د ذکر فضیلت

د لوستلو امستنې

وخت د ښودل شوي متن له مخې اټکل کېږي. چمتو چې شئ، پيل کېکاږئ.

اتومات شمېرنه

إِنَّ مِنْ أَفْضَلِ الْأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ الْيَسِيرَةِ الَّتِي تُقَرِّبُ الْمُسْلِمَ إِلَى رَبِّهِ جَلَّ وَعَلَا الذِّكْرَ.

آيَاتٌ وَأَحَادِيثُ فِي فَضْلِ الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ وَالْحَثِّ عَلَيْهَا

وَرَدَ فِي فَضْلِ الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ وَالْحَثِّ عَلَيْهَا آيَاتٌ كَثِيرَةٌ، وَأَحَادِيثُ صَحِيحَةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، نَذْكُرُ مَا تَيَسَّرَ مِنْهَا.

قَالَ تَعَالَى : "وَلَذِكۡرُ ٱللَّهِ أَكۡبَرُۗ".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِي وَلَا تَكۡفُرُونِ⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱلذَّٰكِرِينَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱلذَّٰكِرَٰتِ أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمٗا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱذۡكُر رَّبَّكَ كَثِيرٗا وَسَبِّحۡ بِٱلۡعَشِيِّ وَٱلۡإِبۡكَٰرِ⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "ٱلَّذِينَ يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَٰمٗا وَقُعُودٗا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمۡ".

وَقَالَ تَعَالَى : "فَإِذَا قَضَيۡتُم مَّنَٰسِكَكُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمۡ ءَابَآءَكُمۡ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرٗاۗ".

وَقَالَ تَعَالَى : "يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱذۡكُر رَّبَّكَ فِي نَفۡسِكَ تَضَرُّعٗا وَخِيفَةٗ وَدُونَ ٱلۡجَهۡرِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ⁠".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَثَلُ الَّذِي يَذْكُرُ رَبَّهُ و الَّذِي لَا يَذْكُرُ رَبَّهُ مَثَلُ الْحَيِّ و الْمَيِّتِ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ و أَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ و أَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ و خَيْرٍ لَكُمْ مِنْ إِنْفَاقِ الذَّهَبِ و الْوَرِقِ و خَيْرٍ لَكُمْ مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ و يَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ؟ " قَالُوا بَلَى . قَالَ : (ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى).

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى : أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي , و أَنَا مَعَهُ إِذَا ذَكَرَنِي , فَإِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي و إِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ , و إِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ شِبْرًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا و إِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا و إِنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً."

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ قَعَدَ مَقْعَدًا لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَ فِيهِ كَانَتْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ تِرَةٌ , و مَنِ اضْطَجَعَ مَضْجَعًا لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ اللَّهَ كَانَتْ عَلَيْهِ تِرَةٌ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا لَمْ يَذْكُرُوا اللَّهَ فِيهِ , و لَمْ يُصَلُّوا عَلَى نَبِيِّهِمْ إِلَّا كَانَ عَلَيْهِمْ تِرَةٌ فَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُمْ و إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُمْ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَا مِنْ قَوْمٍ يَقُومُونَ مِنْ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ فِيهِ إِلَّا قَامُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ و كَانَ لَهُمْ حَسْرَةً".

فَضَائِلُ الذِّكْرِ لِلْإِمَامِ ابْنِ الْقَيِّمِ الْجَوْزِيَّةِ

أَنَّهُ يَطْرُدُ الشَّيْطَانَ وَيَقْمَعُهُ وَيَكْسِرُهُ.

أَنَّهُ يُرْضِي الرَّحْمَنَ عَزَّ وَجَلَّ.

أَنَّهُ يُزِيلُ الْهَمَّ وَالْغَمَّ عَنِ الْقَلْبِ.

أَنَّهُ يَجْلِبُ لِلْقَلْبِ الْفَرَحَ وَالسُّرُورَ وَالْبَسْطَ.

أَنَّهُ يَجْلِبُ الرِّزْقَ.

أَنَّهُ يَكْسُو الذَّاكِرَ الْمَهَابَةَ وَالْحَلَاوَةَ وَالنَّضْرَةَ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْمَحَبَّةَ الَّتِي هِيَ رُوحُ الْإِسْلَامِ وَقُطْبُ رَحَى الدِّينِ وَمَدَارُ السَّعَادَةِ وَالنَّجَاةِ وَقَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا وَجَعَلَ سَبَبَ الْمَحَبَّةِ دَوَامَ الذِّكْرِ فَمَنْ أَرَادَ أَنْ يَنَالَ مَحَبَّةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَلْهَجْ بِذِكْرِهِ فَإِنَّهُ الدَّرْسُ وَالْمُذَاكَرَةُ كَمَا أَنَّهُ بَابُ الْعِلْمِ فَالذِّكْرُ بَابُ الْمَحَبَّةِ وَشَارِعُهَا الْأَعْظَمُ وَصِرَاطُهَا الْأَقْوَمُ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْمُرَاقَبَةَ حَتَّى يُدْخِلَهُ فِي بَابِ الْإِحْسَانِ فَيَعْبُدُ اللَّهَ كَأَنَّهُ يَرَاهُ وَلَا سَبِيلَ لِلْغَافِلِ عَنِ الذِّكْرِ إِلَى مَقَامِ الْإِحْسَانِ كَمَا لَا سَبِيلَ لِلْقَاعِدِ إِلَى الْوُصُولِ إِلَى الْبَيْتِ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْإِنَابَةَ وَهِيَ الرُّجُوعُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَمَتَى أَكْثَرَ الرُّجُوعَ إِلَيْهِ بِذِكْرِهِ أَوْرَثَهُ ذَلِكَ رُجُوعَهُ بِقَلْبِهِ إِلَيْهِ فِي كُلِّ أَحْوَالِهِ فَيَبْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَفْزَعَهُ وَمَلْجَأَهُ وَمَلَاذَهُ وَمَعَاذَهُ وَقِبْلَةَ قَلْبِهِ وَمَهْرَبَهُ عِنْدَ النَّوَازِلِ وَالْبَلَايَا.

