ദിക്റിന്റെ മഹത്വം

വായനാ ക്രമീകരണങ്ങൾ

കാണിക്കുന്ന വാചകത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സമയം കണക്കാക്കുന്നു. തയ്യാറാകുമ്പോൾ പ്ലേ അമർത്തുക.

സ്വയമേവ എണ്ണൽ

إِنَّ مِنْ أَفْضَلِ الْأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ الْيَسِيرَةِ الَّتِي تُقَرِّبُ الْمُسْلِمَ إِلَى رَبِّهِ جَلَّ وَعَلَا الذِّكْرَ.

آيَاتٌ وَأَحَادِيثُ فِي فَضْلِ الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ وَالْحَثِّ عَلَيْهَا

وَرَدَ فِي فَضْلِ الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ وَالْحَثِّ عَلَيْهَا آيَاتٌ كَثِيرَةٌ، وَأَحَادِيثُ صَحِيحَةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، نَذْكُرُ مَا تَيَسَّرَ مِنْهَا.

قَالَ تَعَالَى : "وَلَذِكۡرُ ٱللَّهِ أَكۡبَرُۗ".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِي وَلَا تَكۡفُرُونِ⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱلذَّٰكِرِينَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱلذَّٰكِرَٰتِ أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمٗا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱذۡكُر رَّبَّكَ كَثِيرٗا وَسَبِّحۡ بِٱلۡعَشِيِّ وَٱلۡإِبۡكَٰرِ⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "ٱلَّذِينَ يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَٰمٗا وَقُعُودٗا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمۡ".

وَقَالَ تَعَالَى : "فَإِذَا قَضَيۡتُم مَّنَٰسِكَكُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمۡ ءَابَآءَكُمۡ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرٗاۗ".

وَقَالَ تَعَالَى : "يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱذۡكُر رَّبَّكَ فِي نَفۡسِكَ تَضَرُّعٗا وَخِيفَةٗ وَدُونَ ٱلۡجَهۡرِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ⁠".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَثَلُ الَّذِي يَذْكُرُ رَبَّهُ و الَّذِي لَا يَذْكُرُ رَبَّهُ مَثَلُ الْحَيِّ و الْمَيِّتِ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ و أَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ و أَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ و خَيْرٍ لَكُمْ مِنْ إِنْفَاقِ الذَّهَبِ و الْوَرِقِ و خَيْرٍ لَكُمْ مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ و يَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ؟ " قَالُوا بَلَى . قَالَ : (ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى).

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى : أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي , و أَنَا مَعَهُ إِذَا ذَكَرَنِي , فَإِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي و إِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ , و إِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ شِبْرًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا و إِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا و إِنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً."

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ قَعَدَ مَقْعَدًا لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَ فِيهِ كَانَتْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ تِرَةٌ , و مَنِ اضْطَجَعَ مَضْجَعًا لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ اللَّهَ كَانَتْ عَلَيْهِ تِرَةٌ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا لَمْ يَذْكُرُوا اللَّهَ فِيهِ , و لَمْ يُصَلُّوا عَلَى نَبِيِّهِمْ إِلَّا كَانَ عَلَيْهِمْ تِرَةٌ فَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُمْ و إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُمْ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَا مِنْ قَوْمٍ يَقُومُونَ مِنْ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ فِيهِ إِلَّا قَامُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ و كَانَ لَهُمْ حَسْرَةً".

فَضَائِلُ الذِّكْرِ لِلْإِمَامِ ابْنِ الْقَيِّمِ الْجَوْزِيَّةِ

أَنَّهُ يَطْرُدُ الشَّيْطَانَ وَيَقْمَعُهُ وَيَكْسِرُهُ.

أَنَّهُ يُرْضِي الرَّحْمَنَ عَزَّ وَجَلَّ.

أَنَّهُ يُزِيلُ الْهَمَّ وَالْغَمَّ عَنِ الْقَلْبِ.

أَنَّهُ يَجْلِبُ لِلْقَلْبِ الْفَرَحَ وَالسُّرُورَ وَالْبَسْطَ.

أَنَّهُ يَجْلِبُ الرِّزْقَ.

أَنَّهُ يَكْسُو الذَّاكِرَ الْمَهَابَةَ وَالْحَلَاوَةَ وَالنَّضْرَةَ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْمَحَبَّةَ الَّتِي هِيَ رُوحُ الْإِسْلَامِ وَقُطْبُ رَحَى الدِّينِ وَمَدَارُ السَّعَادَةِ وَالنَّجَاةِ وَقَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا وَجَعَلَ سَبَبَ الْمَحَبَّةِ دَوَامَ الذِّكْرِ فَمَنْ أَرَادَ أَنْ يَنَالَ مَحَبَّةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَلْهَجْ بِذِكْرِهِ فَإِنَّهُ الدَّرْسُ وَالْمُذَاكَرَةُ كَمَا أَنَّهُ بَابُ الْعِلْمِ فَالذِّكْرُ بَابُ الْمَحَبَّةِ وَشَارِعُهَا الْأَعْظَمُ وَصِرَاطُهَا الْأَقْوَمُ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْمُرَاقَبَةَ حَتَّى يُدْخِلَهُ فِي بَابِ الْإِحْسَانِ فَيَعْبُدُ اللَّهَ كَأَنَّهُ يَرَاهُ وَلَا سَبِيلَ لِلْغَافِلِ عَنِ الذِّكْرِ إِلَى مَقَامِ الْإِحْسَانِ كَمَا لَا سَبِيلَ لِلْقَاعِدِ إِلَى الْوُصُولِ إِلَى الْبَيْتِ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْإِنَابَةَ وَهِيَ الرُّجُوعُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَمَتَى أَكْثَرَ الرُّجُوعَ إِلَيْهِ بِذِكْرِهِ أَوْرَثَهُ ذَلِكَ رُجُوعَهُ بِقَلْبِهِ إِلَيْهِ فِي كُلِّ أَحْوَالِهِ فَيَبْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَفْزَعَهُ وَمَلْجَأَهُ وَمَلَاذَهُ وَمَعَاذَهُ وَقِبْلَةَ قَلْبِهِ وَمَهْرَبَهُ عِنْدَ النَّوَازِلِ وَالْبَلَايَا.

أَنَّهُ يُورِثُ الْهَيْبَةَ لِرَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِجْلَالَهُ لِشِدَّةِ اسْتِيلَائِهِ عَلَى قَلْبِهِ وَحُضُورِهِ مَعَ اللَّهِ تَعَالَى بِخِلَافِ الْغَافِلِ فَإِنَّ حِجَابَ الْهَيْبَةِ رَقِيقٌ فِي قَلْبِهِ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ ذِكْرَ اللَّهِ تَعَالَى لَهُ كَمَا قَالَ تَعَالَى: (فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ) وَلَوْ لَمْ يَكُنْ فِي الذِّكْرِ إِلَّا هَذِهِ وَحْدَهَا لَكَفَى بِهَا فَضْلًا وَشَرَفًا وَقَالَ فِيمَا يُرْوَى عَنْ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى . ( مَنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي وَمَنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ) . رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ.

أَنَّهُ يَحُطُّ الْخَطَايَا وَيُذْهِبُهَا فَإِنَّهُ مِنْ أَعْظَمِ الْحَسَنَاتِ وَالْحَسَنَاتُ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ.

أَنَّهُ يُزِيلُ الْوَحْشَةَ بَيْنَ الْعَبْدِ وَبَيْنَ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَإِنَّ الْغَافِلَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْشَةٌ لَا تَزُولُ إِلَّا بِالذِّكْرِ.

أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا تَعَرَّفَ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى بِذِكْرِهِ فِي الرَّخَاءِ عَرَفَهُ فِي الشِّدَّةِ وَقَدْ جَاءَ أَثَرٌ مَعْنَاهُ أَنَّ الْعَبْدَ الْمُطِيعَ الذَّاكِرَ لِلَّهِ تَعَالَى إِذَا أَصَابَتْهُ شِدَّةٌ أَوْ سَأَلَ اللَّهَ تَعَالَى حَاجَةً قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا رَبِّ صَوْتٌ مَعْرُوفٌ مِنْ عَبْدٍ مَعْرُوفٍ وَالْغَافِلُ الْمُعْرِضُ عَنِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا دَعَاهُ وَسَأَلَهُ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا رَبِّ صَوْتٌ مُنْكَرٌ مِنْ عَبْدٍ مُنْكَرٍ – وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ تَعَرَّفْ إِلَى اللَّهِ فِي الرَّخَاءِ يَعْرِفْكَ فِي الشِّدَّةِ – رَوَاهُ الْإِمَامُ أَحْمَدُ

أَنَّهُ يُنْجِي مِنْ عَذَابِ اللَّهِ تَعَالَى كَمَا قَالَ مُعَاذٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَيُرْوَى مَرْفُوعًا (مَا عَمِلَ آدَمِيٌّ عَمَلًا أَنْجَى مِنْ عَذَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى ). رَوَاهُ أَحْمَدُ وَمَالِكٌ وَابْنُ مَاجَةَ وَالتِّرْمِذِيُّ.

