Zikrên hec û umreyê

Mîhengên xwendinê

کات لەسەر بنەمای دەقی پیشاندراو خەمڵێنراوە. کاتێک ئامادەیت پەخش بکە.

ژماردنی خۆکار

قَدْ رَبَطَ اللَّهُ تَعَالَى بَيْنَ الْحَجِّ وَالذِّكْرِ فَجَعَلَهُ مِنْ أَهَمِّ مَقَاصِدِ الرُّكْنِ الْخَامِسِ مِنْ أَرْكَانِ الدِّينِ، قَالَ تَعَالَى :

"وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ فِيٓ أَيَّامٖ مَّعۡدُودَٰتٖۚ". [سُورَةُ الْبَقَرَةِ - الْآيَةُ 203]

وَقَالَ تَعَالَى :

"وَأَذِّن فِي ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَجِّ يَأۡتُوكَ رِجَالٗا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٖ يَأۡتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٖ⁠ لِّيَشۡهَدُواْ مَنَٰفِعَ لَهُمۡ وَيَذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ فِيٓ أَيَّامٖ مَّعۡلُومَٰتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلۡأَنۡعَٰمِۖ". [سُورَةُ الْحَجِّ - الْآيَةُ 28]

فَجَعَلَ مِنْ أَهَمِّ مَقَاصِدِ الْحَجِّ أَنْ يَقُومَ الْعَبْدُ بِذِكْرِ اللَّهِ وَشُكْرِهِ.

وَأَكَّدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْتِبَاطَ الْحَجِّ بِذِكْرِ اللَّهِ فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

" إِنَّمَا جُعِلَ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَرَمْيُ الْجِمَارِ لِإِقَامَةِ ذِكْرِ اللَّهِ". [رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ]

وَهَكَذَا يَتَجَلَّى شَأْنُ الذِّكْرِ فِي الْحَجِّ، وَيَسْتَبِينُ عِظَمُ مَنْزِلَتِهِ وَرَفِيعُ مَكَانَتِهِ. وَفِيمَا يَلِي الْأَدْعِيَةُ النَّبَوِيَّةُ وَالْأَذْكَارُ الْوَارِدَةُ فِي مَحَطَّاتِ الْحَجِّ وَمَوَاقِيتِهِ الزَّمَانِيَّةِ وَالْمَكَانِيَّةِ وَالْعُمْرَةِ وَالزِّيَارَةِ فَاحْفَظْهَا لِيَكُونَ حَجُّكَ مَبْرُورًا وَسَعْيُكَ مَشْكُورًا.

Xwedayê Te’ala hec û zikrê bi hev ve girêdaye û ev yek kiriye yek ji armancên herî girîng ên stûna pêncan a olê. Xwedê Teala got:

"Û di rojên hejmartî de Xwedê bînin bîra xwe." [Sûreya Beqere - ayet 203]

Û Xwedayê mezin got:

"Û di nav xelkê de hecê bide bihîstin. Ewê bi peyatî werin cem we û li ser her paldankê ji her gelîyekî kûr werin." (27) Ji bo ku ew ji xwe re bibin şahidê feydeyê û di rojên diyarkirî de navê Xwedê ji bona heywanên ku ji wan re terxan kiriye, bînin ziman." [Sûreya Hecî - Ayet 28]

Ji bo evdê ku Xwedê bîne bîra xwe û jê re şikir bike yek ji mebestên herî girîng ên hecê kir.

Pêxemberê Xuda [dirûd û silavên Xuda lê bin] tekezî li ser girêdana hecê bi bîranîna Xwedê kiriye û wiha gotiye:

"Tevgera Kabeyê û di navbera Safa û Merweyê de û kevirkirina keviran tenê ji bo anîna bîranîna Xwedê bû." [Ebû Dawûd û Tirmizî rîwayet kirine]

Bi vî awayî girîngiya mêr di hecê de diyar dibe, rewşa wî ya mezin û bilindbûna wî diyar dibe. Li jêr duayên Pêxember û îbadetên ku li qereqolên Hecê hatine behskirin û dema wan a demkî û mekanî, umre û ziyareta wan in. Ji ber vê yekê ezber bikin da ku heca we qebûl bibe û keda we were qedrê.

