საღამოს ზიქრები
ალლაჰის, მოწყალისა და შემწყალებლის სახელით.
თქვი: ის არის ალლაჰი, ერთადერთი. ალლაჰი თვითკმარია, რომელსაც ყველა საჭიროებს. არც უშვია და არც შობილა, და არავინ არის მისი თანასწორი.
ვინც დილა-საღამოს სამ-სამჯერ წაიკითხავს სურებს „ალ-იხლასს“, „ალ-ფალაყსა“ და „ან-ნასს“, ეს სურები მისთვის საკმარისი იქნება ყოველივესგან დასაცავად.
განმარტება და წყარო
هَلْ نَقْرَأُ كُلَّ سُورَةٍ ثَلَاثًا، أَمْ نَقْرَأُ الْإِخْلَاصَ مَرَّةً ثُمَّ الْفَلَقَ مَرَّةً، ثُمَّ النَّاسَ مَرَّةً، ثُمَّ نُكَرِّرُ مَرَّتَيْنِ؟
فَلَمْ نَطَّلِعْ عَلَى نَصٍّ فِي الْمَسْأَلَةِ يُعَيِّنُ أَحَدَ الْأَمْرَيْنِ، وَلَكِنَّ الظَّاهِرَ أَنَّ الْأَوْلَى أَنْ تَقْرَأَ السُّوَرَ الثَّلَاثَ مَرَّةً ثُمَّ تُعِيدَ قِرَاءَتَهَا مَعَ بَعْضٍ مَرَّتَيْنِ، وَيَدُلُّ لِهَذَا أَنَّهُ ثَبَتَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ كُلَّ لَيْلَةٍ جَمَعَ كَفَّيْهِ ثُمَّ نَفَثَ فِيهِمَا فَقَرَأَ فِيهِمَا: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ، ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا مَا اسْتَطَاعَ مِنْ جَسَدِهِ يَبْدَأُ بِهِمَا عَلَى رَأْسِهِ وَوَجْهِهِ، وَمَا أَقْبَلَ مِنْ جَسَدِهِ. يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
وَثَبَتَ عَنْهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لِفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ: تُسَبِّحُونَ وَتَحْمَدُونَ وَتُكَبِّرُونَ خَلْفَ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.
وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ الرَّاوِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمَّا سُئِلَ عَنْ كَيْفِيَّةِ ذِكْرِهِنَّ قَالَ: يَقُولُ: سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ. حَتَّى يَكُونَ مِنْهُنَّ كُلِّهِنَّ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، كَذَا فِي الصَّحِيحِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ.
وَقَدْ رَجَّحَ ابْنُ حَجَرٍ أَنَّ كِلَا الْأَمْرَيْنِ حَسَنٌ وَمَالَ إِلَى أَفْضَلِيَّةِ الْإِفْرَادِ، وَذَكَرَ فِي ذَلِكَ حُجَجًا مِنْهَا حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ: أُمِرْنَا أَنْ نُسَبِّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنَحْمَدَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنُكَبِّرَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ. وَالْحَدِيثُ رَوَاهُ الْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ. وَفِي حَدِيثِ مُسْلِمٍ: مَنْ سَبَّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَحَمِدَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَكَبَّرَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَقَالَ تَمَامَ الْمِائَةِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. غُفِرَتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ.
فَحَدِيثُ أَذْكَارِ النَّوْمِ السَّابِقُ فِي الْمُعَوِّذَاتِ ظَاهِرُهُ الْجَمْعُ بَيْنَ السُّوَرِ، وَإِعَادَتُهَا مَجْمُوعَةً ثَلَاثًا، وَأَمَّا أَحَادِيثُ التَّسْبِيحَاتِ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْأَفْضَلَ هُوَ تَفْرِيقُهَا، فَلَوْ أَنَّ الْإِنْسَانَ جَمَعَ أَوْ فَرَّقَ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْكُلَّ لَا حَرَجَ فِيهِ، وَالْأَوْلَى إِلْحَاقُ الْمُعَوِّذَاتِ مَسَاءً وَصَبَاحًا بِالْمُعَوِّذَاتِ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ.
დილა-საღამოს საკითხავ ზიქრში სურა „ალ-იხლასს“ და ორ დამცავ სურას, „ალ-ფალაყსა“ და „ან-ნასს“, სამჯერ ვკითხულობთ.