أَنَّهُ سَبَبُ تَنْزِيلِ السَّكِينَةِ وَغِشْيَانِ الرَّحْمَةِ وَحُفُوفِ الْمَلَائِكَةِ بِالذَّاكِرِ كَمَا أَخْبَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . – الْحَدِيثُ : ( لَا يَقْعُدُ قَوْمٌ يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا حَفَّتْهُمُ الْمَلَائِكَةُ وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ وَنَزَلَتْ عَلَيْهِمُ السَّكِينَةُ وَذَكَرَهُمُ اللَّهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ ) رَوَاهُ مُسْلِمٌ.

أَنَّهُ سَبَبُ اشْتِغَالِ اللِّسَانِ عَنِ الْغِيبَةِ وَالنَّمِيمَةِ وَالْكَذِبِ وَالْفُحْشِ وَالْبَاطِلِ فَإِنَّ الْعَبْدَ لَا بُدَّ لَهُ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ فَإِنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَذِكْرِ أَوَامِرِهِ تَكَلَّمَ بِهَذِهِ الْمُحَرَّمَاتِ أَوْ بَعْضِهَا وَلَا سَبِيلَ إِلَى السَّلَامَةِ مِنْهَا الْبَتَّةَ إِلَّا بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْمُشَاهَدَةُ وَالتَّجْرِبَةُ شَاهِدَانِ بِذَلِكَ فَمَنْ عَوَّدَ لِسَانَهُ ذِكْرَ اللَّهِ صَانَ لِسَانَهُ عَنِ الْبَاطِلِ وَاللَّغْوِ وَمَنْ يَبِسَ لِسَانُهُ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى تَرَطَّبَ بِكُلِّ بَاطِلٍ وَلَغْوٍ وَفُحْشٍ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ.

أَنَّهُ يُؤْمِنُ الْعَبْدَ مِنَ الْحَسْرَةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَإِنَّ كُلَّ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُ الْعَبْدُ فِيهِ رَبَّهُ تَعَالَى كَانَ عَلَيْهِ حَسْرَةً وَتِرَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ.

أَنَّهُ أَيْسَرُ الْعِبَادَاتِ وَهُوَ مِنْ أَجَلِّهَا وَأَفْضَلِهَا فَإِنَّ حَرَكَةَ اللِّسَانِ أَخَفُّ حَرَكَاتِ الْجَوَارِحِ وَأَيْسَرُهَا وَلَوْ تَحَرَّكَ عُضْوٌ مِنَ الْإِنْسَانِ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ بِقَدْرِ حَرَكَةِ لِسَانِهِ لَشَقَّ عَلَيْهِ غَايَةَ الْمَشَقَّةِ بَلْ لَا يُمْكِنُهُ ذَلِكَ . وَفِي الْحَدِيثِ : ( كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ : سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ ).

أَنَّهُ غِرَاسُ الْجَنَّةِ. فِي التِّرْمِذِيِّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ قَالَ : ( مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ غُرِسَتْ لَهُ نَخْلَةٌ فِي الْجَنَّةِ ) قَالَ التِّرْمِذِيُّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ، وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ فِي صَحِيحِ الْجَامِعِ - 6429.

أَنَّ الْعَطَاءَ وَالْفَضْلَ الَّذِي رُتِّبَ عَلَيْهِ لَمْ يُرَتَّبْ عَلَى غَيْرِهِ مِنَ الْأَعْمَالِ فَفِي الصَّحِيحَيْنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ : ( مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ كَانَتْ لَهُ عَدْلَ عَشْرِ رِقَابٍ وَكُتِبَتْ لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ وَمُحِيَتْ عَنْهُ مِائَةُ سَيِّئَةٍ وَكَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ يَوْمَهُ ذَلِكَ حَتَّى يُمْسِيَ و لَمْ يَأْتِ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلَّا رَجُلٌ عَمِلَ أَكْثَرَ مِنْهُ وَمَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ ) وَفِي صَحِيحِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لَأَنْ أَقُولَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ ).

أَنَّ دَوَامَ ذِكْرِ الرَّبِّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُوجِبُ الْأَمَانَ مِنْ نِسْيَانِهِ الَّذِي هُوَ سَبَبُ شَقَاءِ الْعَبْدِ فِي مَعَاشِهِ وَمَعَادِهِ فَإِنَّ نِسْيَانَ الرَّبِّ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى يُوجِبُ نِسْيَانَ نَفْسِهِ وَمَصَالِحِهَا قَالَ تَعَالَى : (وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمۡ أَنفُسَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ⁠) وَإِذَا نَسِيَ الْعَبْدُ نَفْسَهُ أَعْرَضَ عَنْ مَصَالِحِهَا وَنَسِيَهَا وَاشْتَغَلَ عَنْهَا فَهَلَكَتْ وَفَسَدَتْ وَلَا بُدَّ. فَمَنْ نَسِيَ اللَّهَ تَعَالَى أَنْسَاهُ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا وَنَسِيَهُ فِي الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ تَعَالَى (وَمَنۡ أَعۡرَضَ عَن ذِكۡرِي فَإِنَّ لَهُۥ مَعِيشَةٗ ضَنكٗا وَنَحۡشُرُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ أَعۡمَىٰ⁠ قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرۡتَنِيٓ أَعۡمَىٰ وَقَدۡ كُنتُ بَصِيرٗا⁠ قَالَ كَذَٰلِكَ أَتَتۡكَ ءَايَٰتُنَا فَنَسِيتَهَاۖ وَكَذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمَ تُنسَىٰ⁠) أَيْ تُنْسَى فِي الْعَذَابِ كَمَا نَسِيتَ آيَاتِي فَلَمْ تَذْكُرْهَا وَلَمْ تَعْمَلْ بِهَا.

أَنَّ الذِّكْرَ نُورٌ لِلذَّاكِرِ فِي الدُّنْيَا وَنُورٌ لَهُ فِي قَبْرِهِ وَنُورٌ لَهُ فِي مَعَادِهِ يَسْعَى بَيْنَ يَدَيْهِ عَلَى الصِّرَاطِ فَمَا اسْتَنَارَتِ الْقُلُوبُ وَالْقُبُورُ بِمِثْلِ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : (أَوَمَن كَانَ مَيۡتٗا فَأَحۡيَيۡنَٰهُ وَجَعَلۡنَا لَهُۥ نُورٗا يَمۡشِي بِهِۦ فِي ٱلنَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُۥ فِي ٱلظُّلُمَٰتِ لَيۡسَ بِخَارِجٖ مِّنۡهَاۚ) فَالْأَوَّلُ هُوَ الْمُؤْمِنُ اسْتَنَارَ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَمَحَبَّتِهِ وَمَعْرِفَتِهِ وَذِكْرِهِ وَالْآخَرُ هُوَ الْغَافِلُ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى الْمُعْرِضُ عَنْ ذِكْرِهِ وَمَحَبَّتِهِ وَالشَّأْنُ كُلُّ الشَّأْنِ وَالْفَلَاحُ كُلُّ الْفَلَاحِ فِي النُّورِ وَالشَّقَاءُ كُلُّ الشَّقَاءِ فِي فَوَاتِهِ.