أَنَّهُ يُورِثُ الْهَيْبَةَ لِرَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِجْلَالَهُ لِشِدَّةِ اسْتِيلَائِهِ عَلَى قَلْبِهِ وَحُضُورِهِ مَعَ اللَّهِ تَعَالَى بِخِلَافِ الْغَافِلِ فَإِنَّ حِجَابَ الْهَيْبَةِ رَقِيقٌ فِي قَلْبِهِ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ ذِكْرَ اللَّهِ تَعَالَى لَهُ كَمَا قَالَ تَعَالَى: (فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ) وَلَوْ لَمْ يَكُنْ فِي الذِّكْرِ إِلَّا هَذِهِ وَحْدَهَا لَكَفَى بِهَا فَضْلًا وَشَرَفًا وَقَالَ فِيمَا يُرْوَى عَنْ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى . ( مَنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي وَمَنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ) . رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ.

أَنَّهُ يَحُطُّ الْخَطَايَا وَيُذْهِبُهَا فَإِنَّهُ مِنْ أَعْظَمِ الْحَسَنَاتِ وَالْحَسَنَاتُ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ.

أَنَّهُ يُزِيلُ الْوَحْشَةَ بَيْنَ الْعَبْدِ وَبَيْنَ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَإِنَّ الْغَافِلَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْشَةٌ لَا تَزُولُ إِلَّا بِالذِّكْرِ.

أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا تَعَرَّفَ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى بِذِكْرِهِ فِي الرَّخَاءِ عَرَفَهُ فِي الشِّدَّةِ وَقَدْ جَاءَ أَثَرٌ مَعْنَاهُ أَنَّ الْعَبْدَ الْمُطِيعَ الذَّاكِرَ لِلَّهِ تَعَالَى إِذَا أَصَابَتْهُ شِدَّةٌ أَوْ سَأَلَ اللَّهَ تَعَالَى حَاجَةً قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا رَبِّ صَوْتٌ مَعْرُوفٌ مِنْ عَبْدٍ مَعْرُوفٍ وَالْغَافِلُ الْمُعْرِضُ عَنِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا دَعَاهُ وَسَأَلَهُ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا رَبِّ صَوْتٌ مُنْكَرٌ مِنْ عَبْدٍ مُنْكَرٍ – وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ تَعَرَّفْ إِلَى اللَّهِ فِي الرَّخَاءِ يَعْرِفْكَ فِي الشِّدَّةِ – رَوَاهُ الْإِمَامُ أَحْمَدُ

أَنَّهُ يُنْجِي مِنْ عَذَابِ اللَّهِ تَعَالَى كَمَا قَالَ مُعَاذٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَيُرْوَى مَرْفُوعًا (مَا عَمِلَ آدَمِيٌّ عَمَلًا أَنْجَى مِنْ عَذَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى ). رَوَاهُ أَحْمَدُ وَمَالِكٌ وَابْنُ مَاجَةَ وَالتِّرْمِذِيُّ.

أَنَّهُ سَبَبُ تَنْزِيلِ السَّكِينَةِ وَغِشْيَانِ الرَّحْمَةِ وَحُفُوفِ الْمَلَائِكَةِ بِالذَّاكِرِ كَمَا أَخْبَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . – الْحَدِيثُ : ( لَا يَقْعُدُ قَوْمٌ يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا حَفَّتْهُمُ الْمَلَائِكَةُ وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ وَنَزَلَتْ عَلَيْهِمُ السَّكِينَةُ وَذَكَرَهُمُ اللَّهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ ) رَوَاهُ مُسْلِمٌ.

أَنَّهُ سَبَبُ اشْتِغَالِ اللِّسَانِ عَنِ الْغِيبَةِ وَالنَّمِيمَةِ وَالْكَذِبِ وَالْفُحْشِ وَالْبَاطِلِ فَإِنَّ الْعَبْدَ لَا بُدَّ لَهُ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ فَإِنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَذِكْرِ أَوَامِرِهِ تَكَلَّمَ بِهَذِهِ الْمُحَرَّمَاتِ أَوْ بَعْضِهَا وَلَا سَبِيلَ إِلَى السَّلَامَةِ مِنْهَا الْبَتَّةَ إِلَّا بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْمُشَاهَدَةُ وَالتَّجْرِبَةُ شَاهِدَانِ بِذَلِكَ فَمَنْ عَوَّدَ لِسَانَهُ ذِكْرَ اللَّهِ صَانَ لِسَانَهُ عَنِ الْبَاطِلِ وَاللَّغْوِ وَمَنْ يَبِسَ لِسَانُهُ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى تَرَطَّبَ بِكُلِّ بَاطِلٍ وَلَغْوٍ وَفُحْشٍ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ.

أَنَّهُ يُؤْمِنُ الْعَبْدَ مِنَ الْحَسْرَةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَإِنَّ كُلَّ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُ الْعَبْدُ فِيهِ رَبَّهُ تَعَالَى كَانَ عَلَيْهِ حَسْرَةً وَتِرَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ.

أَنَّهُ أَيْسَرُ الْعِبَادَاتِ وَهُوَ مِنْ أَجَلِّهَا وَأَفْضَلِهَا فَإِنَّ حَرَكَةَ اللِّسَانِ أَخَفُّ حَرَكَاتِ الْجَوَارِحِ وَأَيْسَرُهَا وَلَوْ تَحَرَّكَ عُضْوٌ مِنَ الْإِنْسَانِ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ بِقَدْرِ حَرَكَةِ لِسَانِهِ لَشَقَّ عَلَيْهِ غَايَةَ الْمَشَقَّةِ بَلْ لَا يُمْكِنُهُ ذَلِكَ . وَفِي الْحَدِيثِ : ( كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ : سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ ).