الذِّكْرُ عِنْدَ الْإِحْرَامِ
"سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ"

دُعَاءُ التَّلْبِيَةِ فِي الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ
"لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ، وَالنِّعْمَةَ، لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ".  [الْبُخَارِيُّ (2/ 170)، وَمُسْلِمٌ (1184)]

الدُّعَاءُ عِنْدَ رُؤْيَةِ الْكَعْبَةِ
"اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، فَحَيِّنَا رَبَّنَا بِالسَّلَامِ". [أَبِي شَيْبَةَ 7/ 102، وَالْبَيْهَقِيُّ 5/ 73]

الدُّعَاءُ عِنْدَ اسْتِلَامِ الْحَجَرِ الْأَسْوَدِ
"بِاسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ". [الطَّبَرَانِيُّ (862)، (863)، وَالْبَيْهَقِيُّ (5/ 79)]
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُمَّ تَصْدِيقًا بِكِتَابِكَ، وَسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ". [الطَّبَرَانِيُّ (865)]

الدُّعَاءُ بَيْنَ الرُّكْنِ الْيَمَانِيِّ وَالْحَجَرِ الْأَسْوَدِ
"رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ حَسَنَةٗ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ". [أَبُو دَاوُدَ 2/179 وَأَحْمَدُ 3/411]

الدُّعَاءُ فِي الطَّوَافِ
"اللَّهُمَّ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ حَسَنَةٗ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ". [الطَّبَرَانِيُّ (857)، وَالْبَيْهَقِيُّ (5/ 84)]
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ، لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ".

الدُّعَاءُ بَعْدَ رَكْعَتَيِ الطَّوَافِ
اللَّهُمَّ اعْصِمْنِي بِدِينِكَ، وَطَاعَةِ رَسُولِكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ.
اللَّهُمَّ جَنِّبْنِي حُدُودَكَ.
اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِمَّنْ يُحِبُّكَ، وَيُحِبُّ مَلَائِكَتَكَ، وَرُسُلَكَ، وَعِبَادَكَ الصَّالِحِينَ اللَّهُمَّ حَبِّبْنِي إِلَيْكَ، وَإِلَى مَلَائِكَتِكَ، وَرُسُلِكَ، وَعِبَادَكَ الصَّالِحِينَ.
اللَّهُمَّ آتِنِي مِنْ خَيْرِ مَا تُؤْتِي عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ.
اللَّهُمَّ يَسِّرْنِي لِلْيُسْرَى، وَجَنِّبْنِي الْعُسْرَى، وَاغْفِرْ.

الدُّعَاءُ عِنْدَ صُعُودِ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَرَجَ مِنَ الْمَسْجِدِ يُرِيدُ الصَّفَا، يَقُولُ: "نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ بِهِ" فَبَدَأَ بِالصَّفَا، وَقَرَأَ: {إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلۡمَرۡوَةَ مِن شَعَآئِرِ ٱللَّهِۖ} وَكَانَ إِذَا وَقَفَ عَلَى الصَّفَا يُكَبِّرُ ثَلَاثًا، وَيَقُولُ:
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، أَنْجَزَ وَعْدَهُ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ، وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ".
ثُمَّ أَعَادَ هَذَا الْكَلَامَ. [مُسْلِمٌ (1218)، وَأَحْمَدُ (3/ 320، 321)]

