فضیلت ذکر

تنظیمات خواندن

زمان از متن نمایش‌داده‌شده تخمین می‌شود. هنگام آمادگی پخش را بزنید.

شمارش خودکار

إِنَّ مِنْ أَفْضَلِ الْأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ الْيَسِيرَةِ الَّتِي تُقَرِّبُ الْمُسْلِمَ إِلَى رَبِّهِ جَلَّ وَعَلَا الذِّكْرَ.

آيَاتٌ وَأَحَادِيثُ فِي فَضْلِ الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ وَالْحَثِّ عَلَيْهَا

وَرَدَ فِي فَضْلِ الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ وَالْحَثِّ عَلَيْهَا آيَاتٌ كَثِيرَةٌ، وَأَحَادِيثُ صَحِيحَةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، نَذْكُرُ مَا تَيَسَّرَ مِنْهَا.

قَالَ تَعَالَى : "وَلَذِكۡرُ ٱللَّهِ أَكۡبَرُۗ".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِي وَلَا تَكۡفُرُونِ⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱلذَّٰكِرِينَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱلذَّٰكِرَٰتِ أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمٗا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱذۡكُر رَّبَّكَ كَثِيرٗا وَسَبِّحۡ بِٱلۡعَشِيِّ وَٱلۡإِبۡكَٰرِ⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "ٱلَّذِينَ يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَٰمٗا وَقُعُودٗا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمۡ".

وَقَالَ تَعَالَى : "فَإِذَا قَضَيۡتُم مَّنَٰسِكَكُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمۡ ءَابَآءَكُمۡ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرٗاۗ".

وَقَالَ تَعَالَى : "يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱذۡكُر رَّبَّكَ فِي نَفۡسِكَ تَضَرُّعٗا وَخِيفَةٗ وَدُونَ ٱلۡجَهۡرِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ⁠".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَثَلُ الَّذِي يَذْكُرُ رَبَّهُ و الَّذِي لَا يَذْكُرُ رَبَّهُ مَثَلُ الْحَيِّ و الْمَيِّتِ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ و أَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ و أَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ و خَيْرٍ لَكُمْ مِنْ إِنْفَاقِ الذَّهَبِ و الْوَرِقِ و خَيْرٍ لَكُمْ مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ و يَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ؟ " قَالُوا بَلَى . قَالَ : (ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى).

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى : أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي , و أَنَا مَعَهُ إِذَا ذَكَرَنِي , فَإِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي و إِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ , و إِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ شِبْرًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا و إِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا و إِنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً."

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ قَعَدَ مَقْعَدًا لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَ فِيهِ كَانَتْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ تِرَةٌ , و مَنِ اضْطَجَعَ مَضْجَعًا لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ اللَّهَ كَانَتْ عَلَيْهِ تِرَةٌ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا لَمْ يَذْكُرُوا اللَّهَ فِيهِ , و لَمْ يُصَلُّوا عَلَى نَبِيِّهِمْ إِلَّا كَانَ عَلَيْهِمْ تِرَةٌ فَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُمْ و إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُمْ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَا مِنْ قَوْمٍ يَقُومُونَ مِنْ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ فِيهِ إِلَّا قَامُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ و كَانَ لَهُمْ حَسْرَةً".

فَضَائِلُ الذِّكْرِ لِلْإِمَامِ ابْنِ الْقَيِّمِ الْجَوْزِيَّةِ

أَنَّهُ يَطْرُدُ الشَّيْطَانَ وَيَقْمَعُهُ وَيَكْسِرُهُ.

أَنَّهُ يُرْضِي الرَّحْمَنَ عَزَّ وَجَلَّ.

أَنَّهُ يُزِيلُ الْهَمَّ وَالْغَمَّ عَنِ الْقَلْبِ.

أَنَّهُ يَجْلِبُ لِلْقَلْبِ الْفَرَحَ وَالسُّرُورَ وَالْبَسْطَ.

أَنَّهُ يَجْلِبُ الرِّزْقَ.

أَنَّهُ يَكْسُو الذَّاكِرَ الْمَهَابَةَ وَالْحَلَاوَةَ وَالنَّضْرَةَ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْمَحَبَّةَ الَّتِي هِيَ رُوحُ الْإِسْلَامِ وَقُطْبُ رَحَى الدِّينِ وَمَدَارُ السَّعَادَةِ وَالنَّجَاةِ وَقَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا وَجَعَلَ سَبَبَ الْمَحَبَّةِ دَوَامَ الذِّكْرِ فَمَنْ أَرَادَ أَنْ يَنَالَ مَحَبَّةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَلْهَجْ بِذِكْرِهِ فَإِنَّهُ الدَّرْسُ وَالْمُذَاكَرَةُ كَمَا أَنَّهُ بَابُ الْعِلْمِ فَالذِّكْرُ بَابُ الْمَحَبَّةِ وَشَارِعُهَا الْأَعْظَمُ وَصِرَاطُهَا الْأَقْوَمُ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْمُرَاقَبَةَ حَتَّى يُدْخِلَهُ فِي بَابِ الْإِحْسَانِ فَيَعْبُدُ اللَّهَ كَأَنَّهُ يَرَاهُ وَلَا سَبِيلَ لِلْغَافِلِ عَنِ الذِّكْرِ إِلَى مَقَامِ الْإِحْسَانِ كَمَا لَا سَبِيلَ لِلْقَاعِدِ إِلَى الْوُصُولِ إِلَى الْبَيْتِ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْإِنَابَةَ وَهِيَ الرُّجُوعُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَمَتَى أَكْثَرَ الرُّجُوعَ إِلَيْهِ بِذِكْرِهِ أَوْرَثَهُ ذَلِكَ رُجُوعَهُ بِقَلْبِهِ إِلَيْهِ فِي كُلِّ أَحْوَالِهِ فَيَبْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَفْزَعَهُ وَمَلْجَأَهُ وَمَلَاذَهُ وَمَعَاذَهُ وَقِبْلَةَ قَلْبِهِ وَمَهْرَبَهُ عِنْدَ النَّوَازِلِ وَالْبَلَايَا.