أَنَّهُ غِرَاسُ الْجَنَّةِ. فِي التِّرْمِذِيِّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ قَالَ : ( مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ غُرِسَتْ لَهُ نَخْلَةٌ فِي الْجَنَّةِ ) قَالَ التِّرْمِذِيُّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ، وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ فِي صَحِيحِ الْجَامِعِ - 6429.

أَنَّ الْعَطَاءَ وَالْفَضْلَ الَّذِي رُتِّبَ عَلَيْهِ لَمْ يُرَتَّبْ عَلَى غَيْرِهِ مِنَ الْأَعْمَالِ فَفِي الصَّحِيحَيْنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ : ( مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ كَانَتْ لَهُ عَدْلَ عَشْرِ رِقَابٍ وَكُتِبَتْ لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ وَمُحِيَتْ عَنْهُ مِائَةُ سَيِّئَةٍ وَكَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ يَوْمَهُ ذَلِكَ حَتَّى يُمْسِيَ و لَمْ يَأْتِ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلَّا رَجُلٌ عَمِلَ أَكْثَرَ مِنْهُ وَمَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ ) وَفِي صَحِيحِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لَأَنْ أَقُولَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ ).

أَنَّ دَوَامَ ذِكْرِ الرَّبِّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُوجِبُ الْأَمَانَ مِنْ نِسْيَانِهِ الَّذِي هُوَ سَبَبُ شَقَاءِ الْعَبْدِ فِي مَعَاشِهِ وَمَعَادِهِ فَإِنَّ نِسْيَانَ الرَّبِّ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى يُوجِبُ نِسْيَانَ نَفْسِهِ وَمَصَالِحِهَا قَالَ تَعَالَى : (وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمۡ أَنفُسَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ⁠) وَإِذَا نَسِيَ الْعَبْدُ نَفْسَهُ أَعْرَضَ عَنْ مَصَالِحِهَا وَنَسِيَهَا وَاشْتَغَلَ عَنْهَا فَهَلَكَتْ وَفَسَدَتْ وَلَا بُدَّ. فَمَنْ نَسِيَ اللَّهَ تَعَالَى أَنْسَاهُ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا وَنَسِيَهُ فِي الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ تَعَالَى (وَمَنۡ أَعۡرَضَ عَن ذِكۡرِي فَإِنَّ لَهُۥ مَعِيشَةٗ ضَنكٗا وَنَحۡشُرُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ أَعۡمَىٰ⁠ قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرۡتَنِيٓ أَعۡمَىٰ وَقَدۡ كُنتُ بَصِيرٗا⁠ قَالَ كَذَٰلِكَ أَتَتۡكَ ءَايَٰتُنَا فَنَسِيتَهَاۖ وَكَذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمَ تُنسَىٰ⁠) أَيْ تُنْسَى فِي الْعَذَابِ كَمَا نَسِيتَ آيَاتِي فَلَمْ تَذْكُرْهَا وَلَمْ تَعْمَلْ بِهَا.

أَنَّ الذِّكْرَ نُورٌ لِلذَّاكِرِ فِي الدُّنْيَا وَنُورٌ لَهُ فِي قَبْرِهِ وَنُورٌ لَهُ فِي مَعَادِهِ يَسْعَى بَيْنَ يَدَيْهِ عَلَى الصِّرَاطِ فَمَا اسْتَنَارَتِ الْقُلُوبُ وَالْقُبُورُ بِمِثْلِ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : (أَوَمَن كَانَ مَيۡتٗا فَأَحۡيَيۡنَٰهُ وَجَعَلۡنَا لَهُۥ نُورٗا يَمۡشِي بِهِۦ فِي ٱلنَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُۥ فِي ٱلظُّلُمَٰتِ لَيۡسَ بِخَارِجٖ مِّنۡهَاۚ) فَالْأَوَّلُ هُوَ الْمُؤْمِنُ اسْتَنَارَ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَمَحَبَّتِهِ وَمَعْرِفَتِهِ وَذِكْرِهِ وَالْآخَرُ هُوَ الْغَافِلُ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى الْمُعْرِضُ عَنْ ذِكْرِهِ وَمَحَبَّتِهِ وَالشَّأْنُ كُلُّ الشَّأْنِ وَالْفَلَاحُ كُلُّ الْفَلَاحِ فِي النُّورِ وَالشَّقَاءُ كُلُّ الشَّقَاءِ فِي فَوَاتِهِ.

أَنَّ الذِّكْرَ يَجْمَعُ الْمُتَفَرِّقَ و يُفَرِّقُ الْمُجْتَمِعَ وَيُقَرِّبُ الْبَعِيدَ وَيُبْعِدُ الْقَرِيبَ

أَنَّ فِي الْقَلْبِ قَسْوَةً لَا يُذِيبُهَا إِلَّا ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى فَيَنْبَغِي لِلْعَبْدِ أَنْ يُدَاوِيَ قَسْوَةَ قَلْبِهِ بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَذَكَرَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنِ الْمُعَلَّى ابْنِ زِيَادٍ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلْحَسَنِ يَا أَبَا سَعِيدٍ أَشْكُو إِلَيْكَ قَسْوَةَ قَلْبٍ قَالَ أَذِبْهُ بِالذِّكْرِ وَهَذَا لِأَنَّ الْقَلْبَ كُلَّمَا اشْتَدَّتْ بِهِ الْغَفْلَةُ اشْتَدَّتْ بِهِ الْقَسْوَةُ فَإِذَا ذَكَرَ اللَّهَ تَعَالَى ذَابَتْ تِلْكَ الْقَسْوَةُ كَمَا يَذُوبُ الرَّصَاصُ فِي النَّارِ فَمَا أُذِيبَتْ قَسْوَةُ الْقُلُوبِ بِمِثْلِ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ.