الدُّعَاءُ عَلَى الصَّفَا
"اللَّهُمَّ إِنَّكَ قُلْتَ: {اِدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ} وَإِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ، وَإِنِّي أَسْأَلُكَ كَمَا هَدَيْتَنِي إِلَى الْإِسْلَامِ أَلَا تَنْزِعَهُ مِنِّي حَتَّى تَتَوَفَّانِي، وَأَنَا مُسْلِمٌ".
"اللَّهُمَّ اعْصِمْنَا بِدِينِكَ، وَطَوَاعِيَتِكَ، وَطَوَاعِيَةِ رَسُولِكَ، وَجَنِّبْنَا حُدُودَكَ".
"اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا نُحِبُّكَ، وَنُحِبُّ مَلَائِكَتَكَ، وَأَنْبِيَاءَكَ، وَرُسَلَكَ، وَنُحِبُّ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ".
"اللَّهُمَّ حَبِّبْنَا إِلَيْكَ وَإِلَى مَلَائِكَتِكَ، وَإِلَى أَنْبِيَائِكَ، وَرُسُلِكَ، وَإِلَى عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ".
"اللَّهُمَّ يَسِّرْنَا لِلْيُسْرَى، وَجَنِّبْنَا الْعُسْرَى، وَاغْفِرْ لَنَا فِي الْآخِرَةِ". [الْبَيْهَقِيُّ (5/ 94)]

الدُّعَاءُ فِي السَّعْيِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
"رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعَزُّ الْأَكْرَمُ". [الطَّبَرَانِيُّ (870)، وَالْبَيْهَقِيُّ (5/ 95)]

الدُّعَاءُ بِعَرَفَاتٍ
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ". [التِّرْمِذِيُّ (3579)، وَالطَّبَرَانِيُّ (784)]

دُعَاءُ السَّلَفِ الصَّالِحِ فِي عَرَفَاتٍ
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ".
"اللَّهُمَّ اهْدِنَا بِالْهُدَى، وَزَيِّنَّا بِالتَّقْوَى، وَاغْفِرْ لَنَا فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى".
"ثُمَّ يَخْفِضُ صَوْتَهُ، ثُمَّ يَقُولُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ وَعَطَائِكَ رِزْقًا طَيِّبًا مُبَارَكًا".
"اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَمَرْتَ بِالدُّعَاءِ، وَقَضَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ بِالِاسْتِجَابَةِ، وَأَنْتَ لَا تُخْلِفُ وَعْدَكَ، وَلَا تَكْذِبُ عَهْدَكَ، اللَّهُمَّ مَا أَحْبَبْتَ مِنْ خَيْرٍ فَحَبِّبْهُ إِلَيْنَا، وَيَسِّرْهُ لَنَا، وَمَا كَرِهْتَ مِنْ شَيْءٍ فَكَرِّهْهُ إِلَيْنَا وَجَنِّبْنَاهُ، وَلَا تَنْزِعْ عَنَّا الْإِسْلَامَ بَعْدَ إِذْ أَعْطَيْتَنَا".

الدُّعَاءُ عِنْدَ رَمْيِ جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ عِنْدَ كُلِّ حَصَاةٍ
"اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ".
"اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ حَجًّا مَبْرُورًا وَذَنْبًا مَغْفُورًا". [الطَّبَرَانِيُّ (881)، وَالْبَيْهَقِيُّ (5/ 129)]

الذِّكْرُ عِنْدَ ذَبْحِ الْأَضَاحِيِّ
بِسْمِ اللَّهِ , اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنْ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَمِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ

دُعَاءُ الرُّجُوعِ مِنَ الْحَجِّ أَوِ الْعُمْرَةِ
"اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ".
"لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، آيِبُونَ، تَائِبُونَ، عَابِدُونَ، سَاجِدُونَ".
"اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ حَجًّا مَبْرُورًا وَسَعْيًا مَشْكُورًا وَذَنْبًا مَغْفُورًا".

Zîkir dema ketina îhramê

“Rumet ji Xweda re, hemd ji Xweda re û Xweda mezin e.”