أَنَّهُ يُورِثُ الْهَيْبَةَ لِرَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِجْلَالَهُ لِشِدَّةِ اسْتِيلَائِهِ عَلَى قَلْبِهِ وَحُضُورِهِ مَعَ اللَّهِ تَعَالَى بِخِلَافِ الْغَافِلِ فَإِنَّ حِجَابَ الْهَيْبَةِ رَقِيقٌ فِي قَلْبِهِ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ ذِكْرَ اللَّهِ تَعَالَى لَهُ كَمَا قَالَ تَعَالَى: (فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ) وَلَوْ لَمْ يَكُنْ فِي الذِّكْرِ إِلَّا هَذِهِ وَحْدَهَا لَكَفَى بِهَا فَضْلًا وَشَرَفًا وَقَالَ فِيمَا يُرْوَى عَنْ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى . ( مَنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي وَمَنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ) . رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ.

أَنَّهُ يَحُطُّ الْخَطَايَا وَيُذْهِبُهَا فَإِنَّهُ مِنْ أَعْظَمِ الْحَسَنَاتِ وَالْحَسَنَاتُ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ.

أَنَّهُ يُزِيلُ الْوَحْشَةَ بَيْنَ الْعَبْدِ وَبَيْنَ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَإِنَّ الْغَافِلَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْشَةٌ لَا تَزُولُ إِلَّا بِالذِّكْرِ.

أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا تَعَرَّفَ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى بِذِكْرِهِ فِي الرَّخَاءِ عَرَفَهُ فِي الشِّدَّةِ وَقَدْ جَاءَ أَثَرٌ مَعْنَاهُ أَنَّ الْعَبْدَ الْمُطِيعَ الذَّاكِرَ لِلَّهِ تَعَالَى إِذَا أَصَابَتْهُ شِدَّةٌ أَوْ سَأَلَ اللَّهَ تَعَالَى حَاجَةً قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا رَبِّ صَوْتٌ مَعْرُوفٌ مِنْ عَبْدٍ مَعْرُوفٍ وَالْغَافِلُ الْمُعْرِضُ عَنِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا دَعَاهُ وَسَأَلَهُ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا رَبِّ صَوْتٌ مُنْكَرٌ مِنْ عَبْدٍ مُنْكَرٍ – وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ تَعَرَّفْ إِلَى اللَّهِ فِي الرَّخَاءِ يَعْرِفْكَ فِي الشِّدَّةِ – رَوَاهُ الْإِمَامُ أَحْمَدُ

أَنَّهُ يُنْجِي مِنْ عَذَابِ اللَّهِ تَعَالَى كَمَا قَالَ مُعَاذٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَيُرْوَى مَرْفُوعًا (مَا عَمِلَ آدَمِيٌّ عَمَلًا أَنْجَى مِنْ عَذَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى ). رَوَاهُ أَحْمَدُ وَمَالِكٌ وَابْنُ مَاجَةَ وَالتِّرْمِذِيُّ.

أَنَّهُ سَبَبُ تَنْزِيلِ السَّكِينَةِ وَغِشْيَانِ الرَّحْمَةِ وَحُفُوفِ الْمَلَائِكَةِ بِالذَّاكِرِ كَمَا أَخْبَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . – الْحَدِيثُ : ( لَا يَقْعُدُ قَوْمٌ يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا حَفَّتْهُمُ الْمَلَائِكَةُ وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ وَنَزَلَتْ عَلَيْهِمُ السَّكِينَةُ وَذَكَرَهُمُ اللَّهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ ) رَوَاهُ مُسْلِمٌ.

أَنَّهُ سَبَبُ اشْتِغَالِ اللِّسَانِ عَنِ الْغِيبَةِ وَالنَّمِيمَةِ وَالْكَذِبِ وَالْفُحْشِ وَالْبَاطِلِ فَإِنَّ الْعَبْدَ لَا بُدَّ لَهُ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ فَإِنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَذِكْرِ أَوَامِرِهِ تَكَلَّمَ بِهَذِهِ الْمُحَرَّمَاتِ أَوْ بَعْضِهَا وَلَا سَبِيلَ إِلَى السَّلَامَةِ مِنْهَا الْبَتَّةَ إِلَّا بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْمُشَاهَدَةُ وَالتَّجْرِبَةُ شَاهِدَانِ بِذَلِكَ فَمَنْ عَوَّدَ لِسَانَهُ ذِكْرَ اللَّهِ صَانَ لِسَانَهُ عَنِ الْبَاطِلِ وَاللَّغْوِ وَمَنْ يَبِسَ لِسَانُهُ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى تَرَطَّبَ بِكُلِّ بَاطِلٍ وَلَغْوٍ وَفُحْشٍ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ.

أَنَّهُ يُؤْمِنُ الْعَبْدَ مِنَ الْحَسْرَةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَإِنَّ كُلَّ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُ الْعَبْدُ فِيهِ رَبَّهُ تَعَالَى كَانَ عَلَيْهِ حَسْرَةً وَتِرَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ.

أَنَّهُ أَيْسَرُ الْعِبَادَاتِ وَهُوَ مِنْ أَجَلِّهَا وَأَفْضَلِهَا فَإِنَّ حَرَكَةَ اللِّسَانِ أَخَفُّ حَرَكَاتِ الْجَوَارِحِ وَأَيْسَرُهَا وَلَوْ تَحَرَّكَ عُضْوٌ مِنَ الْإِنْسَانِ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ بِقَدْرِ حَرَكَةِ لِسَانِهِ لَشَقَّ عَلَيْهِ غَايَةَ الْمَشَقَّةِ بَلْ لَا يُمْكِنُهُ ذَلِكَ . وَفِي الْحَدِيثِ : ( كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ : سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ ).