أَنَّ الذِّكْرَ يَجْمَعُ الْمُتَفَرِّقَ و يُفَرِّقُ الْمُجْتَمِعَ وَيُقَرِّبُ الْبَعِيدَ وَيُبْعِدُ الْقَرِيبَ

أَنَّ فِي الْقَلْبِ قَسْوَةً لَا يُذِيبُهَا إِلَّا ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى فَيَنْبَغِي لِلْعَبْدِ أَنْ يُدَاوِيَ قَسْوَةَ قَلْبِهِ بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَذَكَرَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنِ الْمُعَلَّى ابْنِ زِيَادٍ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلْحَسَنِ يَا أَبَا سَعِيدٍ أَشْكُو إِلَيْكَ قَسْوَةَ قَلْبٍ قَالَ أَذِبْهُ بِالذِّكْرِ وَهَذَا لِأَنَّ الْقَلْبَ كُلَّمَا اشْتَدَّتْ بِهِ الْغَفْلَةُ اشْتَدَّتْ بِهِ الْقَسْوَةُ فَإِذَا ذَكَرَ اللَّهَ تَعَالَى ذَابَتْ تِلْكَ الْقَسْوَةُ كَمَا يَذُوبُ الرَّصَاصُ فِي النَّارِ فَمَا أُذِيبَتْ قَسْوَةُ الْقُلُوبِ بِمِثْلِ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ.

أَنَّ الذِّكْرَ يُوجِبُ صَلَاةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَلَائِكَتِهِ عَلَى الذَّاكِرِ وَمَنْ صَلَّى اللَّهُ تَعَالَى عَلَيْهِ وَمَلَائِكَتُهُ فَقَدْ أَفْلَحَ كُلَّ الْفَلَاحِ وَفَازَ كُلَّ الْفَوْزِ قَالَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى : (يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا⁠ وَسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا⁠ هُوَ ٱلَّذِي يُصَلِّي عَلَيۡكُمۡ وَمَلَٰٓئِكَتُهُۥ لِيُخۡرِجَكُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۚ وَكَانَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ رَحِيمٗا⁠).

أَنَّ مَجَالِسَ الذِّكْرِ مَجَالِسُ الْمَلَائِكَةِ فَلَيْسَ مِنْ مَجَالِسِ الدُّنْيَا لَهُمْ مَجْلِسٌ إِلَّا مَجْلِسٌ يُذْكَرُ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ كَمَا أَخْرَجَا فِي الصَّحِيحَيْنِ مِنْ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً فُضُلًا عَنْ كُتَّابِ النَّاسِ يَطُوفُونَ فِي الطُّرُقِ يَلْتَمِسُونَ أَهْلَ الذِّكْرِ فَإِذَا وَجَدُوا قَوْمًا يَذْكُرُونَ اللَّهَ تَعَالَى تَنَادَوْا هَلُمُّوا إِلَى حَاجَتِكُمْ قَالَ فَيَحُفُّونَهُمْ بِأَجْنِحَتِهِمْ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَسْأَلُهُمْ رَبُّهُمْ تَعَالَى وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ مَا يَقُولُ عِبَادِي قَالَ يَقُولُونَ يُسَبِّحُونَكَ وَيُكَبِّرُونَكَ وَيَحْمَدُونَكَ قَالَ فَيَقُولُ هَلْ رَأَوْنِي قَالَ فَيَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ مَا رَأَوْكَ قَالَ فَيَقُولُ كَيْفَ لَوْ رَأَوْنِي قَالَ فَيَقُولُونَ لَوْ رَأَوْكَ كَانُوا أَشَدَّ لَكَ عِبَادَةً وَأَشَدَّ لَكَ تَحْمِيدًا وَتَمْجِيدًا وَأَكْثَرَ لَكَ تَسْبِيحًا قَالَ فَيَقُولُ مَا يَسْأَلُونِي قَالَ يَسْأَلُونَكَ الْجَنَّةَ قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا قَالَ فَيَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ عَلَيْهَا حِرْصًا وَأَشَدَّ لَهَا طَلَبًا وَأَعْظَمَ فِيهَا رَغْبَةً فَيَقُولُ فَمِمَّ يَتَعَوَّذُونَ قَالَ يَقُولُونَ مِنَ النَّارِ قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ مِنْهَا فِرَارًا وَأَشَدَّ لَهَا مَخَافَةً قَالَ يَقُولُ فَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ فَيَقُولُ مَلَكٌ مِنَ الْمَلَائِكَةِ فِيهِمْ فُلَانٌ لَيْسَ مِنْهُمْ و إِنَّمَا جَاءَ لِحَاجَةٍ قَالَ هُمُ الْجُلَسَاءُ لَا يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ ) فَهَذَا مِنْ بَرَكَتِهِمْ عَلَى نُفُوسِهِمْ وَعَلَى جَلِيسِهِمْ فَلَهُمْ نَصِيبٌ مِنْ قَوْلِهِ وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيۡنَ مَا كُنتُ فَهَكَذَا الْمُؤْمِنُ مُبَارَكٌ أَيْنَ حَلَّ وَالْفَاجِرُ مَشْؤُومٌ أَيْنَ حَلَّ فَمَجَالِسُ الذِّكْرِ مَجَالِسُ الْمَلَائِكَةِ وَمَجَالِسُ الْغَفْلَةِ مَجَالِسُ الشَّيَاطِينِ وَكُلٌّ مُضَافٌ إِلَى شَكْلِهِ وَأَشْبَاهِهِ وَكُلُّ امْرِئٍ يَصِيرُ إِلَى مَا يُنَاسِبُهُ.

أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبَاهِي بِالذَّاكِرِينَ مَلَائِكَتَهُ كَمَا رَوَى مُسْلِمٌ فِي صَحِيحِهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَرَجَ مُعَاوِيَةُ عَلَى حَلْقَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ مَا أَجْلَسَكُمْ قَالُوا جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ قَالُوا وَاللَّهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ وَمَا كَانَ أَحَدٌ بِمَنْزِلَتِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ أَقَلَّ عَنْهُ حَدِيثًا مِنِّي وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ : ( مَا أَجْلَسَكُمْ قَالُوا جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ وَمَنَّ عَلَيْنَا بِكَ قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ قَالُوا وَاللَّهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ وَلَكِنَّهُ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُبَاهِي بِكُمُ الْمَلَائِكَةَ ) فَهَذِهِ الْمُبَاهَاةُ مِنَ الرَّبِّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى دَلِيلٌ عَلَى شَرَفِ الذِّكْرِ عِنْدَهُ وَمَحَبَّتِهِ لَهُ وَأَنَّ لَهُ مَزِيَّةً عَلَى غَيْرِهِ مِنَ الْأَعْمَالِ.

أَنَّ جَمِيعَ الْأَعْمَالِ إِنَّمَا شُرِعَتْ إِقَامَةً لِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْمَقْصُودُ بِهَا تَحْصِيلُ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى : (أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِذِكۡرِيٓ⁠).

أَنَّ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يُسَهِّلُ الصَّعْبَ وَيُيَسِّرُ الْعَسِيرَ وَيُخَفِّفُ الْمَشَاقَّ فَمَا ذُكِرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى صَعْبٍ إِلَّا هَانَ وَلَا عَلَى عَسِيرٍ إِلَّا تَيَسَّرَ وَلَا مَشَقَّةٍ إِلَّا خَفَّتْ وَلَا شِدَّةٍ إِلَّا زَالَتْ وَلَا كُرْبَةٍ إِلَّا انْفَرَجَتْ فَذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى هُوَ الْفَرَجُ بَعْدَ الشِّدَّةِ وَالْيُسْرُ بَعْدَ الْعُسْرِ وَالْفَرَجُ بَعْدَ الْغَمِّ وَالْهَمِّ يُوَضِّحُهُ.

أَنَّ كَثْرَةَ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَمَانٌ مِنَ النِّفَاقِ فَإِنَّ الْمُنَافِقِينَ قَلِيلُو الذِّكْرِ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْمُنَافِقِينَ وَلَا يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ إِلَّا قَلِيلٗا⁠ وَقَالَ كَعْبٌ مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بَرِئَ مِنَ النِّفَاقِ وَلِهَذَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ خَتَمَ اللَّهُ تَعَالَى سُورَةَ الْمُنَافِقِينَ بِقَوْلِهِ تَعَالَى : (يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ⁠) فَإِنَّ فِي ذَلِكَ تَحْذِيرًا مِنْ فِتْنَةِ الْمُنَافِقِينَ الَّذِينَ غَفَلُوا عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَوَقَعُوا فِي النِّفَاقِ.

മുസ്ലിമിനെ അവൻ്റെ നാഥനിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുന്ന ലളിതമായ പ്രവൃത്തികളാണ് ഏറ്റവും നല്ല സൽകർമ്മങ്ങളിൽ ഒന്ന്, അവനു മഹത്വം.