أَنَّ الذِّكْرَ يُوجِبُ صَلَاةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَلَائِكَتِهِ عَلَى الذَّاكِرِ وَمَنْ صَلَّى اللَّهُ تَعَالَى عَلَيْهِ وَمَلَائِكَتُهُ فَقَدْ أَفْلَحَ كُلَّ الْفَلَاحِ وَفَازَ كُلَّ الْفَوْزِ قَالَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى : (يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا⁠ وَسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا⁠ هُوَ ٱلَّذِي يُصَلِّي عَلَيۡكُمۡ وَمَلَٰٓئِكَتُهُۥ لِيُخۡرِجَكُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۚ وَكَانَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ رَحِيمٗا⁠).

أَنَّ مَجَالِسَ الذِّكْرِ مَجَالِسُ الْمَلَائِكَةِ فَلَيْسَ مِنْ مَجَالِسِ الدُّنْيَا لَهُمْ مَجْلِسٌ إِلَّا مَجْلِسٌ يُذْكَرُ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ كَمَا أَخْرَجَا فِي الصَّحِيحَيْنِ مِنْ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً فُضُلًا عَنْ كُتَّابِ النَّاسِ يَطُوفُونَ فِي الطُّرُقِ يَلْتَمِسُونَ أَهْلَ الذِّكْرِ فَإِذَا وَجَدُوا قَوْمًا يَذْكُرُونَ اللَّهَ تَعَالَى تَنَادَوْا هَلُمُّوا إِلَى حَاجَتِكُمْ قَالَ فَيَحُفُّونَهُمْ بِأَجْنِحَتِهِمْ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَسْأَلُهُمْ رَبُّهُمْ تَعَالَى وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ مَا يَقُولُ عِبَادِي قَالَ يَقُولُونَ يُسَبِّحُونَكَ وَيُكَبِّرُونَكَ وَيَحْمَدُونَكَ قَالَ فَيَقُولُ هَلْ رَأَوْنِي قَالَ فَيَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ مَا رَأَوْكَ قَالَ فَيَقُولُ كَيْفَ لَوْ رَأَوْنِي قَالَ فَيَقُولُونَ لَوْ رَأَوْكَ كَانُوا أَشَدَّ لَكَ عِبَادَةً وَأَشَدَّ لَكَ تَحْمِيدًا وَتَمْجِيدًا وَأَكْثَرَ لَكَ تَسْبِيحًا قَالَ فَيَقُولُ مَا يَسْأَلُونِي قَالَ يَسْأَلُونَكَ الْجَنَّةَ قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا قَالَ فَيَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ عَلَيْهَا حِرْصًا وَأَشَدَّ لَهَا طَلَبًا وَأَعْظَمَ فِيهَا رَغْبَةً فَيَقُولُ فَمِمَّ يَتَعَوَّذُونَ قَالَ يَقُولُونَ مِنَ النَّارِ قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ مِنْهَا فِرَارًا وَأَشَدَّ لَهَا مَخَافَةً قَالَ يَقُولُ فَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ فَيَقُولُ مَلَكٌ مِنَ الْمَلَائِكَةِ فِيهِمْ فُلَانٌ لَيْسَ مِنْهُمْ و إِنَّمَا جَاءَ لِحَاجَةٍ قَالَ هُمُ الْجُلَسَاءُ لَا يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ ) فَهَذَا مِنْ بَرَكَتِهِمْ عَلَى نُفُوسِهِمْ وَعَلَى جَلِيسِهِمْ فَلَهُمْ نَصِيبٌ مِنْ قَوْلِهِ وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيۡنَ مَا كُنتُ فَهَكَذَا الْمُؤْمِنُ مُبَارَكٌ أَيْنَ حَلَّ وَالْفَاجِرُ مَشْؤُومٌ أَيْنَ حَلَّ فَمَجَالِسُ الذِّكْرِ مَجَالِسُ الْمَلَائِكَةِ وَمَجَالِسُ الْغَفْلَةِ مَجَالِسُ الشَّيَاطِينِ وَكُلٌّ مُضَافٌ إِلَى شَكْلِهِ وَأَشْبَاهِهِ وَكُلُّ امْرِئٍ يَصِيرُ إِلَى مَا يُنَاسِبُهُ.

أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبَاهِي بِالذَّاكِرِينَ مَلَائِكَتَهُ كَمَا رَوَى مُسْلِمٌ فِي صَحِيحِهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَرَجَ مُعَاوِيَةُ عَلَى حَلْقَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ مَا أَجْلَسَكُمْ قَالُوا جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ قَالُوا وَاللَّهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ وَمَا كَانَ أَحَدٌ بِمَنْزِلَتِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ أَقَلَّ عَنْهُ حَدِيثًا مِنِّي وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ : ( مَا أَجْلَسَكُمْ قَالُوا جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ وَمَنَّ عَلَيْنَا بِكَ قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ قَالُوا وَاللَّهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ وَلَكِنَّهُ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُبَاهِي بِكُمُ الْمَلَائِكَةَ ) فَهَذِهِ الْمُبَاهَاةُ مِنَ الرَّبِّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى دَلِيلٌ عَلَى شَرَفِ الذِّكْرِ عِنْدَهُ وَمَحَبَّتِهِ لَهُ وَأَنَّ لَهُ مَزِيَّةً عَلَى غَيْرِهِ مِنَ الْأَعْمَالِ.

أَنَّ جَمِيعَ الْأَعْمَالِ إِنَّمَا شُرِعَتْ إِقَامَةً لِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْمَقْصُودُ بِهَا تَحْصِيلُ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى : (أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِذِكۡرِيٓ⁠).

أَنَّ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يُسَهِّلُ الصَّعْبَ وَيُيَسِّرُ الْعَسِيرَ وَيُخَفِّفُ الْمَشَاقَّ فَمَا ذُكِرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى صَعْبٍ إِلَّا هَانَ وَلَا عَلَى عَسِيرٍ إِلَّا تَيَسَّرَ وَلَا مَشَقَّةٍ إِلَّا خَفَّتْ وَلَا شِدَّةٍ إِلَّا زَالَتْ وَلَا كُرْبَةٍ إِلَّا انْفَرَجَتْ فَذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى هُوَ الْفَرَجُ بَعْدَ الشِّدَّةِ وَالْيُسْرُ بَعْدَ الْعُسْرِ وَالْفَرَجُ بَعْدَ الْغَمِّ وَالْهَمِّ يُوَضِّحُهُ.