أَنَّهُ غِرَاسُ الْجَنَّةِ. فِي التِّرْمِذِيِّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ قَالَ : ( مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ غُرِسَتْ لَهُ نَخْلَةٌ فِي الْجَنَّةِ ) قَالَ التِّرْمِذِيُّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ، وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ فِي صَحِيحِ الْجَامِعِ - 6429.

أَنَّ الْعَطَاءَ وَالْفَضْلَ الَّذِي رُتِّبَ عَلَيْهِ لَمْ يُرَتَّبْ عَلَى غَيْرِهِ مِنَ الْأَعْمَالِ فَفِي الصَّحِيحَيْنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ : ( مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ كَانَتْ لَهُ عَدْلَ عَشْرِ رِقَابٍ وَكُتِبَتْ لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ وَمُحِيَتْ عَنْهُ مِائَةُ سَيِّئَةٍ وَكَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ يَوْمَهُ ذَلِكَ حَتَّى يُمْسِيَ و لَمْ يَأْتِ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلَّا رَجُلٌ عَمِلَ أَكْثَرَ مِنْهُ وَمَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ ) وَفِي صَحِيحِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لَأَنْ أَقُولَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ ).

أَنَّ دَوَامَ ذِكْرِ الرَّبِّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُوجِبُ الْأَمَانَ مِنْ نِسْيَانِهِ الَّذِي هُوَ سَبَبُ شَقَاءِ الْعَبْدِ فِي مَعَاشِهِ وَمَعَادِهِ فَإِنَّ نِسْيَانَ الرَّبِّ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى يُوجِبُ نِسْيَانَ نَفْسِهِ وَمَصَالِحِهَا قَالَ تَعَالَى : (وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمۡ أَنفُسَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ⁠) وَإِذَا نَسِيَ الْعَبْدُ نَفْسَهُ أَعْرَضَ عَنْ مَصَالِحِهَا وَنَسِيَهَا وَاشْتَغَلَ عَنْهَا فَهَلَكَتْ وَفَسَدَتْ وَلَا بُدَّ. فَمَنْ نَسِيَ اللَّهَ تَعَالَى أَنْسَاهُ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا وَنَسِيَهُ فِي الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ تَعَالَى (وَمَنۡ أَعۡرَضَ عَن ذِكۡرِي فَإِنَّ لَهُۥ مَعِيشَةٗ ضَنكٗا وَنَحۡشُرُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ أَعۡمَىٰ⁠ قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرۡتَنِيٓ أَعۡمَىٰ وَقَدۡ كُنتُ بَصِيرٗا⁠ قَالَ كَذَٰلِكَ أَتَتۡكَ ءَايَٰتُنَا فَنَسِيتَهَاۖ وَكَذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمَ تُنسَىٰ⁠) أَيْ تُنْسَى فِي الْعَذَابِ كَمَا نَسِيتَ آيَاتِي فَلَمْ تَذْكُرْهَا وَلَمْ تَعْمَلْ بِهَا.

أَنَّ الذِّكْرَ نُورٌ لِلذَّاكِرِ فِي الدُّنْيَا وَنُورٌ لَهُ فِي قَبْرِهِ وَنُورٌ لَهُ فِي مَعَادِهِ يَسْعَى بَيْنَ يَدَيْهِ عَلَى الصِّرَاطِ فَمَا اسْتَنَارَتِ الْقُلُوبُ وَالْقُبُورُ بِمِثْلِ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : (أَوَمَن كَانَ مَيۡتٗا فَأَحۡيَيۡنَٰهُ وَجَعَلۡنَا لَهُۥ نُورٗا يَمۡشِي بِهِۦ فِي ٱلنَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُۥ فِي ٱلظُّلُمَٰتِ لَيۡسَ بِخَارِجٖ مِّنۡهَاۚ) فَالْأَوَّلُ هُوَ الْمُؤْمِنُ اسْتَنَارَ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَمَحَبَّتِهِ وَمَعْرِفَتِهِ وَذِكْرِهِ وَالْآخَرُ هُوَ الْغَافِلُ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى الْمُعْرِضُ عَنْ ذِكْرِهِ وَمَحَبَّتِهِ وَالشَّأْنُ كُلُّ الشَّأْنِ وَالْفَلَاحُ كُلُّ الْفَلَاحِ فِي النُّورِ وَالشَّقَاءُ كُلُّ الشَّقَاءِ فِي فَوَاتِهِ.

أَنَّ الذِّكْرَ يَجْمَعُ الْمُتَفَرِّقَ و يُفَرِّقُ الْمُجْتَمِعَ وَيُقَرِّبُ الْبَعِيدَ وَيُبْعِدُ الْقَرِيبَ

أَنَّ فِي الْقَلْبِ قَسْوَةً لَا يُذِيبُهَا إِلَّا ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى فَيَنْبَغِي لِلْعَبْدِ أَنْ يُدَاوِيَ قَسْوَةَ قَلْبِهِ بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَذَكَرَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنِ الْمُعَلَّى ابْنِ زِيَادٍ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلْحَسَنِ يَا أَبَا سَعِيدٍ أَشْكُو إِلَيْكَ قَسْوَةَ قَلْبٍ قَالَ أَذِبْهُ بِالذِّكْرِ وَهَذَا لِأَنَّ الْقَلْبَ كُلَّمَا اشْتَدَّتْ بِهِ الْغَفْلَةُ اشْتَدَّتْ بِهِ الْقَسْوَةُ فَإِذَا ذَكَرَ اللَّهَ تَعَالَى ذَابَتْ تِلْكَ الْقَسْوَةُ كَمَا يَذُوبُ الرَّصَاصُ فِي النَّارِ فَمَا أُذِيبَتْ قَسْوَةُ الْقُلُوبِ بِمِثْلِ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ.