സ്മരണയുടെയും പ്രാർത്ഥനയുടെയും പുണ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്യങ്ങളും ഹദീസുകളും അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു

അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ(സ)യുടെ ആധികാരികതയിൽ നിരവധി ആയത്തുകളും ആധികാരിക ഹദീസുകളും ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, സാധ്യമായത് ഞങ്ങൾ പരാമർശിക്കുന്നു. അവളിൽ നിന്ന്.

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണ കൂടുതൽ വലുതാണ്."

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും അവനെ മഹത്വപ്പെടുത്തുക."

സർവശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "അതിനാൽ എന്നെ ഓർക്കുക, ഞാൻ നിങ്ങളെ ഓർക്കും, എനിക്ക് നന്ദി പറയും, എന്നാൽ അവിശ്വസിക്കരുത്."

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "സത്യവിശ്വാസികളേ, അല്ലാഹുവിനെ പലപ്പോഴും ഓർക്കുക."

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവിനെ ധാരാളമായി സ്മരിക്കുന്നവർക്കും പുരുഷന്മാർക്കും അല്ലാഹു പാപമോചനവും മഹത്തായ പ്രതിഫലവും ഒരുക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ട്."

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവിനെ പലപ്പോഴും ഓർക്കുക, വൈകുന്നേരവും അതിരാവിലെയും അവനെ പ്രകീർത്തിക്കുക."

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "ദൈവത്തെ സ്മരിക്കുന്നവർ, നിന്നുകൊണ്ടും ഇരുന്നുകൊണ്ടും, ഇരുവശങ്ങളിലുമായി."

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "അതിനാൽ നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ആചാരങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയാൽ, നിങ്ങളുടെ പിതാക്കന്മാരെ ഓർക്കുന്നതുപോലെ അല്ലെങ്കിൽ ശക്തമായ രീതിയിൽ ദൈവത്തെ ഓർക്കുക."

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "സത്യവിശ്വാസികളേ, നിങ്ങളുടെ സമ്പത്തോ മക്കളോ ദൈവസ്മരണയിൽ നിന്ന് നിങ്ങളെ വ്യതിചലിപ്പിക്കരുത്."

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "വിനയത്തോടും ഭയത്തോടും കൂടി, രാവിലെയും ഉച്ചതിരിഞ്ഞും ഉച്ചത്തിൽ സംസാരിക്കാതെ, അശ്രദ്ധരായിരിക്കരുത്, നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിലുള്ള നിങ്ങളുടെ നാഥനെ ഓർക്കുക."

അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ (സ) പറഞ്ഞു: "തൻ്റെ രക്ഷിതാവിനെ സ്മരിക്കുന്നവൻ്റെയും തൻ്റെ നാഥനെ ഓർക്കാത്തവൻ്റെയും ഉപമ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെയും മരിച്ചവരുടെയും ഉപമയാണ്."

അല്ലാഹുവിൻ്റെ ദൂതൻ (സ) പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളുടെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിങ്ങളെ അറിയിക്കില്ലേ, നിങ്ങളുടെ രാജാവിൻ്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ ഏറ്റവും ശുദ്ധവും നിങ്ങളുടെ പദവികളിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്നതും നിങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും മികച്ചതും?" സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും ചിലവഴിക്കുന്നതിലും നല്ലത് നിങ്ങളുടെ ശത്രുവിനെ കണ്ടുമുട്ടുകയും അവരുടെ കഴുത്തിൽ അടിക്കുകയും അവർ നിങ്ങളുടെ കഴുത്തിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത്." അവർ പറഞ്ഞു: അതെ. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: (സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്മരണ).

ദൈവദൂതൻ പറഞ്ഞു: “സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറയുന്നു: എൻ്റെ ദാസൻ എന്നെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അവനോടൊപ്പമുണ്ട്, അവൻ എന്നെ പരാമർശിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അവനോടൊപ്പമുണ്ട്, ഞാൻ അവനെ എൻ്റെ ആത്മാവിൽ ഓർക്കുന്നു, അവൻ എന്നെ ഒരു അസംബ്ലിയിൽ പരാമർശിച്ചാൽ, അവരെക്കാൾ മികച്ച ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ ഞാൻ അവനെ ഓർക്കുന്നു, അവൻ എൻ്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നാൽ, ഞാൻ അവൻ്റെ അടുത്തേക്ക് വരുന്നു. നീളം, ഞാൻ ഒരു നീളത്തിൽ അവനോട് അടുക്കുന്നു, അവൻ എൻ്റെ അടുത്തേക്ക് നടന്ന് വന്നാൽ, ഞാൻ അവൻ്റെ അടുത്തേക്ക് വരും.

അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ (സ) പറഞ്ഞു: "ആരെങ്കിലും ഒരു ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരിക്കുകയും അതിൽ ദൈവത്തെ ഓർക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവനിൽ നിന്ന് ദൈവത്തിൽ നിന്ന് ഒരു നിന്ദ ഉണ്ടാകും, അവൻ കിടന്നുറങ്ങുകയും ചെയ്യാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു."

അല്ലാഹുവിൻ്റെ ദൂതൻ (സ) പറഞ്ഞു: "ഒരു ജനത ഒരിക്കലും ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ ഇരുന്നു, അതിൽ അവർ ദൈവത്തെ പരാമർശിക്കാതെയും പ്രവാചകനുവേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കാതെയും ഇരുന്നു, അല്ലാതെ അവർക്ക് ഒരു ഭാരം ഉണ്ടായിരുന്നു." അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ അവരെ ശിക്ഷിക്കും, അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവൻ അവരോട് ക്ഷമിക്കും.

അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ (സ) പറഞ്ഞു: "ഒരു കഴുതയുടെ പിണം പോലെ എഴുന്നേൽക്കുകയല്ലാതെ ദൈവത്തെ ഓർക്കാത്ത ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേൽക്കുന്നവരില്ല." അത് അവർക്ക് ഒരു സങ്കടമാണ്."

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം അൽ ജൗസിയ്യയുടെ സ്മരണയുടെ ഗുണങ്ങൾ

അത് സാത്താനെ പുറത്താക്കുന്നു, അവനെ അടിച്ചമർത്തുന്നു, അവനെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നു.

അത് പരമകാരുണികനും സർവ്വശക്തനുമാണ്.

ഇത് ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ഉത്കണ്ഠയും സങ്കടവും ഇല്ലാതാക്കുന്നു.

ഇത് ഹൃദയത്തിന് സന്തോഷവും സന്തോഷവും സംതൃപ്തിയും നൽകുന്നു.

അത് ഉപജീവനം നൽകുന്നു.

അത് സ്മരണയെ ഗാംഭീര്യം, മാധുര്യം, പുതുമ എന്നിവയാൽ മൂടുന്നു.

ഇസ്‌ലാമിൻ്റെ ചൈതന്യവും മതത്തിൻ്റെ ധ്രുവവും സന്തോഷത്തിൻ്റെയും മോക്ഷത്തിൻ്റെയും ഭ്രമണപഥവുമായ സ്‌നേഹം അവൻ അവനു നൽകുന്നു. ദൈവം എല്ലാറ്റിനും ഒരു കാരണമുണ്ടാക്കി, സ്‌നേഹത്തിൻ്റെ കാരണം നിരന്തര സ്മരണയാണ്. സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്നേഹം നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അവൻ്റെ സ്മരണയെ ധ്യാനിക്കട്ടെ, കാരണം അത് പഠനവും പഠനവുമാണ്, അത് അറിവിൻ്റെ കവാടമാണ്, അതിനാൽ സ്മരണയാണ് സ്നേഹത്തിൻ്റെ കവാടവും അതിൻ്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെരുവും അതിൻ്റെ ഏറ്റവും നേരായ പാതയും.

നന്മയുടെ കവാടത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് വരെ അയാൾക്ക് മേൽനോട്ടം വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യുന്നു, അതിനാൽ അവൻ ദൈവത്തെ കാണുന്നതുപോലെ ആരാധിക്കുന്നു, സ്മരണയെക്കുറിച്ച് അശ്രദ്ധനായ ഒരാൾക്ക് ഒരു സ്ഥാനത്തെത്താൻ മാർഗമില്ല. ഇരിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് വീട്ടിലെത്താൻ വഴിയില്ലാത്തത് പോലെയാണ് ഇഹ്‌സാൻ.