Di hec û umrê de duaya Telbiyeyê

“Xweda di xizmeta te de ye, tu şirîkê te tune ye, bi rastî pesn û bereketa te û serdestî ye, tu şirîk tune ye.” [El-Buxarî (2/170) û Muslim (1184)]

Bi dîtina Kabeyê dua kirin

“Ya Xweda, tu aştî yî û aştî ji te tê, îdî silavê bide me Rebbê me.” [Ebû Şeybe 7/102 û El-Beyheqî 5/73]

Dua bi wergirtina Kevirê Reş

"Bi navê Xwedê û Xwedê mezin e." [El-Teberanî (862), (863) û El-Beyheqî (5/79)]

“Ji Xweda pê ve tu xweda nînin û Xwedayê mezin li gora pirtûka te û sunneta pêxemberê te, Xwedayê mezin e.” [El-Teberanî (865)]

Dua di navbera Kuçeya Yemenî û Kevirê Reş de

“Xwedayê me, tu xêrê bide me li dinyayê û li axretê qencîyê bike û me ji ezabê agir biparêze.” [Ebû Dawûd 2/179 û Ehmed 3/411]

Di dema Tewafê de dua kirin

“Ya Rebbê me, tu xêrê li dinyayê û li axretê xêrê bide me û me ji ezabê agir biparêze.” [El-Teberanî (857) û El-Beyhaqî (5/84)]

"Ji Xweda pê ve tu xweda nînin, şirîkê wî tune ye, serdestî ji wî re ye û hemd ji wî re ye, qencî di destê wî de ye û ew bi her tiştî re dikare."

Dua piştî du rekatên tewafê

Ya Xwedê, min bi dînê xwe û bi îtaetkirina Pêxemberê xwe biparêze.

Ya Xwedê, ji min re sînorên xwe biparêze.

Ya Xwedê, min bike ji wan ên ku ji Te hez dikin, ji milyaketên xwe, ji pêxemberên xwe û ji bendeyên xwe yên rast. Ya Xwedê, min ji Te, ji milyaketên xwe û ji qasidê xwe hez bike. Û evdên te yên rast.

Ya Xwedê, ji tiştên ku di dinya û axretê de didî bendeyên xwe yên qenc, herî baş bide min.

Ya Xwedê, min rehet bike, min ji zor û zehmetiyê xilas bike û bibore.

Dema hilkişin Safa û Merweyê dua bikin

Ji Cabir bin Ebdullah rehna Xwedê jê razî be jî wiha got: “Min bihîst ku Resûlê Xuda [dirûd û silavên Xuda lê bin] dema ji mizgeftê derket û ber bi Safayê ve çû, got: «Em bi tiştê ku wî dest pê kiriye dest pê dikin. Ji ber vê yekê bi Es-Sefa dest pê kir û wiha xwend: {Bi rastî Es-Sefa û El-Merweh ji remzên Xwedê ne} û dema ku li ser Es-Sefa radiwestiya, sê caran digot "Allahû Ekber" û digot:

Ji Xwedê pê ve tu xweda bi tenê û bê şirîk nîne, serdestî ji wî re ye û pesn û pesn ji wî re ye û ew bi her tiştî kariye. Ji Xwedê pê ve tu xweda nînin, wî soza xwe bi cih anî. Piştgiriya bendeyê xwe kir û bi tenê partiyan têk bir.

Paşê ev gotin dubare kirin. [Muslim (1218), û Ehmed (3/320, 321)]

Dua li ser Safa

“Ya Xweda, te got: {Gava min bike, ezê bersîva te bidim} û tu soza xwe neşikînî û ez ji te dixwazim, çawa ku te ez gîhandiye Îslamê, ku tu jî jê dernekevî.” Ji min heya ku hûn bimirin û ez misilman im.”

“Ya Xweda, me bi dînê xwe, bi îtaetiya xwe û bi îtaeta pêxemberê xwe biparêze û me ji sînorên xwe dûr bixe.”

“Ya Xweda, me ji te, ji melaîketên xwe, ji pêxemberên xwe, ji pêxemberên xwe û ji bendeyên xwe yên rast hez bike.”

“Ya Xweda, me ji te, ji melaîketên xwe, ji pêxemberên xwe, ji pêxemberên xwe û ji bendeyên xwe yên rast hez bike.”