أَنَّ الذِّكْرَ يُوجِبُ صَلَاةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَلَائِكَتِهِ عَلَى الذَّاكِرِ وَمَنْ صَلَّى اللَّهُ تَعَالَى عَلَيْهِ وَمَلَائِكَتُهُ فَقَدْ أَفْلَحَ كُلَّ الْفَلَاحِ وَفَازَ كُلَّ الْفَوْزِ قَالَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى : (يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا⁠ وَسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا⁠ هُوَ ٱلَّذِي يُصَلِّي عَلَيۡكُمۡ وَمَلَٰٓئِكَتُهُۥ لِيُخۡرِجَكُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۚ وَكَانَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ رَحِيمٗا⁠).

أَنَّ مَجَالِسَ الذِّكْرِ مَجَالِسُ الْمَلَائِكَةِ فَلَيْسَ مِنْ مَجَالِسِ الدُّنْيَا لَهُمْ مَجْلِسٌ إِلَّا مَجْلِسٌ يُذْكَرُ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ كَمَا أَخْرَجَا فِي الصَّحِيحَيْنِ مِنْ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً فُضُلًا عَنْ كُتَّابِ النَّاسِ يَطُوفُونَ فِي الطُّرُقِ يَلْتَمِسُونَ أَهْلَ الذِّكْرِ فَإِذَا وَجَدُوا قَوْمًا يَذْكُرُونَ اللَّهَ تَعَالَى تَنَادَوْا هَلُمُّوا إِلَى حَاجَتِكُمْ قَالَ فَيَحُفُّونَهُمْ بِأَجْنِحَتِهِمْ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَسْأَلُهُمْ رَبُّهُمْ تَعَالَى وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ مَا يَقُولُ عِبَادِي قَالَ يَقُولُونَ يُسَبِّحُونَكَ وَيُكَبِّرُونَكَ وَيَحْمَدُونَكَ قَالَ فَيَقُولُ هَلْ رَأَوْنِي قَالَ فَيَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ مَا رَأَوْكَ قَالَ فَيَقُولُ كَيْفَ لَوْ رَأَوْنِي قَالَ فَيَقُولُونَ لَوْ رَأَوْكَ كَانُوا أَشَدَّ لَكَ عِبَادَةً وَأَشَدَّ لَكَ تَحْمِيدًا وَتَمْجِيدًا وَأَكْثَرَ لَكَ تَسْبِيحًا قَالَ فَيَقُولُ مَا يَسْأَلُونِي قَالَ يَسْأَلُونَكَ الْجَنَّةَ قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا قَالَ فَيَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ عَلَيْهَا حِرْصًا وَأَشَدَّ لَهَا طَلَبًا وَأَعْظَمَ فِيهَا رَغْبَةً فَيَقُولُ فَمِمَّ يَتَعَوَّذُونَ قَالَ يَقُولُونَ مِنَ النَّارِ قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ مِنْهَا فِرَارًا وَأَشَدَّ لَهَا مَخَافَةً قَالَ يَقُولُ فَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ فَيَقُولُ مَلَكٌ مِنَ الْمَلَائِكَةِ فِيهِمْ فُلَانٌ لَيْسَ مِنْهُمْ و إِنَّمَا جَاءَ لِحَاجَةٍ قَالَ هُمُ الْجُلَسَاءُ لَا يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ ) فَهَذَا مِنْ بَرَكَتِهِمْ عَلَى نُفُوسِهِمْ وَعَلَى جَلِيسِهِمْ فَلَهُمْ نَصِيبٌ مِنْ قَوْلِهِ وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيۡنَ مَا كُنتُ فَهَكَذَا الْمُؤْمِنُ مُبَارَكٌ أَيْنَ حَلَّ وَالْفَاجِرُ مَشْؤُومٌ أَيْنَ حَلَّ فَمَجَالِسُ الذِّكْرِ مَجَالِسُ الْمَلَائِكَةِ وَمَجَالِسُ الْغَفْلَةِ مَجَالِسُ الشَّيَاطِينِ وَكُلٌّ مُضَافٌ إِلَى شَكْلِهِ وَأَشْبَاهِهِ وَكُلُّ امْرِئٍ يَصِيرُ إِلَى مَا يُنَاسِبُهُ.

أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبَاهِي بِالذَّاكِرِينَ مَلَائِكَتَهُ كَمَا رَوَى مُسْلِمٌ فِي صَحِيحِهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَرَجَ مُعَاوِيَةُ عَلَى حَلْقَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ مَا أَجْلَسَكُمْ قَالُوا جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ قَالُوا وَاللَّهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ وَمَا كَانَ أَحَدٌ بِمَنْزِلَتِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ أَقَلَّ عَنْهُ حَدِيثًا مِنِّي وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ : ( مَا أَجْلَسَكُمْ قَالُوا جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ وَمَنَّ عَلَيْنَا بِكَ قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ قَالُوا وَاللَّهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ وَلَكِنَّهُ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُبَاهِي بِكُمُ الْمَلَائِكَةَ ) فَهَذِهِ الْمُبَاهَاةُ مِنَ الرَّبِّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى دَلِيلٌ عَلَى شَرَفِ الذِّكْرِ عِنْدَهُ وَمَحَبَّتِهِ لَهُ وَأَنَّ لَهُ مَزِيَّةً عَلَى غَيْرِهِ مِنَ الْأَعْمَالِ.

أَنَّ جَمِيعَ الْأَعْمَالِ إِنَّمَا شُرِعَتْ إِقَامَةً لِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْمَقْصُودُ بِهَا تَحْصِيلُ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى : (أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِذِكۡرِيٓ⁠).