അത് അവനു മാനസാന്തരം നൽകുന്നു, അത് സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു, അതിനാൽ അവൻ അവനെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് അവനിലേക്ക് ആവർത്തിച്ച് മടങ്ങുമ്പോൾ, അവൻ അവനോട് വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യുന്നു, അതാണ് അവൻ്റെ ഹൃദയത്തോടെയുള്ള അവൻ്റെ മടങ്ങിവരവ്. അവൻ്റെ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും, സർവ്വശക്തനായ ദൈവം അവൻ്റെ സങ്കേതം, അവൻ്റെ അഭയം, അവൻ്റെ അഭയം, അവൻ്റെ അഭയം, അവൻ്റെ ഹൃദയത്തിൻ്റെ ചുംബനം, ദുരന്തങ്ങളിൽ അവൻ്റെ രക്ഷപ്പെടൽ എന്നിവയായി തുടരുന്നു. ഒപ്പം ദുരന്തങ്ങളും.

അശ്രദ്ധയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, തൻ്റെ ഹൃദയത്തിൻ്റെ മേലുള്ള നിയന്ത്രണത്തിൻ്റെ തീവ്രതയും സർവ്വശക്തനായ ദൈവവുമായുള്ള അവൻ്റെ സാന്നിധ്യവും കാരണം, സർവ്വശക്തനും മഹനീയനുമായ തൻ്റെ കർത്താവിന് അവൻ അന്തസ്സും ബഹുമാനവും നൽകുന്നു.

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞതുപോലെ, സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണ അവൻ അവനു വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യുന്നു: (അതിനാൽ എന്നെ ഓർക്കുക, ഞാൻ നിങ്ങളെ ഓർക്കും.) ഇത് മാത്രമല്ലാതെ സ്മരണയിൽ ഇല്ലെങ്കിൽ, അത് മതിയാകും. അതിന് പുണ്യവും ബഹുമാനവുമുണ്ട്, അനുഗ്രഹീതനും അത്യുന്നതനുമായ തൻറെ രക്ഷിതാവിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടത് അവൻ പറഞ്ഞു. (ആരെങ്കിലും എന്നെക്കുറിച്ച് സ്വയം പരാമർശിച്ചാൽ, ഞാൻ അവനെ എന്നിൽത്തന്നെ ഓർക്കും, ആരെങ്കിലും എന്നെ ഒരു അസംബ്ലിയിൽ ഓർക്കുന്നു, അവരെക്കാൾ മികച്ച ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ ഞാൻ അവനെ ഓർക്കും.) അൽ-ബുഖാരിയും മുസ്ലിമും വിവരിക്കുന്നു.

അത് പാപങ്ങളെ അകറ്റുകയും അവയെ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, കാരണം ഇത് ഏറ്റവും മഹത്തായ സൽകർമ്മങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ തിന്മകളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു.

അത് ദാസനും അവൻ്റെ കർത്താവും, വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവനും അത്യുന്നതനും തമ്മിലുള്ള ഏകാന്തത ഇല്ലാതാക്കുന്നു, കാരണം അശ്രദ്ധനായ ഒരു വ്യക്തിക്കും സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിനും ഇടയിൽ ഏകാന്തതയുണ്ടാകും. സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.

സമൃദ്ധിയിൽ സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ പരാമർശിച്ച് ദാസൻ അവനെ അറിയുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ അവനെ പ്രയാസങ്ങളിൽ തിരിച്ചറിയും, അതിനർത്ഥം സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ സ്മരിക്കുന്ന അനുസരണയുള്ള ദാസൻ തനിക്ക് ദുരിതം വരുമ്പോഴോ സർവശക്തനായ ദൈവത്തോട് ഒരു ആവശ്യം ചോദിക്കുമ്പോഴോ ദൂതന്മാർ പറയുന്നു, കർത്താവേ, അവൻ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ദാസനിൽ നിന്ന് അകന്നുപോയ ഒരു അറിയപ്പെടുന്ന ശബ്ദം. സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ അധികാരത്തിൽ, അവൻ അവനെ വിളിച്ച് അവനോട് ചോദിക്കുമ്പോൾ, മാലാഖമാർ പറയുന്നു, "കർത്താവേ", നന്ദികെട്ട ഒരു ദാസനിൽ നിന്നുള്ള നന്ദികെട്ട ശബ്ദം - ഇബ്നു അബ്ബാസിൻ്റെ ഹദീസ്: അവൻ ദൈവത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. സമൃദ്ധിയിൽ, പ്രയാസങ്ങളിൽ അവൻ നിങ്ങളെ അറിയുന്നു - ഇമാം അഹ്മദ് വിവരിക്കുന്നു

സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് അത് അവനെ രക്ഷിക്കുന്നു, മുആദ് (റ) പറഞ്ഞതുപോലെ, ഇത് പ്രവാചകന് (സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് അവനെ രക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പ്രവൃത്തിയും ചെയ്തിട്ടില്ല. സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണയിൽ നിന്ന്) ഒരു പ്രക്ഷേപണ ശൃംഖലയോടെയാണ് ഇത് വിവരിക്കുന്നത്. അഹ്മദ്, മാലിക്, ഇബ്നു മാജ, അൽ-തിർമിദി എന്നിവർ വിവരിച്ചു.

സമാധാനം വെളിപ്പെടുന്നതിനും കാരുണ്യത്തിൻ്റെ കവിഞ്ഞൊഴുകുന്നതിനും, സ്മരിക്കുന്നവനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള മലക്കുകൾക്കും കാരണം, പ്രവാചകൻ പറഞ്ഞു. - ഹദീസ്: (മാലാഖമാർ അവരെ വലയം ചെയ്യുന്നു, കാരുണ്യം അവരെ വലയം ചെയ്യുന്നു, ശാന്തത അവരിൽ ഇറങ്ങുന്നു, ദൈവം തൻ്റെ കൂടെയുള്ളവരിൽ അവരെ ഓർക്കുന്നു എന്നതൊഴിച്ചാൽ ആരും ദൈവത്തെ ഓർത്ത് ഇരിക്കുകയില്ല) മുസ്ലീം വിവരിക്കുന്നു.

പരദൂഷണം, കുശുകുശുപ്പ്, നുണ, അസഭ്യം, അസത്യം എന്നിവയിൽ നിന്ന് നാവ് വ്യതിചലിക്കുന്നതിനുള്ള കാരണം ഇതാണ്. ദാസൻ സംസാരിക്കണം. സർവശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണയെക്കുറിച്ചോ അവൻ്റെ കൽപ്പനകളെക്കുറിച്ചോ അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചില്ല. ഈ വിലക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ അവയിൽ ചിലതിനെക്കുറിച്ചോ അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചു, സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണയിലല്ലാതെ അവയിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിതരായിരിക്കാൻ ഒരു മാർഗവുമില്ല, നിരീക്ഷണവും അനുഭവവും അതിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. അതിനാൽ ആരെങ്കിലും ദൈവത്തെ സ്മരിക്കാൻ തൻ്റെ നാവിനെ ശീലമാക്കിയാൽ അവൻ്റെ നാവ് അസത്യത്തിൽ നിന്നും വെറുതെ സംസാരത്തിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കപ്പെടും. സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണയിൽ നാവ് വാടിപ്പോകുന്നവൻ എല്ലാ അസത്യവും അസഭ്യവും അസഭ്യവും കൊണ്ട് നനയുന്നു. ദൈവത്തിലല്ലാതെ ശക്തിയോ ശക്തിയോ ഇല്ല.

അത് ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപിൻറെ നാളിൽ ദാസനെ ഹൃദയാഘാതത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കും, കാരണം ദാസൻ തൻ്റെ സർവശക്തനായ നാഥനെ ഓർക്കാത്ത ഓരോ ഒത്തുചേരലും ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപിൻറെ നാളിൽ അവന് സങ്കടത്തിന് കാരണമാകും. പുനരുത്ഥാനം.

ആരാധനാ കർമ്മങ്ങളിൽ ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ളതും, അവയിൽ ഏറ്റവും മികച്ചതും, ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവുമായത്, നാവിൻ്റെ ചലനം, അവയവങ്ങളിൽ ഒന്ന് ചലിച്ചാലും, അവയവങ്ങളുടെ ചലനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഭാരം കുറഞ്ഞതും എളുപ്പവുമാണ്. രാവും പകലും ഒരു വ്യക്തിയുടെ ചലനം അവൻ്റെ നാവിൻ്റെ ചലനം പോലെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, പക്ഷേ അയാൾക്ക് അത് സാധ്യമല്ല. ഹദീസിൽ: (നാവിൽ ഭാരം കുറഞ്ഞതും തുലാസിൽ ഭാരമുള്ളതുമായ രണ്ട് വാക്കുകൾ പരമകാരുണികന് പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്: ദൈവത്തിന് മഹത്വം, അവൻ്റെ സ്തുതിയോടെ, മഹാനായ ദൈവത്തിന് മഹത്വം.)

