Ìtọ́sọ́nà Ìrun Sunnah tí a Tẹnumọ́
Ẹ kọ́ àwọn ìrun àfẹ́tìfẹ́ déédéé tó sopọ̀ mọ́ ìrun márùn-ún ojoojúmọ́, àkókò àti ọlá wọn. Ìtọ́sọ́nà yìí fi ìṣe Sunni tí a sábà ń kọ́ hàn; ilé-ẹ̀kọ́ tí a mọ̀ yàtọ̀ ní kúlẹ̀kúlẹ̀. Ìrun ọ̀ranyàn ni ó ṣáájú.
Yan ẹni tí ẹ máa kọ́ ẹ̀kọ́ pẹ̀lú
A fi ọ̀nà Sunni tí a sábà kọ́ hàn. Kúlẹ̀kúlẹ̀ lè yàtọ̀ láàárín ilé-ẹ̀kọ́; ẹ kírun gẹ́gẹ́ bí agbára. Aluwala dúró títí ohun kan yóò fi bà á jẹ́.
Kí ni ìrun Sunnah déédéé?
Ìrun Sunnah déédéé, tí a ń pè ní rawatib, ni ìrun àfẹ́tìfẹ́ ṣáájú tàbí lẹ́yìn àwọn ìrun ọ̀ranyàn pàtó. Sunnah tí a tẹnumọ́ jẹ́ ìṣe tí a gbani níyànjú gidigidi; ó yàtọ̀ sí ìrun ọ̀ranyàn márùn-ún, kò sì rọ́pò wọn. Ìpín òfin àti kúlẹ̀kúlẹ̀ yàtọ̀ láàárín ilé-ẹ̀kọ́ Sunni.
Padà sí òkèỌlá wọn
Allah gba onígbàgbọ́ níyànjú láti sún mọ́ Ọ ní ìjọsìn. Ànábì ﷺ fún Mùsùlùmí tó kí rakah àfẹ́tìfẹ́ méjìlá ní ọjọ́ àti alẹ́ ní ìròyìn rere ilé ní Ọgbà Ìdẹ̀ra. Ìlérí èrè ni èyí, kì í ṣe ìdí láti fi ọ̀ranyàn sílẹ̀. [1, 2]
Padà sí òkèÀkótán rakah méjìlá lojoojúmọ́
Fajr: méjì ṣáájú ọ̀ranyàn. Dhuhr: mẹ́rin ṣáájú, méjì lẹ́yìn. Asr: kò sí ìrun déédéé tí a tẹnumọ́ nínú àkójọpọ̀ méjìlá yìí. Maghrib: méjì lẹ́yìn. Isha: méjì lẹ́yìn. Èyí jẹ́ 2 + 4 + 2 + 2 + 2 = 12. Nínú ìtọ́sọ́nà yìí, ẹ kí mẹ́rin ṣáájú Dhuhr gẹ́gẹ́ bí ìrun méjì tó ní rakah méjì ọkọọkan. Ìròyìn tó péye mìíràn mẹ́nuba méjì ṣáájú Dhuhr; onímọ̀ Sunni ṣàlàyé ìròyìn àti ìpín náà ní ọ̀nà tó yàtọ̀. [2, 3]
Padà sí òkèṢáájú Fajr
Ẹ kí rakah méjì lẹ́yìn ìbẹ̀rẹ̀ àfẹ̀mọ́jú gidi àti ṣáájú Fajr ọ̀ranyàn. A tẹnumọ́ wọn pàápàá. Ànábì ﷺ ṣàpèjúwe wọn gẹ́gẹ́ bí ohun tó dára ju ayé àti gbogbo ohun inú rẹ̀ lọ. Ẹ ṣe ṣókí láìkánjú tàbí fo ohun pàtàkì. Wọ́n yàtọ̀ sí rakah ọ̀ranyàn méjì Fajr. [4]
Padà sí òkèṢáájú àti lẹ́yìn Dhuhr
Lẹ́yìn tí àkókò Dhuhr bá bẹ̀rẹ̀, ẹ kí rakah mẹ́rin ṣáájú ọ̀ranyàn, ní ìrun méjì tó ní méjì ọkọọkan. Lẹ́yìn ọ̀ranyàn, ẹ kí méjì síi ṣáájú òpin àkókò Dhuhr. Àwọn ìròyìn kan tún sọ àfikún lẹ́yìn Dhuhr; wọ́n yàtọ̀ sí àtòjọ rakah méjìlá tí a fi hàn níbí. [2, 3]