أَنَّ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يُسَهِّلُ الصَّعْبَ وَيُيَسِّرُ الْعَسِيرَ وَيُخَفِّفُ الْمَشَاقَّ فَمَا ذُكِرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى صَعْبٍ إِلَّا هَانَ وَلَا عَلَى عَسِيرٍ إِلَّا تَيَسَّرَ وَلَا مَشَقَّةٍ إِلَّا خَفَّتْ وَلَا شِدَّةٍ إِلَّا زَالَتْ وَلَا كُرْبَةٍ إِلَّا انْفَرَجَتْ فَذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى هُوَ الْفَرَجُ بَعْدَ الشِّدَّةِ وَالْيُسْرُ بَعْدَ الْعُسْرِ وَالْفَرَجُ بَعْدَ الْغَمِّ وَالْهَمِّ يُوَضِّحُهُ.

أَنَّ كَثْرَةَ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَمَانٌ مِنَ النِّفَاقِ فَإِنَّ الْمُنَافِقِينَ قَلِيلُو الذِّكْرِ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْمُنَافِقِينَ وَلَا يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ إِلَّا قَلِيلٗا⁠ وَقَالَ كَعْبٌ مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بَرِئَ مِنَ النِّفَاقِ وَلِهَذَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ خَتَمَ اللَّهُ تَعَالَى سُورَةَ الْمُنَافِقِينَ بِقَوْلِهِ تَعَالَى : (يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ⁠) فَإِنَّ فِي ذَلِكَ تَحْذِيرًا مِنْ فِتْنَةِ الْمُنَافِقِينَ الَّذِينَ غَفَلُوا عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَوَقَعُوا فِي النِّفَاقِ.

یکی از بهترین کارها، کارهای ساده ای است که مسلمان را به پروردگارش نزدیک می کند.

آیات و روایات در مورد فضیلت ذکر و دعا و تشویق آنها

آیات و احادیث صحیح زیادی از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است و آنچه ممکن است را ذکر می کنیم. از او.

خداوند متعال فرمود: «و یاد خدا بزرگتر است».

و خداوند متعال فرمود: «و تسبیحین او را صبح و شام».

و خداوند متعال فرمود: «پس مرا یاد کن تا من تو را یاد کنم و شکر من را بجا آور و کافر مباش».

و خداوند متعال فرمود: ای کسانی که ایمان آورده اید خدا را بسیار یاد کنید.

و خداوند متعال می فرماید: «وَ الَّذِینَ یَذْکُرُوا اللَّهُ وَ الْأَجْرَ اللَّهُ مَا أَغْفِرُونَ وَا أَجْرٌ عَظِیمٌ».

و خداوند متعال می فرماید: «وَ یَذْکُرُوا رَبِّکَ وَا تَشْبَحُهُ الشَّمَارِ وَ الْمَمْرِکَ» و پروردگارت را بسیار یاد کن و او را در شام و صبح تسبیح گوی.

و خداوند متعال می فرماید: «الذین یذکروا اللّه یقیام و نشسته و بر پهلو».

و خداوند متعال می فرماید: «پس چون مناسک خود را به پایان رساندید، خدا را همان گونه که پدران خود را یاد می کنید، یا قوی تر، یاد کنید».

و خداوند متعال فرمود: ای کسانی که ایمان آورده اید، اموال و فرزندانتان شما را از یاد خدا غافل نکند.

و خداوند متعال فرمود: «و در درون خود پروردگارت را با خضوع و ترس و صبح و بعد از ظهر بلند سخن نگوید و از غافلان مباش».

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند: مَثَل مَثَلِ رَبِّهِ وَ مَا یَذْکرَ رَبِّهِ مَثَلَ مَثَلُ الْمُوْتُ.

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «آیا شما را از بهترین اعمالتان، پاک ترین در نزد پادشاهتان، بالاترین درجات و بهترین برای شما خبر ندهم؟» از انفاق طلا و نقره، و برای تو بهتر از این است که دشمنت را ملاقات کنی و گردن آنها را بزنی و گردن تو را بزنند.» گفتند: بله. فرمود: (ذکر الله تعالی).

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: «خداوند متعال می فرماید: من زمانی هستم که بنده ام به من فکر می کند و با او هستم هنگامی که از من یاد می کند، او را در نفس خود یاد می کنم و اگر در مجلسی از من یاد کند او را در مجلسی بهتر از آنها یاد می کنم و اگر به اندازه یک بازو به من نزدیک شود، حتی یک بازو به من نزدیک شود. درازای بازو به او نزدیک می شوم و اگر با راه رفتن به سوی من بیاید با یورتمه به سویش می آیم.

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند: «هر کس در جایگاهی بنشیند و خدا را در آن جا یاد نکند، از جانب خدا برای او ملامت خواهد بود، و هر که دراز بکشد و نگوید، خداوند با او مشکل داشته است».

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: «مردم هرگز در مجلسی ننشسته اند که در آن از خدا یاد نکنند و برای پیامبرشان دعا نکنند، جز اینکه باری بر دوششان بوده است». اگر بخواهد عذابشان می کند و اگر بخواهد آنها را می بخشد.»

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: «هیچ مردمی از مجلسی که در آن به یاد خدا نباشند برمی خیزند مگر این که مانند لاشه الاغ قیام می کنند، این برای آنان اندوه است».

فضایل الذکر امام ابن قیم جوزیه

شیطان را بیرون می کند، او را سرکوب می کند و او را شکست می دهد.

رحمن الرحمن الرحیم را خشنود می کند.

غم و اندوه را از دل دور می کند.

باعث شادی، شادی و رضایت قلب می شود.

رزق و روزی می آورد.

ذکر را با وقار و شیرینی و طراوت می پوشاند.