അത് പറുദീസയുടെ ചെടിയാണ്. അൽ-തിർമിദിയിൽ, അബു അൽ-സുബൈറിൻ്റെ ഹദീസിൽ നിന്ന്, ജാബിറിൻ്റെ അധികാരത്തിൽ, പ്രവാചകൻ്റെ അധികാരത്തിൽ, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: (അല്ലാഹുവിന് മഹത്വം, അവൻ്റെ സ്തുതിയോടെ ആരെങ്കിലും പറഞ്ഞാൽ, സ്വർഗത്തിൽ അവനുവേണ്ടി ഒരു ഈന്തപ്പന നട്ടുപിടിപ്പിക്കപ്പെടും) അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അൽ-തിർമിദി ഒരു ഹസനും ആധികാരികവുമായ ഹദീസാണ്, അൽ-അൽബാനി അതിനെ സാഹിഹ് അൽ-ജാമി' - 6429-ൽ ആധികാരികമാക്കി.

ദാനവും അതിന് ലഭിച്ച പുണ്യവും മറ്റ് കർമ്മങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചില്ല. രണ്ട് സ്വഹീഹായ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ അബു ഹുറൈറ (റ) യുടെ ആധികാരികതയിൽ ഇത് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു: റസൂൽ അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: (ദൈവമല്ലാതെ മറ്റൊരു ദൈവവുമില്ല, പങ്കാളിയില്ലാതെ, അവനാണ് ആധിപത്യം, അവനാണ് സ്തുതി, എല്ലാറ്റിനും ശക്തിയുണ്ട്) ഒരു ദിവസം നൂറ് തവണ. അവന് പത്ത് അടിമകളുടെ അവകാശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവനുവേണ്ടി നൂറ് നല്ല പ്രവൃത്തികൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു, നൂറ് തിന്മകൾ അവനിൽ നിന്ന് മായ്ച്ചു, അന്ന് സാത്താനിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണമായിരുന്നു അത്. അതായത്, വൈകുന്നേരം വരുന്നതുവരെ, അവനെക്കാൾ കൂടുതൽ ജോലി ചെയ്ത ഒരു മനുഷ്യനും ന്യായവിധി നാളിൽ ദൈവത്തിന് സ്തുതിയും സ്തുതിയും ഉണ്ടാകട്ടെ എന്ന് പറഞ്ഞവനല്ലാതെ ആരും അവൻ കൊണ്ടുവന്നതിനേക്കാൾ മികച്ചതൊന്നും കൊണ്ടുവരുന്നില്ല. കടലിലെ നുര പോലെയാണെങ്കിലും അവൻ്റെ പാപങ്ങൾ നൂറു പ്രാവശ്യം പൊറുക്കപ്പെട്ടു.) അബു ഹുറൈറയുടെ ആധികാരികതയിൽ സഹീഹ് മുസ്‌ലിമിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ദൈവത്തിന് മഹത്വം, സ്തുതി, ദൈവത്തിന് സ്തുതി എന്ന് ഞാൻ പറയുന്നതിനാൽ, ദൈവമല്ലാതെ ഒരു ദൈവവുമില്ല, ദൈവം എനിക്ക് എന്തിനേക്കാളും വലിയവനാണ്, സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നവനാണ്.)

വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവനും അത്യുന്നതനുമായ കർത്താവിനെ നിരന്തരം സ്മരിക്കുന്നത് അവനെ മറക്കുന്നതിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിതത്വം ആവശ്യമാണ്, അത് അവൻ്റെ ജീവിതത്തിലും ഭാവിയിലും ദാസൻ്റെ ദുരിതത്തിന് കാരണമാണ്. കർത്താവിനെ വിസ്മരിക്കുന്നത്, അത്യുന്നതനായ അവനു മഹത്വം ഉണ്ടാകട്ടെ, തന്നെയും അതിൻ്റെ താൽപ്പര്യങ്ങളെയും മറക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാക്കുന്നു. സർവ്വശക്തൻ പറഞ്ഞു: (ദൈവത്തെ മറക്കുകയും അവരുടെ ആത്മാവിനെ അവൻ മറക്കുകയും ചെയ്തവരെപ്പോലെ ആകരുത്. അവരാണ് അതിക്രമികൾ.) ദാസൻ സ്വയം മറക്കുകയും താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയുകയും അത് മറക്കുകയും അതിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിക്കുകയും ചെയ്താൽ അത് അനിവാര്യമായും നശിക്കുകയും ദുഷിക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ ആരെങ്കിലും സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ മറക്കുന്ന പക്ഷം അവൻ ഇഹലോകത്ത് തന്നെത്തന്നെ വിസ്മൃതിയിലാക്കുകയും ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപിൻറെ നാളിലെ ശിക്ഷയിൽ അവനെ മറക്കുകയും ചെയ്യും. സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: "ആരെങ്കിലും എൻ്റെ സ്മരണയിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചാൽ - തീർച്ചയായും ഒരു ദയനീയമായ ജീവിതം, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപിൻറെ നാളിൽ അവനെ നാം അന്ധനായി ഒരുമിച്ചുകൂട്ടും. അവൻ പറയും: "എൻ്റെ രക്ഷിതാവേ, ഞാൻ കാണുമ്പോൾ നീ എന്തിനാണ് എന്നെ അന്ധനാക്കിയത്?" അവൻ പറയും: നമ്മുടെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് വന്നെത്തിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ അത് മറന്നു, ഇന്നും അത് മറന്നിരിക്കുന്നു.) അതായത്, നിങ്ങൾ എൻ്റെ വാക്യങ്ങൾ മറക്കുകയും അവ ഓർക്കുകയോ പ്രവർത്തിക്കുകയോ ചെയ്യാത്തതുപോലെ അത് പീഡനത്തിൽ മറക്കപ്പെടും.

തീർച്ചയായും, സ്മരണ ഇഹലോകത്ത് സ്മരിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു പ്രകാശമാണ്, അവൻ്റെ ഖബറിൽ ഒരു പ്രകാശമാണ്, അവൻ്റെ വരാനിരിക്കുന്ന കാലത്ത് അവന് ഒരു പ്രകാശമാണ്. അവൻ പാതയിൽ അവൻ്റെ മുൻപിൽ പരിശ്രമിക്കുന്നു, അതിനാൽ ഹൃദയങ്ങൾ ഒരിക്കലും പ്രബുദ്ധമല്ല. ശവക്കുഴികൾ സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണ പോലെയാണ്. സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: (മരിച്ചവനാണോ നാം അവനെ ജീവിപ്പിക്കുകയും അവനുവേണ്ടി ഒരു വെളിച്ചം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്‌തത്, അതിലൂടെ അവൻ ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് കരകയറാൻ ഒരു വഴിയുമില്ല, ദൈവത്തിലുള്ള വിശ്വാസം, അവൻ്റെ സ്നേഹം, അറിവ്, അവൻ്റെ സ്മരണ എന്നിവയാൽ പ്രബുദ്ധതയുള്ള വിശ്വാസിയാണ്, അവസാനത്തേത്, അവൻ്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യതിചലിക്കുന്നവനാണ്. എല്ലാ വിജയങ്ങളും വെളിച്ചത്തിലാണ്, എല്ലാ ദുരിതങ്ങളും എല്ലാ ദുരിതങ്ങളും അവൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തി.

സ്മരണ ചിതറിപ്പോയവരെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്നു, സമൂഹത്തെ വിഭജിക്കുന്നു, ദൂരെയുള്ളവരെ ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു, അടുത്തുള്ളവരെ അകറ്റുന്നു.

