàbí tábìlì bá yàtọ̀, ẹ bá aláṣẹ Mùsùlùmí agbègbè tó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé sọ̀rọ̀ dípò lílo àkókò orílẹ̀-èdè jíjìnnà láìronú. [1]
Padà sí òkèIbi tí ọjọ́ ti gùn púpọ̀
Níbi tí àfẹ̀mọ́jú gidi àti ìwọ̀ oòrùn déédéé ti ń ṣẹlẹ̀ lojoojúmọ́, òfin gbogbogbò ni láti gbà ààwẹ̀ láàárín àkókò agbègbè náà, bí ọjọ́ tilẹ̀ gùn, tí agbára bá wà láìsí ìpalára tí a mọ̀. Ọjọ́ gígùn nìkan kò fúnni ní àṣẹ láti tẹ̀lé àkókò Makkah tàbí ìlú míì. Bí àìsàn tàbí ewu ìpalára gidi bá ṣẹlẹ̀, àyè ìrọ̀rùn tó yẹ ló wà, a sì san ọjọ́ padà nígbà agbára. [1]
Padà sí òkèIbi tí àmi oòrùn déédéé kò sí
Àwọn ipò apá òpin ayé yàtọ̀: oòrùn lè má wọ̀, ó lè má yọ, tàbí àmi àfẹ̀mọ́jú gidi lè ṣòro láti dá mọ̀ ní àkókò kan. A kò lè fi tábìlì ìfojúdíwọ̀n kan lé gbogbo ipò wọ̀nyí. Nígbà tí àmi déédéé kò sí, àwọn onímọ̀ Sunni lo ọ̀nà ìfojúdíwọ̀n àkókò tó yẹ, wọ́n sì yàtọ̀ ní ìlò. Ẹ tẹ̀lé ìgbìmọ̀ Sunni tó ní ìmọ̀ tàbí aláṣẹ agbègbè tó mọ ibi yín, ẹ sì lo àmi gidi nígbà tí ó bá sí. A lo hadith nípa fífi ìrun sí àkókò ìfojúdíwọ̀n ní ọjọ́ àrà gẹ́gẹ́ bí àfiwé; kì í ṣe hadith tó pàṣẹ tábìlì ààwẹ̀ agbègbè òpin ayé ní tààrà. [27]
Padà sí òkèÈtò ojoojúmọ́ tó ṣe é lò
Ẹ ṣàyẹ̀wò Fajr àti ìwọ̀ oòrùn agbègbè, ẹ pinnu ààwẹ̀ ọ̀ranyàn ní alẹ́, ẹ jẹ sahur, ẹ yàgò fún ohun tó bà á jẹ́, ẹ sì kírun. Ẹ ṣí ààwẹ̀ lẹ́yìn tí ẹ dá ìwọ̀ oòrùn lójú, ẹ kọ ọjọ́ ìsanpadà sílẹ̀, ẹ sì jẹ, kí ẹ mu tó láàárín ìwọ̀ oòrùn àti àfẹ̀mọ́jú. Bí àmì àìsàn tó ń bani lẹ́rù tàbí ìtọju pàjáwìrì bá yẹ, ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn kíákíá, kí ẹ sì béèrè nípa àyè ìrọ̀rùn tó bá yín mu.
Padà sí òkèÀwọn orísun
[1] Al-Qur’an: Al-Baqarah 2:183–187 àti 2:185. [2] Sahih al-Bukhari 8; Sahih Muslim 16. [3] Sahih al-Bukhari 1901, 1903 àti 1896. [4] Sahih al-Bukhari 1900; Sahih Muslim 1081. [5] Sunan Abi Dawud 4403. [6] Sunan Abi Dawud 2454. [7] Sahih al-Bukhari 1923. [8] Sahih al-Bukhari 1954. [9] Sunan Abi Dawud 2356. [10] Sahih al-Bukhari 1933. [11] Sunan Abi Dawud 2380. [12] Sunan Abi Dawud 2365–2366; Sahih al-Bukhari, Ìwé Ààwẹ̀, orí lílo miswak tútù tàbí gbígbẹ nígbà ààwẹ̀. [13] Sahih Muslim 335; Sahih al-Bukhari 1925–1926. [14] Sunan Ibn Majah 1667. [15] Sahih al-Bukhari 4505. [16] Sahih Muslim 1121; Sahih al-Bukhari 1946. [17] Sahih al-Bukhari 1936; Sahih Muslim 1111. [18] Sahih Muslim 1154. [19] Sahih Muslim 1164. [20] Jami al-Tirmidhi 761. [21] Jami al-Tirmidhi 747. [22] Sahih Muslim 1162. [23] Sahih al-Bukhari 1988. [24] Sahih Muslim 1134 àti 1163. [25] Sahih al-Bukhari 1990 àti 1997–1998. [26] Sahih Muslim 1144. [27] Sahih Muslim 2937. [28] Sahih al-Bukhari 1969 àti 1976; Sunan an-Nasai 2372. [29] Sahih al-Bukhari 2002. Nọ́mbà hadith lè yàtọ̀ láti ẹ̀dà kan sí òmíràn.
Padà sí òkè