“Ya Xweda, tu tişta ji me re hêsan bike, ji zehmetiyan dûr bixe û li axretê me bibexşîne.” [El-Beyhaqî (5/94)]

Di rêwîtiya di navbera Safa û Merweyê de dua kirin

"Xwedayê min, bibore û were rehmê, bi rastî tu herî bi hêz û bi comerdî yî." [El-Teberanî (870) û El-Beyheqî (5/95)]

Dua ji bo Erefat

“Ji Xweda pê ve tu Xwedayek bi tenê û bê şirîk tune, serdestî ji wî re ye û pesn û pesn jî ji wî re ye û ew bi her tiştî qadir e.” [El-Tirmizî (3579) û El-Teberanî (784)]

Li Erefatê duaya selefê salih

“Ji Xweda pê ve tu Xwedayek bi tenê û bê şirîk tune, serdestî ji wî re ye û pesn û pesn jî ji wî re ye û ew bi her tiştî qadir e.”

“Ya Xweda, me bi hîdayetê bide, me bi teqwayê bixemilîne û li axret û axretê me bibexşîne.”

“Piştre dengê xwe kêm dike, paşê dibêje: Ya Xweda, ez ji te bi xêr û xweşî û rizqê qenc û bi bereket ji te dixwazim.”

“Ya Xweda, te emrê duakirinê kir û te ferman da ku tu bersivê bidî, tu soza xwe naşikînî û peymana xwe înkar nakî, çi qenciya ku tu jê hez dikî, ji me re xweş bike û wê ji me re hêsan bike û ji tiştê ku tu nefret bikî, ji me re nefret bike û em jê dûr bikevin, û piştî wê me ji Îslamê bêpar nehêle.

Dema ku Cemerat El-Aqabe li her kevirekî davêjin dua bikin

"Xwedê mezin e, Xwedê mezin e, Xwedê mezin e."

“Ya Xwedê, wê bike heceke qebûlkirî û gunehê lêborînê.” [El-Teberanî (881) û El-Beyheqî (5/129)]

Di serjêkirina heywanê qurbanê de behsa zikr tê kirin

Bi navê Xweda, Xweda ji Muhemmed û malbata Muhemmed û ji miletê Muhammed qebûl bike.

Dua ji bo vegera ji hecê an jî umrê

"Xwedê mezin e, Xwedê mezin e, Xwedê mezin e."

"Ji Xweda pê ve tu Xwedayekî bi tenê nîne û jê re şirîk tune ye, serdestî ji wî re ye û pesn û pesn ji wî re ye û ew bi her tiştî kariye, tobe dikin, îbadet û secdeyê dikin."

“Ya Xwedê, wê bike heceke qebûlkirî, kedeke şikir û gunehê lêborînê.”

Zikrê min lê zêde bike

Tenê hûn dikarin van zikran bibînin. Di hesabê we de têne tomarkirin.

Dema xwendinêDema tu amade bî
0 / 0

Xwendinên te yên qediyayî dê li vir xuya bibin.

Xwendin rawestiyaye

Ravekirin û çavkanî

Zikrê parve bike

WhatsApp Telegram Facebook X
Nivîsa ji bo parvekirinê

Dîsa dest pê bike?

Ev hejmarên niha û cihê tomarkirî yê vê beşê paqij dike. Dîroka xwendinên qediyayî parastî dimîne.

Ji pirtûkxaneya hedîsê

Hedîs
A hadith like this has been transmitted on the authority of Ibn Shihab.
Sahih Muslim

Reference : Sahih Muslim 1321 b In-book reference : Book 15, Hadith 399 USC-MSA web (English) reference : Book 7, Hadith 3033 (deprecated numbering scheme)

Hedîs û çavkaniyê bixwîne
Narrated Abu Said Al-Khudri: The Prophet (ﷺ) said, "If while you are praying, somebody intends to pass in front of you, prevent him; and should he insist, prevent him again; and if he insists again, fight with him (i.e. prevent him violently e.g. pushing him violently), because such a person is (like) a devil."
Sahih al-Bukhari

Reference : Sahih al-Bukhari 3274 In-book reference : Book 59, Hadith 83 USC-MSA web (English) reference : Vol. 4, Book 54, Hadith 495 (deprecated numbering scheme)

Hedîs û çavkaniyê bixwîne