സർവ്വശക്തനായ ദൈവസ്മരണയാൽ മാത്രമേ ഹൃദയത്തിൽ ഒരു കാഠിന്യം ലഘൂകരിക്കാൻ കഴിയൂ, അതിനാൽ ദാസൻ തൻ്റെ ഹൃദയത്തിൻ്റെ കാഠിന്യം സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ സ്മരിച്ച് സുഖപ്പെടുത്തണം. അൽ-മുഅല്ല ഇബ്‌നു സിയാദിൻ്റെ ആധികാരികതയിൽ ഹമ്മദ് ബിൻ സായിദ് പരാമർശിച്ചു, ഒരു മനുഷ്യൻ അൽ-ഹസനോട് പറഞ്ഞു, "ഓ അബു സൈദേ, എൻ്റെ ഹൃദയത്തിൻ്റെ കാഠിന്യത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിങ്ങളോട് പരാതിപ്പെടുന്നു." അവൻ പറഞ്ഞു: "അവനെ ഓർമ്മയോടെ സ്വീകരിക്കുക." കാരണം, ഹൃദയത്തിൻ്റെ അശ്രദ്ധ എത്രത്തോളം തീവ്രമാകുന്നുവോ അത്രയും ക്രൂരത വർദ്ധിക്കുന്നു. സർവശക്തനായ ദൈവത്തെ സ്മരിക്കുമ്പോൾ, ഈയം അഗ്നിയിൽ ഉരുകുന്നത് പോലെ ആ ക്രൂരത അലിഞ്ഞുപോകുന്നു, എന്നാൽ ഹൃദയത്തിൻ്റെ കാഠിന്യം സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണ പോലെ ഒരിക്കലും ഉരുകിയിട്ടില്ല.

സ്മരണയ്ക്ക് സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെയും അവൻ്റെ മാലാഖമാരുടെയും അനുഗ്രഹം സ്മരിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് ആവശ്യമാണ്, സർവ്വശക്തനായ ദൈവം ആരെ അനുഗ്രഹിച്ചാലും അവൻ്റെ ദൂതന്മാരെയും എല്ലാ വിജയങ്ങളും വിജയിക്കുകയും എല്ലാവരും വിജയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിജയം. സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു: (അല്ലയോ വിശ്വസിച്ചവരേ, നിങ്ങൾ അല്ലാഹുവിനെ സ്മരണയിൽ ധാരാളമായി സ്മരിക്കുക, രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും അവനെ പ്രകീർത്തിക്കുക. അവനാണ് നിങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നത്. നിങ്ങളെ ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് വെളിച്ചത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ അവൻ്റെ ദൂതന്മാരും, അവൻ വിശ്വാസികളോട് കരുണയുള്ളവനുമാണ്.)

സ്മരണയുടെ സമ്മേളനങ്ങൾ മാലാഖമാരുടെ സമ്മേളനങ്ങളാണ്, ഈ ലോകത്തിലെ ഒരു സമ്മേളനവും അവർക്കുള്ളതല്ല, അവർ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ സ്മരിക്കുന്ന ഒരു സമ്മേളനമല്ലാതെ. രണ്ട് സ്വഹീഹുകളിൽ, അൽ-അമാഷിൻ്റെ ഹദീസിൽ നിന്ന്, അബു സാലിഹിൻ്റെ അധികാരത്തിൽ, അബു ഹുറൈറയുടെ അധികാരത്തിൽ, ദൈവദൂതൻ പറഞ്ഞു, "തീർച്ചയായും, റോഡുകളിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന ആളുകളുടെ എഴുത്തുകാരെ കൂടാതെ ദൈവത്തിന് മാലാഖമാരും ഉണ്ട്." അവർ സ്മരണയുടെ ആളുകളെ അന്വേഷിക്കുന്നു, സർവശക്തനായ ദൈവത്തെ സ്മരിക്കുന്ന ഒരു ജനതയെ കണ്ടെത്തുമ്പോൾ, അവർ അവരോട് വിളിച്ചുപറയുന്നു: "നിങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമുള്ളതിലേക്ക് വരൂ." അവൻ പറഞ്ഞു, അവർ അവരെ വളഞ്ഞു. അവരുടെ ചിറകുകൾ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ആകാശത്തേക്ക്, അവരുടെ സർവശക്തനായ കർത്താവ് അവരോട് ചോദിക്കും, എൻ്റെ ദാസൻമാർ എന്താണ് പറയുന്നതെന്ന് അവന് അവരെക്കുറിച്ച് നന്നായി അറിയാം. അവൻ പറഞ്ഞു, “അവർ പറയുന്നു, ‘നിങ്ങളെ മഹത്വപ്പെടുത്തുക’.” അവർ നിങ്ങളെ മഹത്വപ്പെടുത്തുകയും സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൻ പറഞ്ഞു: "അവർ എന്നെ കണ്ടോ?" അവൻ പറഞ്ഞു, "അല്ല, ദൈവത്താൽ, അവർ നിന്നെ കണ്ടില്ല." അവൻ പറഞ്ഞു, "അവർ എന്നെ കണ്ടാൽ എങ്ങനെയിരിക്കും?" അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അവർ പറയുന്നു: "അവർ നിന്നെ കണ്ടിരുന്നെങ്കിൽ, അവർ നിന്നെ കൂടുതൽ ആരാധിക്കുമായിരുന്നു, നിന്നെ കൂടുതൽ സ്തുതിക്കുകയും, കൂടുതൽ മഹത്വപ്പെടുത്തുകയും, കൂടുതൽ മഹത്വപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു." അവൻ ചോദിച്ചു: അവർ എന്നോട് എന്താണ് ചോദിക്കുന്നത്? അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അവർ നിന്നോട് സ്വർഗം ചോദിക്കുന്നു. അവൻ പറഞ്ഞു, "അവർ അത് കണ്ടിട്ടുണ്ടോ?" അവൻ പറഞ്ഞു: അല്ല, ദൈവത്താൽ, കർത്താവേ, അവർ അത് കണ്ടില്ല. അവൻ പറഞ്ഞു, "അപ്പോൾ അവർ അത് കണ്ടിരുന്നെങ്കിൽ എങ്ങനെ?" അവൻ പറഞ്ഞു: അവർ അത് കണ്ടിരുന്നെങ്കിൽ, അവർ അതിനായി കൂടുതൽ ആകാംക്ഷയുള്ളവരും, അതിനായി കൂടുതൽ അന്വേഷിക്കുകയും, അതിനോട് കൂടുതൽ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നുവെന്ന് അവർ പറയുന്നു. അപ്പോൾ അവൻ പറയുന്നു: എന്തിൽ നിന്നാണ് അവർ അഭയം തേടുന്നത്? അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "അഗ്നിയിൽ നിന്ന്" എന്ന് അവർ പറയുന്നു. അവൻ പറഞ്ഞു, "അവർ അത് കണ്ടിട്ടുണ്ടോ?" അവൻ പറഞ്ഞു: അല്ല, ദൈവത്താൽ, കർത്താവേ, അവർ അത് കണ്ടില്ല. അവൻ പറഞ്ഞു, "അപ്പോൾ അവർ അത് കണ്ടിരുന്നെങ്കിൽ?" അവൻ പറഞ്ഞു, "അവർ പറയുന്നു." അവർ അവളെ കണ്ടിരുന്നെങ്കിൽ, അവർ അവളെക്കാൾ കൂടുതൽ ഓടിപ്പോവുകയും അവളെ കൂടുതൽ ഭയക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. അവൻ പറഞ്ഞു, "അതിനാൽ ഞാൻ അവരോട് ക്ഷമിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതിന് ഞാൻ നിങ്ങളെ സാക്ഷിയായി വിളിക്കുന്നു." അപ്പോൾ ദൂതന്മാരിൽ ഒരാൾ പറയുന്നു: അവരിൽ ഒരാളല്ലാത്ത, ഒരു ആവശ്യത്തിനായി വന്നവരും അവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരോടുകൂടെ ഇരിക്കുന്നവർ അവരാണ്, അവരുടെ കൂട്ടുകാർ അവരെ ഞെരുക്കുകയില്ല എന്നു അവൻ പറഞ്ഞു. ഇത് അവരുടെ ആത്മാക്കളുടെ മേലുള്ള അനുഗ്രഹത്തിൻ്റെ ഭാഗമാണ്. അവരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നവരിൽ, "ഞാൻ എവിടെയായിരുന്നാലും അവൻ എന്നെ അനുഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു" എന്ന അവൻ്റെ വചനത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്കുണ്ടായിരിക്കും. അങ്ങനെ, അത്തരമൊരു വിശ്വാസി അവൻ താമസിക്കുന്നിടത്തെല്ലാം അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടവനാണ്, അഭക്തൻ അവൻ താമസിക്കുന്നിടത്തെല്ലാം ശപിക്കപ്പെട്ടവനാണ്. സ്മരണയുടെ സമ്മേളനങ്ങൾ മാലാഖമാരുടെ സമ്മേളനങ്ങളാണ്, അശ്രദ്ധയുടെ സമ്മേളനങ്ങൾ പിശാചുക്കളുടെ സമ്മേളനങ്ങളാണ്, ഓരോ വ്യക്തിയും അവൻ്റെ രൂപത്തിലും സാദൃശ്യത്തിലും കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെടുന്നു, ഓരോ വ്യക്തിയും അവനു യോജിച്ചതായി മാറുന്നു.