عشقی را که روح اسلام و قطب آسیاب دین و مدار سعادت و رستگاری است به او وصیت می کند. خداوند برای هر چیزی دلیل قرار داده و دلیل محبت را ذکر دائمی قرار داده است. هر که می‌خواهد محبت خدای متعال را بدست آورد، در یاد او تدبر کند، زیرا آن درس و تحصیل است، چنان که دروازه علم است، پس ذکر، دروازه عشق و بزرگ‌ترین کوچه و راست‌ترین راه آن است.

وصیت می کند که تا وارد درگاه خیر شود، خداوند را چنان عبادت می کند که گویا او را می بیند و غافل از ذکر هیچ راهی برای رسیدن به مقامی ندارد. احسان همان گونه است که نشسته راهی برای رسیدن به خانه ندارد.

وصیت می کند که توبه ای که بازگشت به سوی خداوند متعال است، پس چون مکرر با یاد او به سوی او بازگردد، وصیت می کند و آن بازگشت با دل است. او در همه حال و احوال اوست و خداوند متعال در مصیبت ها مأوا و پناه او و پناهگاه او و بوسه دل و گریز او در بلاهاست. و مصیبت ها.

او به خاطر شدت تسلط بر قلبش و حضورش در نزد خداوند متعال بر خلاف غافلان، عزت و حرمت را به پروردگار متعال و بزرگوارش واگذار می کند، زیرا حجاب آبرو در دلش نازک است.

یاد خدای سبحان را برای او وصیت می کند که خداوند متعال فرمود: (پس مرا یاد کن و من تو را یاد می کنم.) و اگر جز این تنها در ذکر نبود، کافی بود. فضیلت و شرافت دارد و آنچه از پروردگار تبارک و تعالی او نقل شده است گفت. (هر کس مرا نزد خود یاد کند من او را در خود یاد می کنم و هر کس مرا در مجلسی یاد کند من او را در مجلسی بهتر از آنها یاد می کنم.) از بخاری و مسلم روایت شده است.

گناهان را از بین می برد و آنها را از بین می برد که از بزرگترین حسنات است و نیکی ها بدی ها را از بین می برد.

خلوت بین بنده و پروردگار تبارک و تعالی را از بین می برد، زیرا غافل بین او و خداوند متعال خلوتی دارد که از بین می رود. با ذکر.

اگر بنده با ذکر خدای تعالی را در سعادت بشناسد، او را در سختی می شناسد، و اثری حاصل شده است، یعنی آن بنده مطیع که خدای متعال را یاد می کند، هنگامی که مصیبت به او می رسد یا از خداوند متعال حاجتی می خواهد، فرشتگان می گویند: پروردگارا، صدایی از بنده ناشناخته و معروف را برمی گرداند. عن الله تعالی هنگامی که او را می خواند و از او می خواهد، فرشتگان می گویند: پروردگارا صدای ناسپاسی از بنده ناسپاس - و حدیث ابن عباس: خدا را شناخت. در رفاه، تو را در سختی می شناسد - به روایت امام احمد

او را از عذاب خدای متعال نجات می دهد، چنانکه معاذ رضی الله عنه می فرماید و با سندی قابل ردیابی به پیامبر نقل شده است (هیچ انسانی کاری نکرده که او را از عذاب خدای متعال نجات دهد. از یاد خدای متعال). از احمد و مالک و ابن ماجه و ترمذی روایت شده است.

سبب نزول آرامش و طغیان رحمت و ملائکه احاطه کننده یاد کننده است چنانکه پیامبر صلی الله علیه و آله به او فرمود. - حدیث: (هیچ مردمی به یاد خدا نمی نشینند مگر این که فرشتگان بر آنها احاطه دارند و رحمت آنها را فرا می گیرد و آرامش بر آنها نازل می شود و خداوند آنها را از کسانی که با او هستند یاد می کند) از مسلم روایت کرده است.

دلیل منحرف شدن زبان از غیبت و غیبت و دروغ و فحاشی و باطل است. بنده باید صحبت کند. نه از یاد خدای سبحان صحبت می کرد و نه از دستورات او. او از این حرام ها یا برخی از آنها سخن گفته است و هیچ راهی جز با یاد خدای متعال برای ایمن شدن از آنها نیست و مشاهده و تجربه گواه آن است. پس هر کس زبانش را به یاد خدا عادت دهد، زبانش از باطل و سخنان بیهوده محفوظ می ماند. و هر كه به ياد خداى تعالى زبانش پژمرده شود از هر باطل و بيهوده و فحشا خيس مى شود. هیچ قدرت و نیرویی جز در خدا نیست.

بنده را از دل شکستگی در قیامت محفوظ می دارد، زیرا هر محفلی که بنده در قیامت به یاد پروردگار خود نباشد مایه اندوه او می شود. رستاخیز.

آسان‌ترین عبادت است و از آن‌ها و بهترین است، زیرا حرکت زبان سبک‌ترین و آسان‌ترین حرکت اعضاست، هر چند یکی از اعضا حرکت کند. حركت انسان در شبانه روز به اندازه حركت زبانش سخت است ولي ممكن نيست. و در حديث: (دو كلمه سبك بر زبان و سنگين بر ترازو نزد الرحمن است: سبحان الله و بحمدالله سبحان الله اكبر).

گیاه بهشت ​​است. در ترمذی از حدیث ابوالزبیر عن جابر از پیغمبر فرمود: (هر که بگوید سبحان الله و حمد او در بهشت ​​برای او درخت خرما کاشته شود) فرمود. ترمذی حدیث حسن و صحیح است و البانی آن را در صحیح الجامع 6429 تصدیق کرده است.