თითოეული სურა ზედიზედ სამჯერ წავიკითხოთ, თუ ჯერ თითო-თითოჯერ წავიკითხოთ „ალ-იხლასი“, „ალ-ფალაყი“ და „ან-ნასი“, შემდეგ კი ეს თანმიმდევრობა კიდევ ორჯერ გავიმეოროთ?
ვერ ვიპოვეთ ტექსტი, რომელიც ამ ორიდან ერთ გზას პირდაპირ ადგენს. უფრო მიზანშეწონილი ჩანს, ჯერ სამივე სურა ერთხელ წავიკითხოთ და შემდეგ ერთად კიდევ ორჯერ გავიმეოროთ. ამას მხარს უჭერს გადმოცემა ძილის წინ საკითხავი ზიქრის შესახებ. წინასწარმეტყველი ﷺ ყოველ ღამე დაწოლისას ხელისგულებს აერთებდა, მსუბუქად უბერავდა მათში და კითხულობდა სურებს «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ», «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ» და «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ». შემდეგ თავსა და სახეზე, შემდეგ კი სხეულის წინა მხარესა და იქ, სადამდეც ხელი მიუწვდებოდა, ხელებს ისვამდა. ასე სამჯერ აკეთებდა. გადმოსცა ალ-ბუხარიმ.
წინასწარმეტყველმა ﷺ ღარიბ მუჰაჯირებს უთხრა, რომ ყოველი ლოცვის შემდეგ ოცდაცამეტჯერ ეთქვათ თასბიჰი, თაჰმიდი და თაქბირი. გადმოსცეს ალ-ბუხარიმ და მუსლიმმა.
აბუ სალიჰს, რომელიც აბუ ჰურაირასგან გადმოსცემდა, ჰკითხეს, როგორ უნდა წარმოთქვან ეს სიტყვები. მან უპასუხა: თქვან „სუბჰანალლაჰ“, „ალჰამდულილლაჰ“ და „ალლაჰუ აქბარ“, სანამ თითოეულს ოცდაცამეტჯერ წარმოთქვამენ. ასეა გადმოცემული აბუ სალიჰისგან „საჰიჰში“.
იბნ ჰაჯარი ორივე გზას კარგს უწოდებდა და ცალ-ცალკე წარმოთქმას ანიჭებდა უპირატესობას. სხვა მტკიცებულებებთან ერთად მას მოჰყავდა ზაიდ იბნ საბითის გადმოცემა: ყოველი ლოცვის შემდეგ თასბიჰის ოცდაცამეტჯერ, თაჰმიდის ოცდაცამეტჯერ და თაქბირის ოცდათოთხმეტჯერ წარმოთქმა გვებრძანა. ალ-ჰაქიმმა ეს ჰადისი გადმოსცა და სანდოდ მიიჩნია; აზ-ზაჰაბი მას დაეთანხმა.
მუსლიმის ჰადისის თანახმად, ვინც ყოველი ლოცვის შემდეგ ოცდაცამეტჯერ იტყვის „სუბჰანალლაჰს“, ოცდაცამეტჯერ „ალჰამდულილლაჰს“ და ოცდაცამეტჯერ „ალლაჰუ აქბარს“, ხოლო ასის შესავსებად იტყვის «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» („ალლაჰის გარდა არ არსებობს ღვთაება. ის ერთადერთია და თანაზიარი არ ჰყავს. მმართველობა და დიდება მას ეკუთვნის და მას ყოველივე ძალუძს.“), მას მიეტევება ცოდვები, თუნდაც ზღვის ქაფივით მრავალი იყოს.
ძილის წინ დამცავი სურების კითხვის შესახებ გადმოცემა მიანიშნებს, რომ სამივე სურა ერთად იკითხება და მთელი თანმიმდევრობა სამჯერ მეორდება. თასბიჰთან დაკავშირებული ჰადისები კი ცალ-ცალკე წარმოთქმის უპირატესობაზე მიანიშნებს. დასაშვებია როგორც ერთად, ისე ცალ-ცალკე თქმა. დილისა და საღამოს დამცავი სურების წაკითხვა უფრო მიზანშეწონილია იმავე წესით, როგორც ძილის წინ.
ჰადისების ბიბლიოთეკიდან