സർവ്വശക്തനായ ദൈവം തൻ്റെ മാലാഖമാരിൽ അഭിമാനിക്കുന്നു, അബു സഈദ് അൽ-ഖുദ്രിയുടെ അധികാരത്തിൽ മുസ്ലീം തൻ്റെ സഹീഹിൽ വിവരിച്ചതുപോലെ, മുആവിയ പള്ളിയിൽ ഒരു വൃത്താകൃതിയിലാണ് പുറപ്പെട്ടത്. അവൻ പറഞ്ഞു, "ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ ഇരുത്തിയിട്ടില്ല." അവർ പറഞ്ഞു, "സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ ഓർക്കാൻ ഞങ്ങൾ ഇരുന്നു." അവൻ പറഞ്ഞു: "അയാളല്ലാതെ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ ഇരുത്തിയിട്ടില്ല." അവർ പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവാണ, ഞങ്ങൾ അല്ലാതെ മറ്റാരുടെയും കൂടെ ഇരുന്നിട്ടില്ല." അവൻ പറഞ്ഞു, "ഞാൻ നിങ്ങളോട് ഒരു കുറ്റം ചുമത്തി സത്യം ചെയ്യിച്ചിട്ടില്ല, ദൈവത്തിൻ്റെ ദൂതൻ്റെ സ്ഥാനത്ത് എൻ്റെ സ്ഥാനത്തുള്ള ആരും എന്നെക്കാൾ അവനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചിട്ടില്ല, ദൈവത്തിൻ്റെ ദൂതൻ എനിക്കെതിരെ കലാപം നടത്തി." ഒരു കൂട്ടം കൂട്ടാളികളും അവൻ പറഞ്ഞു: (എന്താണ് നിങ്ങളെ ഇരുത്തിയത്? അവർ പറഞ്ഞു: സർവശക്തനായ ദൈവത്തെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ ഇരുന്നു, അവൻ ഞങ്ങളെ ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് നയിച്ചതിന് അവനെ സ്തുതിച്ചു.) അവൻ പറഞ്ഞു, ദൈവത്താൽ, അല്ലാതെ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളോടൊപ്പം ഇരുന്നില്ല. അവർ പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവാണ, ആ ഒരാളല്ലാതെ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളോടൊപ്പം ഇരുന്നിട്ടില്ല. അവൻ പറഞ്ഞു, "നിങ്ങൾക്കെതിരായ ഒരു ആരോപണത്തിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാൻ ഞാൻ നിങ്ങളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടില്ല, പക്ഷേ അവൻ എൻ്റെ അടുക്കൽ വന്നു." അനുഗ്രഹീതനും അത്യുന്നതനുമായ ദൈവം നിന്നെക്കുറിച്ച് മാലാഖമാരോട് പ്രശംസിക്കുന്നുവെന്ന് ഗബ്രിയേൽ എന്നോട് പറഞ്ഞു. വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവനും അത്യുന്നതനുമായ കർത്താവിൽ നിന്നുള്ള ഈ പ്രശംസ അവൻ്റെ മഹത്വത്തിൻ്റെ തെളിവാണ്. സ്മരണ അവനോടൊപ്പമാണ്, അതിനോടുള്ള അവൻ്റെ സ്നേഹവും മറ്റ് പ്രവൃത്തികളേക്കാൾ അതിന് ഒരു നേട്ടമുണ്ട്.

എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണ സ്ഥാപിക്കാൻ മാത്രമേ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളൂ, അവയുടെ ഉദ്ദേശ്യം സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തിൻ്റെ സ്മരണ നേടുക എന്നതാണ്. സർവ്വശക്തൻ പറഞ്ഞു: (എൻ്റെ സ്മരണയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥന സ്ഥാപിക്കുക.

സർവ്വശക്തനായ ദൈവസ്മരണയാൽ പ്രയാസങ്ങളെ എളുപ്പമാക്കുന്നു, പ്രയാസങ്ങളെ എളുപ്പമാക്കുന്നു, പ്രയാസങ്ങളെ ലഘൂകരിക്കുന്നു. സർവ്വശക്തനും മഹത്വവുമുള്ള ദൈവം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതൊന്നും അനായാസമായി പരാമർശിക്കുന്നില്ല, ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യങ്ങളെ അത് എളുപ്പമാക്കുന്നുമില്ല. അനായാസമില്ല, ലഘൂകരിക്കാത്ത പ്രയാസങ്ങളില്ല, മാറാത്ത പ്രയാസങ്ങളില്ല, ശമിക്കാത്ത ദുരിതങ്ങളില്ല, അങ്ങനെ സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ സ്മരിക്കുന്നത് പ്രയാസത്തിനും അനായാസത്തിനും ശേഷം ആശ്വാസമാണ്. കഷ്ടപ്പാടിനും ആശ്വാസത്തിനും ശേഷം, ദുഃഖത്തിനും ആകുലതകൾക്കും ശേഷം, അദ്ദേഹം അത് വിശദീകരിക്കുന്നു.

സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ പതിവായി സ്മരിക്കുന്നത് കാപട്യത്തിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണമാണ്, കാരണം കപടവിശ്വാസികൾ സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ അപൂർവ്വമായി ഓർക്കുന്നു. കപടവിശ്വാസികളെ കുറിച്ച് സർവ്വശക്തനായ ദൈവം പറഞ്ഞു, അവർ ദൈവത്തെ കുറച്ചല്ലാതെ ഓർക്കുന്നു, കഅബ് പറഞ്ഞു: സർവ്വശക്തനായ ദൈവത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്മരിക്കുന്നവൻ കാപട്യത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാണ്, ഇക്കാരണത്താൽ, ദൈവത്തിന് ഏറ്റവും നന്നായി അറിയാം, സർവ്വശക്തൻ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച്, സർവ്വശക്തനായ ദൈവം സൂറ കപടവിശ്വാസികൾക്ക് മുദ്രവെച്ചു: (അല്ലയോ വിശ്വസിച്ചവരേ, അവർ നിങ്ങളുടെ സമ്പത്തിൽ നിന്നും നിങ്ങളുടെ മക്കളിൽ നിന്നും വ്യതിചലിക്കരുത്. ആരാണ് പരാജിതർ.) തീർച്ചയായും അതിൽ സർവ്വശക്തനായ ദൈവസ്മരണ അവഗണിക്കുകയും കാപട്യത്തിലേക്ക് വീഴുകയും ചെയ്ത കപടവിശ്വാസികളുടെ പ്രലോഭനത്തിനെതിരായ ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്.

എന്റെ ദിക്ർ ചേർക്കുക

ഈ അദ്കാറുകൾ നിങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ കാണാനാകൂ. ഇവ നിങ്ങളുടെ അക്കൗണ്ടിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നു.

വായനാ സമയംനിങ്ങൾ തയ്യാറാകുമ്പോൾ തുടങ്ങാം
0 / 0

നിങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയ വായനകൾ ഇവിടെ കാണാം.

വായന താൽക്കാലികമായി നിർത്തി

വിശദീകരണവും ഉറവിടവും

ദിക്റ് പങ്കിടുക

WhatsApp Telegram Facebook X
പങ്കിടാനുള്ള വാചകം

വീണ്ടും തുടങ്ങണോ?

ഇത് ഈ വിഭാഗത്തിലെ നിലവിലെ കൗണ്ടറുകളും സൂക്ഷിച്ച സ്ഥാനവും മായ്ക്കും. പൂർത്തിയായ വായനകളുടെ ചരിത്രം സൂക്ഷിക്കും.

ഹദീസ് ലൈബ്രറിയിൽ നിന്ന്

ഹദീസ്
Jabir reported: I heard Allah's Apostle (ﷺ) as saying that the inmates of Paradise would eat and drink but would neither spit, nor pass water, nor void excrement, nor suffer catarrah. It was said: Then, what would happen with food? Thereupon he said: They would belch and sweat (and it would be over with their food), and their sweat would be that of musk and they would glorify and praise Allah as easily as you breathe.