أَنَّ كَثْرَةَ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَمَانٌ مِنَ النِّفَاقِ فَإِنَّ الْمُنَافِقِينَ قَلِيلُو الذِّكْرِ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْمُنَافِقِينَ وَلَا يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ إِلَّا قَلِيلٗا⁠ وَقَالَ كَعْبٌ مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بَرِئَ مِنَ النِّفَاقِ وَلِهَذَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ خَتَمَ اللَّهُ تَعَالَى سُورَةَ الْمُنَافِقِينَ بِقَوْلِهِ تَعَالَى : (يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ⁠) فَإِنَّ فِي ذَلِكَ تَحْذِيرًا مِنْ فِتْنَةِ الْمُنَافِقِينَ الَّذِينَ غَفَلُوا عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَوَقَعُوا فِي النِّفَاقِ.

یو له غوره نیکیو څخه یو ساده عمل دی چې مسلمان خپل رب ته نږدې کوي، پاک دی.

د ذکر او دعا د فضیلت په اړه آیتونه او احادیث

له رسول الله صلى الله عليه وسلم څخه په دې اړه ډېر آيتونه او صحيح احاديث نقل شوي دي او د هغه څه يادونه كوو چې امکان لري. د هغې څخه.

الله جل جلاله فرمايي: «او د خدای ذکر تر ټولو لوی دی».

او خدای تعالی وفرمایل: "او سهار او ماښام د هغه تسبیح وکړئ."

او الله سبحانه وتعالی فرمايي: "نو ما یاد کړئ، زه به تاسو یاد کړم، او زما شکر ادا کړئ، مګر کفر مه کوئ."

او الله سبحانه وتعالی فرمايي: "اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی، الله ډېر ځله یاد کړئ."

او الله جل جلاله فرمايي: "او هغه کسان چې الله ډېر یادوي او نارینه، د هغوی لپاره الله بخښنه او لوی اجر چمتو کړی دی."

او الله سبحانه وتعالی فرمايي: "او خپل رب ډیر ځله یاد کړه، او په ماښام او سهار د هغه تسبیح کوه."

او الله جل جلاله فرمايي: «هغه کسان چې الله جل جلاله په ولاړ، ناست او څنګ کې یادوي».

او خدای تعالی فرمایي: "نو کله چې تاسو خپل عبادات پای ته ورسوئ، نو خدای یاد کړئ لکه څنګه چې تاسو خپل پلرونه یادوئ، یا په قوي توګه."

او الله جل جلاله فرمايي: "اې هغو کسانو چې ايمان مو راوړى دى، مه پرېږدئ چې ستاسو مالونه او ستاسو اولادونه د خداى له ياد څخه غافل کړي."

او الله سبحانه وتعالی فرمايي: "او خپل رب په خپل ځان کې په عاجزي او ډار سره او په سهار او ماسپښین کې په لوړ غږ خبرې وکړئ او له غافلو څخه مه کیږئ."

رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: د هغه چا مثال چې خپل رب یادوي او هغه څوک چې خپل رب نه یادوي د ژوندي او مړو مثال دی.

رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: ایا زه تاسو ته ستاسو د غوره عملونو څخه خبر نه کړم، ستاسو د پاچا په نظر کې ترټولو پاک، ستاسو په رتبو کې ترټولو لوړ او ستاسو لپاره غوره دی؟ د سرو زرو او سپینو زرو مصرف کول، او دا ستاسو لپاره غوره ده چې د خپل دښمن سره مخامخ شئ او د هغوی سرونه ووهئ او دوی ستاسو غاړې ووهي. هغوی وویل: هو. هغه وفرمایل: (د الله جل جلاله ذکر).

رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: الله جل جلاله فرمایي: کله چې زما بنده زما په اړه فکر کوي زه ورسره یم او کله چې هغه زما ذکر کوي زه ورسره یم، زه یې په خپل روح کې یادوم، او که هغه ما په مجلس کې ذکر کړي، زه یې له دوی څخه په غوره مجلس کې یادوم، او که هغه ماته د یوې لاس په اندازه هم نږدې شي، نو زه یې د یوه لاس په اندازه نږدې کړم. په اوږدوالي سره زه هغه ته نږدې کیږم، او که هغه زما خوا ته په لاره راشي، زه هغه ته په لاره کې راځم.

رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: څوک چې په یوه څوکۍ کېناست او په هغه کې د الله تعالی ذکر ونه کړي، د هغه لپاره به د الله تعالی له طرفه ملامت وي، او څوک چې پروت وي او د خدای ذکر ونه کړي، نو الله تعالی پر ده باندې د مصیبت وخت راغلی دی.

رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: یو قوم به هیڅکله په داسې مجلس کې نه وي ناست چې د خدای ذکر یې نه وي کړی او د خپل پیغمبر لپاره یې دعا نه وي کړې مګر دا چې په دوی باندې دروند بار وي. که هغه وغواړي، هغه به دوی ته سزا ورکړي، او که هغه وغواړي، هغه به یې وبخښي."

رسول الله صلى الله عليه وسلم وفرمايل: هيڅ داسې قوم نشته چې له داسې مجلس څخه راپاڅيږي چې په هغه كې يې خداى نه وي ياد كړى مګر دا چې د خره د مړي په څير پاڅيږي، دا د دوى لپاره د افسوس ځاى دى.

د ذکر فضیلت امام ابن القیم الجوزیة

دا شیطان له مینځه وړي، هغه یې ماتوي، او هغه یې ماتوي.

دا د لوی مهربان او لوی څښتن خوښیږي.

دا د زړه څخه اندیښنه او غم لرې کوي.

دا زړه ته خوښۍ، خوښۍ او اطمینان راوړي.

دا رزق راوړي.

دا یادونه په بشپړتیا، خوږوالي او تازګۍ سره پوښي.