Padà sí òkèṢáájú Asr
Kò sí Sunnah déédéé tí a tẹnumọ́ ṣáájú tàbí lẹ́yìn Asr nínú àtòjọ méjìlá. Rakah àfẹ́tìfẹ́ mẹ́rin ṣáájú Asr ọ̀ranyàn jẹ́ ohun tí àdúrà Ànábì ﷺ tí a ròyìn gbani níyànjú; ẹ kí wọn ṣáájú Asr, kì í ṣe lẹ́yìn. Ìpín wọn yàtọ̀ sí àkójọpọ̀ déédéé tí a tẹnumọ́. [5]
Padà sí òkèLẹ́yìn Maghrib
Lẹ́yìn Maghrib ọ̀ranyàn, ẹ kí rakah méjì ṣáájú ìbẹ̀rẹ̀ Isha. Wọ́n jẹ́ ara rakah méjìlá. A tún gbani níyànjú ní gbogbogbò láti kírun láàárín ìpè àti iqamah fún ẹni tó bá fẹ́; kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú méjì tí a tẹnumọ́ lẹ́yìn Maghrib. [2, 6]
Padà sí òkèLẹ́yìn Isha
Lẹ́yìn Isha ọ̀ranyàn, ẹ kí rakah méjì láàárín àkókò rẹ̀. Wọ́n jẹ́ ara rakah méjìlá. Witr jẹ́ ìrun alẹ́ ọ̀tọ̀, a kò sì kà á sí inú méjìlá yìí. [2]
Padà sí òkèWitr àti ìrun alẹ́
Witr jẹ́ ìrun alẹ́ tí a tẹnumọ́ gidigidi lẹ́yìn Isha àti ṣáájú àfẹ̀mọ́jú gidi. Ó ń parí ìrun alẹ́ pẹ̀lú iye tí kò pín sí méjì; ọ̀kan tàbí mẹ́ta wà lára ọ̀nà rẹ̀. Àwọn ilé-ẹ̀kọ́ Sunni yàtọ̀ ní ipò òfin àti ọ̀nà kan, nítorí náà ẹ tẹ̀lé olùkọ́ tàbí ilé-ẹ̀kọ́ tí ẹ gbẹ́kẹ̀lé. Bí ẹ bá ń retí láti jí lẹ́yìn náà, Witr ní òpin alẹ́ dára jù; bí bẹ́ẹ̀ kọ́, ẹ lè kí i ṣáájú oorun. [7]
Padà sí òkèBí a ṣe ń kí Sunnah
Ẹ múra bí ìrun mìíràn: ẹ wẹ̀nù, ẹ dojú kọ qiblah gẹ́gẹ́ bí agbára, ẹ bo ara dáadáa, kí ẹ sì pinnu ìrun àfẹ́tìfẹ́ pàtó nínú ọkàn. Ẹ kí rakah méjì pẹ̀lú dídúró, kíka, ruku, sujudu, tashahhud ìkẹyìn àti salam déédéé. Ẹ bẹ̀rẹ̀ ìrun rakah méjì tuntun fún apá kejì ṣáájú Dhuhr. Ẹ kírun ní ìbàlẹ̀; kò yẹ kí a fi ohùn sọ èrò pàtó gẹ́gẹ́ bí ọ̀ranyàn. Ẹ tẹ̀lé Ìtọ́sọ́nà Ìrun fún ìṣe àti ọ̀rọ̀. [8]
Padà sí òkèIlé, ìjọpọ̀ àti iqamah