انفاق و فضیلتی که برای آن به دست آمده بود، به سایر اعمال تعلق نمی گرفت. در دو کتاب صحیح از ابوهریره رضی الله عنه روایت شده است که رسول خدا فرمود: (هر کس بگوید: لا اله الا الله یگانه و بدون شریک، فرمانروایی از آن اوست و حمد و ستایش اوست و او بر هر چیزی تواناست) در روز صد بار. او حق ده غلام داشت، صد حسنه برایش ثبت شد، صد بدی از او زدوده شد و در آن روز برای او از شیطان محافظت شد. این تا شام فرا می رسد و هیچ کس بهتر از آنچه آورده است نمی آورد مگر مردی که بیشتر از او کار کرد و گفت: سبحان الله و حمد لله در روز قیامت. صد مرتبه گناهانش آمرزیده شد، اگر چه مانند کف دریا باشد.) و در صحیح مسلم از ابوهریره می فرماید: رسول خدا فرمود: «چون می گویم سبحان الله و الحمدلله معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگتر و محبوبتر از هر چیزی است که خورشید بر من طلوع کند).

یاد پروردگار تبارک و تعالی ایجاب می کند که از فراموشی او مصون بمانیم که موجب بدبختی بنده در زندگی و آینده اوست. فراموش كردن پروردگار سبحان، فراموش كردن خود و مصالحش را لازم مي‌سازد. حق تعالى فرمود: (وَ لا تَكُنُوا الَّذِينَ يَغْسَبُوا اللَّهِ وَ أَنْفُسَهُمْ فَسْعَلَهُمْ فَاسْحَانُونَ) و اگر بنده خود را فراموش کند و از مصالح آن دور شود و فراموش کند و از آن منحرف شود، ناگزیر هلاک می شود و فاسد می شود. پس هر کس خدای تعالی را فراموش کند در دنیا خود را فراموش می کند و در عذاب روز قیامت او را فراموش می کند. خداوند سبحان فرمود: «وَ مَنْ أَرْبُ الْذِكْرِ مِنْ أَحْبُ الْمَيْرِ وَ يَوْمَ الْقيَامَةِ أَحْسَبُونَهُمْ أَبْرَاً» گويد: پروردگارا چرا مرا نابينا محشور كردي در حالي كه بينا بودم؟ می‌گوید: آیات ما اینچنین برای شما آمد. پس من آن را فراموش كردم و امروز نيز فراموش شده است.) يعنى در عذاب فراموش مى شود همان گونه كه شما آيات مرا فراموش كرديد و آنها را به ياد نياوريد و به آنها عمل نكرديد.

همانا ذکر نوری است برای ذکر کننده در دنیا و نوری برای او در قبر و نوری برای او در زمان آخرتش. پیشاپیش او در راه تلاش می کند، پس دلها هرگز روشن نمی شود. و قبور مانند ذکر خداوند متعال است. خدای سبحان فرمود: (آیا کسی که مرده بود و او را زنده کردیم و نوری برایش قرار دادیم که با آن در میان مردم راه می‌رود مانند کسی که مانند او در تاریکی‌ها راه ندارد. اوّل مؤمنی است که با ایمان به خدا و محبت و معرفت او و یاد او روشن می‌شود و آخرین کسی است که از یاد خدا غافل است و همه از محبت او باز می‌گردند. همه کامیابی ها در نور است و همه بدبختی ها همه بدبختی است که او آن را از دست داد.

ذکر پراکنده ها را گرد می آورد، جماعت را پراکنده می کند، دور را به هم نزدیک می کند و نزدیک را می راند.

در دل سختی است که جز با یاد خدای متعال برطرف نمی شود، پس بنده باید با یاد خدای متعال سختی دل خود را درمان کند. حماد بن زید از معلّی بن زیاد نقل کرده است که مردی به حسن گفت: ای ابوسعید از سختی قلبم به تو شکایت می کنم. گفت: او را با یاد بگیرید. زیرا هر چه غفلت قلب تشدید شود، شقاوت آن بیشتر می شود. پس چون خدای تعالی یاد شود، آن ظلم ذوب می‌شود، چنانکه سرب در آتش ذوب می‌شود، ولی سختی دل‌ها هرگز مانند یاد خدای متعال ذوب نشده است.

ذکر مستلزم صلوات خداوند متعال و فرشتگانش بر ذکر کننده است و هر که را خدای متعال و فرشتگانش بر او رحمت کند، همه توفیقات رستگار شده و همه پیروز شده اند. پیروزی. خداوند متعال فرمود: (اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد، خدا را فراوان ياد كنيد و صبح و شام او را تسبيح گوييد، اوست كه بر شما درود مى‏فرستد، و فرشتگانش شما را از ظلمات به سوى نور بيرون مى‏آورند و او نسبت به مؤمنان مهربان است).