هغه ته د مينې وصيت کوي، چې د اسلام روح، د دين د ملې قطب او د خوښۍ او نجات مدار دی. خدای د هر څه لپاره دلیل جوړ کړی او د مینې لامل دوامداره یاد دی. څوک چې غواړي د الله سبحانه وتعالی مینه ترلاسه کړي، نو د هغه په ​​یاد دې غور وکړي، ځکه چې دا مطالعه او مطالعه ده، لکه څنګه چې د علم دروازه ده، نو ذکر د مینې دروازه، ترټولو لویه کوڅه او ترټولو سمه لاره ده.

هغه ورته د څارنې وصيت کوي تر څو چې د خير دروازې ته ننوځي، نو د خداى عبادت داسې کوي لکه څنګه چې يې ويني، او د هغه چا لپاره چې له ذکر څخه غافل وي، کوم مقام ته د رسېدو لاره نشته. احسان داسې دی لکه ناست سړی چې کور ته د رسېدو لاره نه لري.

دا هغه ته د توبې وصيت کوي، چې د الله سبحانه وتعالی لوري ته ورګرځي، نو کله چې په تکرار سره د هغه په ​​يادولو سره هغه ته ورګرځي، هغه ورته وصيت کوي، او دا د زړه له تله د هغه راتګ دی. په هر حالت کې د هغه لپاره، او خدای تعالی د هغه پناه، د هغه پناه، د هغه پناه، د هغه پناه، د هغه د زړه ښکل، او د مصیبتونو په وخت کې د هغه د خلاصون ځای دی. او آفتونه.

هغه د خپل پروردګار او لوی څښتن لپاره د عزت او احترام وصیت کوي، د زړه د کنټرول د شدت او له خدای تعالی سره د هغه د شتون له امله، د غافل انسان په پرتله، ځکه چې د هغه په ​​​​زړه کې د وقار پرده کمه ده.

هغه ته يې د الله جل جلاله د يادولو وصيت وكړ، لكه څنګه چې الله تعالى فرمايي: (نو ما ياد كړه زه به تا ياد كړم) او كه په ياد كې يوازې له دې پرته بل څه نه واى، بس دى. دا فضیلت او عزت لري او هغه څه وویل چې له خپل رب ، مبارک او عالي څخه روایت شوی دی. (څوک چې ما په خپل ذات کې ياد کړي، زه به يې په خپل ذات کې يادوم، او څوک چې ما په مجلس کې ياد کړي، زه به يې له هغوى څخه په غوره مجلس کې يادوم.) بخاري او مسلم روايت کړى دى.

دا ګناهونه له منځه وړي او له منځه وړي، ځکه چې دا یو له لویو نیکیو څخه دی، او نیک عمل بد عملونه له منځه وړي.

دا د بنده او د هغه د لوی او لوی څښتن تر مینځ یوازیتوب لرې کوي ، ځکه چې غافل انسان د هغه او لوی خدای ترمینځ یوازېتوب لري چې یوازې له مینځه ځي. په ذکر کولو سره.

که بنده په خوشحالۍ کې د الله تعالی په ذکر کولو سره الله تعالی وپېژني نو په سختۍ کې به هم هغه وپېژني، او داسې اثر راغلی چې هغه فرمانبردار بنده چې د الله سبحانه وتعالی ذکر کوي، کله چې پرې سختي راشي او یا له الله تعالی څخه د کوم ضرورت غوښتنه وکړي، ملائکې ورته وايي: ای ربه، د یو ناپوه بنده څخه یو ښه اواز غږېږي او هغه یې مخ اړوي. د خدای تعالی په اختیار کې، کله چې هغه هغه ته بلنه کوي او پوښتنه کوي، ملائکې وايي: "اې ربه" د ناشکري بنده څخه د ناشکري غږ - او د ابن عباس حدیث دی: هغه خدای وپیژندل. په خوشحالي کې، هغه تاسو په سختۍ کې پیژني - امام احمد روایت کړی

دا هغه د الله تعالی له عذاب څخه ژغوري لکه څنګه چې معاذ رضی الله عنه فرمایلي دي او له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت شوی دی (هیڅ انسان داسې کار نه دی کړی چې هغه د الله تعالی له عذاب څخه وژغوري او د الله تعالی له ذکر څخه). روايت احمد، مالک، ابن ماجه او ترمذي.

دا د سکون د نزول، د رحمت د پراخیدو او د هغه چا په شاوخوا کې د ملائکو د راتللو لامل دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ورته وویل. حدیث: (هیڅوک د خدای په یاد کې ناست نه دی مګر دا چې ملائکې یې محاصره کړي، رحمت یې پوښلي، او په دوی باندې سکون نازلیږي او خدای دوی د هغه چا په ډله کې یادوي چې له هغه سره وي) مسلم روایت کړی دی.

همدا لامل دی چې ژبه له غیبت، غیبت، درواغو، فحشا او دروغو څخه بې برخې کوي. نوکر باید خبرې وکړي. هغه د الله تعالی د ذکر او د هغه د احکامو خبره نه ده کړې. هغه د دغو حرامو او يا له هغو څخه د ځينو په اړه خبرې وکړې او له هغو څخه د خوندي پاتې کيدو هيڅ لاره نشته پرته له دې چې د الله سبحانه وتعالی له ياد څخه وي او مشاهده او تجربه د دې خبرې شاهدي ورکوي. نو څوک چې خپله ژبه د خدای په یاد عادت کړي، ژبه به یې له دروغو او بې ځایه خبرو څخه خوندي وي. او څوک چې د الله جل جلاله په یاد کې خپله ژبه وچه کړي، هغه په ​​هر ډول دروغ، بې ځایه خبرو او فحشا لمده کیږي. له خدای پرته هیڅ ځواک او ځواک نشته.

دا به د قيامت په ورځ د بنده د زړه له درده ژغوري، ځکه په هره غونډه کې چې بنده خپل رب جل جلاله نه يادوي، د قيامت په ورځ به د ده لپاره د غم سبب وي. قیامت.