A gbani níyànjú ìrun àfẹ́tìfẹ́ nílé bí ó bá ṣeé ṣe; a tún lè kí i ní mọ́ṣáláṣí. Bí iqamah ìrun ọ̀ranyàn ìjọpọ̀ bá bẹ̀rẹ̀, ẹ má bẹ̀rẹ̀ ìrun àfẹ́tìfẹ́ tuntun: ẹ darapọ̀ mọ́ ọ̀ranyàn. Bí ẹ bá ti ń kírun, ẹ tẹ̀lé ìtọ́sọ́nà ilé-ẹ̀kọ́ yín ní bí ẹ ṣe máa dáhùn. [9, 10]
Padà sí òkèÀkókò àti ìrun tó kù
Sunnah ṣáájú ìrun sábà jẹ́ lẹ́yìn tí àkókò ọ̀ranyàn bẹ̀rẹ̀ àti ṣáájú rẹ̀; Sunnah lẹ́yìn sábà jẹ́ lẹ́yìn ọ̀ranyàn, láàárín àkókò rẹ̀. Bí Sunnah bá kù, onímọ̀ yàtọ̀ bóyá a ó san án padà àti ìgbà tí a ó ṣe é, pàápàá nítòsí àkókò tí kò tọ́. Ẹ̀rí wà nípa Sunnah Fajr àti Dhuhr tí ó kù. Ẹ béèrè lọ́wọ́ olùkọ́ Sunni tó ní ìmọ̀ nípa ipò yín dípò dídá ọ̀ranyàn dúró. [11, 12]
Padà sí òkèÌrun Ọjọ́ Ẹtì àti ìrìnàjò
Fún Jumuah, ìròyìn tó péye ṣàpèjúwe ìrun àfẹ́tìfẹ́ lẹ́yìn rẹ̀, pẹ̀lú méjì nílé àti mẹ́rin lẹ́yìn Jumuah; onímọ̀ Sunni ní àlàyé tí a mọ̀ fún ìlò wọn. Ẹ má ka àtòjọ Dhuhr sí àfirọ́pò kan náà fún gbogbo òfin Jumuah. Arìnrìn-àjò lè tẹ̀lé àyè ìrọ̀rùn ìrìnàjò tó dájú; Sunnah Fajr àti Witr ní ìtẹnumọ́ pàtàkì. Ẹ bá olùkọ́ tí ẹ gbẹ́kẹ̀lé sọ̀rọ̀ fún ipò yín. [13, 14]
Padà sí òkèṢíṣe é di ìṣe déédéé
Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìrun ọ̀ranyàn, kí ẹ sì fi Sunnah déédéé kún un díẹ̀díẹ̀ bí ó bá yẹ. Ẹ ṣètò ìrántí, ẹ kọ́ ọ̀nà rakah méjì, kí ẹ sì fẹ́ ìṣe déédéé láìsí ìṣòro tàbí kíkà ìrun àfẹ́tìfẹ́ sí ọ̀ranyàn. Bí ọ̀kan bá kù, ẹ tún bẹ̀rẹ̀ ní àǹfààní tó tẹ̀lé.
Padà sí òkèÀwọn orísun
[1] Al-Qur’an: Al-Baqarah 2:238; Al-Muzzammil 73:20. [2] Sahih Muslim 728a; Jami al-Tirmidhi 415. [3] Sahih al-Bukhari 1182 àti 1169. [4] Sahih Muslim 725a. [5] Jami al-Tirmidhi 430. [6] Sahih al-Bukhari 624. [7] Sahih Muslim 749d àti 755. [8] Sunan Abi Dawud 1295. [9] Sahih al-Bukhari 731. [10] Sahih Muslim 710a. [11] Sunan Abi Dawud 1267; Sahih al-Bukhari 1233. [12] Sahih al-Bukhari 586. [13] Sahih al-Bukhari 937; Sahih Muslim 881a. [14] Sahih al-Bukhari 1095; Sahih Muslim 681 àti 724a. Nọ́mbà hadith lè yàtọ̀ láti ẹ̀dà kan sí òmíràn.
Padà sí òkè