مجالس ذکر، مجالس فرشتگان است، و هیچ یک از مجالس دنیا برای آنها نیست، مگر مجلسی که در آن یاد خدای سبحان باشد، همان گونه که آنها به آنها دستور دادند. رسول خدا در دو صحيح از حديث الاعمش از ابوصالح از ابوهريره مي فرمايد: «همانا خداوند علاوه بر كاتبان مردم فرشتگاني دارد كه در راه ها پرسه مي زنند». اهل ذکر را می جویند، و چون قومی را می یابند که خدای تعالی را یاد می کنند، ندا می دهند که: به سوی حاجت بیایید. گفت و آنها را احاطه کردند. پروردگارشان با بال‌هایشان به سوی پایین‌ترین آسمان‌ها از آنها سؤال می‌کند و او به آنچه بندگان من می‌گویند به آنها داناتر است. فرمود: «می گویند تسبیح» و تو را تسبیح و ستایش می کنند. گفت: می گوید: مرا دیدند؟ گفت: نه، به خدا تو را ندیدند. گفت: اگر مرا ببینند چطور؟ او گفت. می‌گویند: «اگر تو را می‌دیدند، بیشتر تو را می‌پرستیدند، بیشتر تسبیح می‌کردند، بیشتر تسبیح می‌دادند و بیشتر تسبیح می‌کردند». گفت: از من چه می پرسند؟ او گفت. از تو بهشت ​​می خواهند. گفت: و آیا آن را دیده اند؟ گفت: نه، به خدا سوگند، پروردگارا آن را ندیده اند. گفت: پس اگر دیده بودند چطور؟ فرمود: می گویند اگر آن را می دیدند بیشتر مشتاق بودند و بیشتر دنبال آن می گشتند و بیشتر میل داشتند. سپس می فرماید: به چه چیزی پناه می برند؟ گفت: می گویند: از آتش. گفت: و آیا آن را دیده اند؟ گفت: نه، به خدا سوگند، پروردگارا آن را ندیده اند. گفت: پس اگر دیده بودند چه؟ گفت: می گویند. اگر او را می دیدند بیشتر از او فرار می کردند و بیشتر از او می ترسیدند. گفت: پس تو را گواه می خوانم که آنها را بخشیدم. سپس یکی از فرشتگان می گوید: در میان آنها فلانی بود که از آنها نبود، بلکه برای حاجتی آمده بود. فرمود: آنان با آنان می نشینند و یارانشان از آنان مضطرب نمی شوند. این بخشی از برکت آنها بر روحشان است. و بر كسانى كه با آنها همنشينند، از گفتار او بهره‏اى دارند: «و هر جا كه باشم مرا بركت داده است». بنابراین، چنین مؤمنی در هر کجا که سکونت داشته باشد، سعادتمند است، و کافر در هر کجا که باشد، ملعون است. مجالس ذکر، مجالس فرشتگان است و مجالس غافل، مجالس شیاطین، و هر کس بر صورت و مَثَل خود افزوده شود، و هر کس به آنچه شایسته او باشد، می شود.

خداوند متعال به فرشتگانش که یاد می کنند افتخار می کند، چنانکه مسلم در صحیح خود از ابوسعید خدری روایت کرده که گفت: معاویه در مسجد حلقه زد. گفت: ما تو را ننشستیم. گفتند: به یاد خدای متعال نشسته ایم. گفت: ما تو را جز آن نفر ننشستیم. گفتند: به خدا سوگند ما با کسی جز آن ننشسته ایم. گفت: من تو را به اتهامی سوگند ندادم و هیچ کس در مقام من نزد رسول خدا کمتر از من درباره او صحبت نکرد و رسول خدا بر من قیام کرد. جمعی از اصحابش گفتند: (چه چیزی تو را به نشستن واداشت؟ گفتند: ما به یاد خدای متعال نشستیم و او را به خاطر آنچه که ما را به اسلام هدایت کرده و به واسطه تو بر ما عطا کرده است، نشستیم) گفت به خدا سوگند ما جز آن یکی با تو ننشسته ایم. گفتند: به خدا سوگند ما جز آن یکی با تو ننشسته ایم. گفت: من از تو نخواستم که به اتهامت سوگند بخوری، اما نزد من آمد. جبرئیل به من گفت که خداوند تبارک و تعالی به تو نزد فرشتگان مباهات می کند. این مباهات از سوی خداوند تبارک و تعالی، دلیل بر عزت اوست. ذکر با او و محبت اوست و بر سایر اعمال برتری دارد.

همه اعمال فقط برای برپایی یاد خدای متعال مقرر شده است و هدف آنها رسیدن به ذکر خداوند متعال است. خداوند متعال فرمود: (نماز را به یاد من برپا دار.

یاد خدای متعال سختی ها را آسان و سختی ها را آسان و سختی ها را سبک می کند. خداوند متعال چیزی را جز به آسانی ذکر نمی کند و برای چیزی آسان نمی کند. هیچ آسانی نیست، هیچ سختی نیست که آسان نمی شود، هیچ سختی نیست که برطرف نمی شود، و هیچ ناراحتی نیست که رفع نمی کند، پس یاد خدای سبحان آسایش بعد از سختی و آسانی است. پس از سختی و آسودگی، پس از اندوه و نگرانی، آن را توضیح می دهد.

یاد خدای متعال مایه حفظ نفاق است، زیرا منافقان به ندرت خدای متعال را یاد می کنند. خداوند سبحان درباره منافقان می فرماید: آنها خدا را جز اندکی یاد می کنند و کعب گفت: هر که خدای تعالی را بیشتر یاد کند از ریا پاک است و به همین دلیل و خدا داناتر است که خداوند متعال سوره منافق را به قول خداوند متعال مُهر کرد: (ای کسانی که ایمان آورده اید، آیا فرزندانتان از مال شما غافل نمی شوند؟ همانا آنان زیانکارانند.) همانا در آن هشداری است از وسوسه منافقانی که از یاد خدای متعال غافل شدند و به نفاق افتادند.

افزودن ذکر من

فقط شما این اذکار را می‌بینید. آن‌ها در حساب شما ذخیره می‌شوند.

زمان خواندنآماده خواندن
0 / 0

خواندن‌های تکمیل‌شده شما در اینجا نشان داده می‌شوند.

خواندن موقتاً متوقف است

توضیح و منبع

شریک‌کردن ذکر

WhatsApp Telegram Facebook X
متن برای شریک‌کردن

از نو شروع شود؟

شمارنده‌های فعلی و جای ذخیره‌شده این دسته پاک می‌شوند. تاریخچه خواندن‌های تکمیل‌شده حفظ خواهد شد.

از کتابخانه حدیث

حدیث
Narrated Anas: The Prophet (ﷺ) said, "A single endeavor (of fighting) in Allah's Cause in the afternoon or in the forenoon is better than all the world and whatever is in it. A place in Paradise as small as the bow or lash of one of you is better than all the world and whatever is in it. And if a houri from Paradise appeared to the people of the earth, she would fill the space between Heaven and the Earth with light and pleasant scent and her head cover is better than the world and whatever is in it."
Sahih al-Bukhari

Reference : Sahih al-Bukhari 2796 In-book reference : Book 56, Hadith 14 USC-MSA web (English) reference : Vol. 4, Book 52, Hadith 53 (deprecated numbering scheme)

خواندن حدیث و منبع آن