دا تر ټولو آسانه عبادات دي او په هغو کې غوره او غوره عمل دی، ځکه چې د ژبې حرکت د اندامونو له حرکاتو څخه تر ټولو اسانه او اسانه دی، که څه هم یو اندام حرکت وکړي. په شپه او ورځ کې د انسان حرکت کول د ژبې د حرکت په څیر ستونزمن کار دی، مګر د هغه لپاره دا ممکنه نه ده. او په حدیث کې راغلي: (دوه کلمې چې په ژبه سپکې او په ترازو کې درنې دي، رحمن ته محبوبې دي: پاک خدای او د هغه په ​​ثنا او ثنا سره پاک خدای پاک دی).

دا د جنت نبات دی. په ترمذي کې د ابو الزبیر له حدیث څخه روایت دی چې له جابر رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: (څوک چې د الله سبحانه وتعالی حمد او ثنا ووایي، په جنت کې به د هغه لپاره د کجور یوه ونه وکرل شي). ترمذي حسن او صحیح حدیث دی، او الباني په صحیح الجامع - ۶۴۲۹ کې روایت کړی دی.

ورکول او هغه فضیلت چې د هغې لپاره جمع شوی و په نورو عملونو کې نه دی جمع شوی. په دوو صحیحو کتابونو کې له ابوهریره رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: (څوک چې ووایي: له الله پرته بل معبود نشته، بې شریکه، د هغه لپاره پاچاهي ده او د هغه لپاره ستاینه ده او هغه په ​​هر څه قادر دی) په ورځ کې سل ځله. د لسو بنده ګانو حقونه وو، سل نیکۍ یې پرې لیکل شوې وې، سل بدۍ ترې لیرې شوې وې او په دې ورځ د ده لپاره د شیطان له شره پناه وه. دا تر ماښامه پورې ده، او هیڅوک د هغه څه څخه ښه نه راوړي چې هغه راوړي مګر هغه سړی چې د هغه څخه ډیر کار کړی وي او هغه څوک چې د قیامت په ورځ د خدای پاک او ستاینه وي. سل ځله ګناهونه یې بخښل کیږي که څه هم د سمندر د ځګ په څیر وي) او په صحیح مسلم کې له ابو هریره څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: ځکه چې زه وایم د الله پاک، حمد او ثنا د خدای لپاره ده، له الله پرته بل معبود نشته او خدای ماته تر هر هغه څه لوی او محبوب دی چې لمر پرې راښکته کیږي.

د لوی څښتن تعالی په دوامداره توګه یادول د هغه د هیرولو څخه خوندیتوب ته اړتیا لري، کوم چې د بنده په ژوند او راتلونکي کې د بدبختۍ لامل دی. د لوی څښتن جل جلاله هېرول، د خپل ځان او ګټو هېرول اړوي. الله تعالی فرمایلي دي: (او د هغو کسانو په څیر مه کېږئ چې خدای یې هیر کړی او د دوی نفسونه یې هیر کړي دي، دوی فاسقان دي) او که بنده خپل ځان هیر کړي، د ګټو څخه یې وګرځوي، هغه یې هیر کړي او له هغه څخه لیرې شي، نو خامخا هلاک او فاسد کیږي. نو څوك چي الله جل جلاله هير كړي نو هغه به په دنيا كي هم هير كړي او د قيامت په ورځ به په عذاب كي هير كړي . الله جل جلاله فرمايي: "او څوک چې زما له ذکر څخه مخ واړوي، په حقيقت کې د بدبختۍ ژوند دی، او موږ به هغه د قيامت په ورځ ړوند راغونډ کړو، هغه به ووايي: زما ربه، ولې دې زه ړوند راغونډ کړ، په داسې حال کې چې زه وينم؟" هغه به ووايي: "همداسې تا ته زموږ نښې راغلې وې." نو ما هغه هېر کړ او نن هم هېر شوی دی.) يعنې په عذاب کې به هم داسې هېر شي لکه تا چې زما آيتونه هېر کړل او نه يې ياد کړل او نه مو پرې عمل وکړ.

په حقیقت کې ذکر په دنیا کې د یادونکي لپاره رڼا ده، په قبر کې د هغه لپاره رڼا او په آخرت کې د هغه لپاره رڼا ده. هغه په ​​لاره کې د هغه په ​​​​وړاندې هڅه کوي، نو زړونه هیڅکله نه روښانه کیږي. او قبرونه د الله تعالی د ذکر په شان دي. الله تعالی وفرمایل: (آیا هغه څوک دی چې مړ وو او موږ هغه ژوندی کړ او د هغه لپاره مو داسې رڼا جوړه کړه چې د هغه په څیر د خلکو په منځ کې ګرځي لکه د تیارو څخه د وتلو لاره نشته، لومړی هغه مومن دی چې په خدای باندې ایمان، د هغه په مینه، معرفت او د هغه په یادولو سره روښانه وي او وروستی هغه څوک دی چې د خدای څخه غافل وي او د هغه هر ډول محبت او د هغه سره مینه لرې کړي. ټول مسایل دي، او ټول بریالیتوب په رڼا کې دی، او ټولې بدبختۍ ټولې بدبختۍ دي چې هغه یې له لاسه ورکړی.

یادونه منتشر شوي سره یوځای کوي، ټولنه ویشي، لیرې نږدې راوړي، او نږدې کسان لرې کوي.

په زړه کې داسې سختۍ شته چې یوازې د الله تعالی په ذکر سره له منځه ځي، نو بنده باید د الله تعالی په یاد د خپل زړه سختۍ له منځه یوسي. حماد بن زید له معاذ بن زیاد څخه روایت کوي چې یو سړي حسن ته وویل: ای ابو سعیده زه تاته د خپل زړه د سختوالي شکایت کوم. ويې ويل: له ياد سره يې يوسه. دا ځکه چې هر څومره چې د زړه غافلتوب زیاتیږي هغومره یې ظلم زیاتیږي. نو کله چې د خدای تعالی په یاد کې شي، نو دا ظلم داسې له منځه ځي لکه څنګه چې په اور کې سیسه خوري، مګر د زړونو سختۍ هیڅکله د خدای تعالی په یاد کې نه وي.

په ذکر کونکی باندې د الله سبحانه وتعالی او د هغه د ملائکو رحمتونه اړین دي او پر چا چې الله جل جلاله او د هغه پرښتې په هغه باندې رحمت نازل کړي، نو ټول کامياب شول او ټول بريالي شول. بریا. الله جل جلاله فرمايي: (اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی، الله ډېر په یاد ولرئ، سهار او ماښام د هغه تسبیح وکړئ، همغه ذات دی چې پر تاسو درود وايي، او د هغه پرښتې چې تاسو له تیارو څخه رڼا ته راوباسي، او هغه پر مومنانو مهربانه دی.)

د ذکر مجلسونه د ملائکو مجلسونه دي او د دنیا هیڅ مجلس د دوی لپاره نه دی مګر هغه مجلس چې په هغه کې د الله جل جلاله ذکر کیږي لکه څنګه چې دوی ورته لارښوونه کړې. په دوو صحیحو کې د الاعمش په حدیث کې له ابو صالح او له ابو هریره رضی الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: په حقیقت کې د الله جل جلاله پرښتې هم د خلکو له لیکونکو څخه دي چې په لارو کې ګرځي. دوی د ذکر کوونکو په لټه کې دي، او کله چې دوی داسې خلک ومومي چې د خدای تعالی یادونه کوي، دوی دوی ته غږ کوي: "هغه څه ته ورشئ چې تاسو ورته اړتیا لرئ." هغه وویل، او دوی یې محاصره کړل. تر آسمانه پورې د خپلو وزرونو سره، د دوی رب العزت به له دوی څخه پوښتنه وکړي او هغه د دوی په اړه ښه پوهیږي چې زما بندګان څه وايي. هغه وویل، "دوی وايي، 'تا پاکه کړه.'" او دوی ستا ستاینه کوي او ستا ستاینه کوي. هغه وویل: هغه وویل: ایا دوی ما لیدلی دی؟ هغه وویل: نه، په خدای قسم، دوی تا ونه لید. هغه وویل: "که دوی ما ولیدل نو څنګه به وي؟" هغه وویل. دوی وايي: "که دوی تاسو لیدلي وای، نو دوی به ستاسو ډیر عبادت کړی وای، ډیر ستاینه به یې کوله، ډیر ستاینه به یې کوله، او تاسو به ډیر زیات تسبیح کړی وای." هغه وویل: دوی زما څخه څه پوښتنه کوي؟ هغه وویل. دوی له تا څخه د جنت غوښتنه کوي. هغه وویل: ایا دوی لیدلي دي؟ هغه وویل: نه، په خدای قسم، خدایه، دوی دا نه دي لیدلي. هغه وویل: نو که دوی دا لیدلی وای څنګه؟ هغه وفرمايل: دوى وايي چې كه يې ليدلى واى، نو د دې لپاره به يې ډېر لېواله، ډېر په لټه كې و او د دې لپاره به يې ډېره لېوالتيا درلوده. بیا ورته وفرمایل: له څه شي څخه پناه غواړي؟ ويې ويل: دوى وايي: له اور څخه. هغه وویل: ایا دوی لیدلي دي؟ هغه وویل: نه، په خدای قسم، خدایه، دوی دا نه دي لیدلي. هغه وویل: نو که دوی دا لیدلي وای؟ هغه وویل: دوی وايي. که دوی هغه لیدلی وای، نو دوی به د هغې څخه ډیر تښتیدلي او د هغې څخه به ډیر ویریدل. هغه وویل: نو زه تاسو ته شاهد بولم چې ما دوی بخښلي دي. بیا یوه پرښته وايي: په دوی کې فلانی هم وو چې له دوی څخه نه و، بلکې د اړتیا لپاره راغلی و. ويې فرمايل: دا هغه څوک دي چې له دوی سره ناست وي، د دوی ملګري به له دوی نه ځوريږي. دا د دوی په روحونو د دوی د برکت برخه ده. او هغه څوک چې د دوی سره ناست وي، دوی به د هغه د وینا برخه وي، "او هغه ما ته برکت ورکړ چې هر ځای کې وي." نو دا ډول مؤمن په هر ځای کې چې اوسیږي برکت دی او کافر هر چیرې چې اوسیږي لعنت دی. د ذکر مجلسونه د ملائکو مجلسونه دي او د غفلت مجلسونه د شیطانانو مجلسونه دي او هر سړی د هغه په ​​شکل او شکل کې اضافه کیږي او هر انسان ته هغه څه جوړیږي چې ورته مناسب وي.

خدای تعالی په خپلو فرښتو باندې فخر کوي چې یادونه یې کوي، لکه څنګه چې مسلم په خپل صحیح کې د ابو سعید الخدري څخه روایت کړی چې ویلي یې دي: معاویه د جومات په یوه دایره کې ووت. هغه وویل: موږ ته نه یو ناست. هغوی وویل: موږ د الله تعالی د یادولو لپاره ناست یو. هغه وویل: موږ ته له هغه پرته نه ناست یو. هغوی وویل: په خدای قسم موږ له دې پرته له بل چا سره ناست نه یو. هغه وویل: ما په تا باندې قسم نه دی اچولی او نه مې د رسول الله صلی الله علیه وسلم په باره کې له ما نه کمې خبرې کړې وې او رسول الله صلی الله علیه وسلم زما په خلاف بغاوت وکړ. د صحابه کرامو یوې ډلې ورته وویل: ( ته څه شی ناست یې؟ هغوی وویل: موږ ناست یو د الله تعالی ذکر او ستاینه کوو چې هغه موږ ته د اسلام لارښوونه کړې او ستاسو له لارې یې موږ ته برکت راکړ.) هغه وویل: په خدای قسم موږ له تاسو سره پرته له هغه نه ناست یو. هغوى وويل: په خداى قسم، موږ له هغه پرته له تا سره نه يو ناست. هغه وویل: ما له تا نه وغوښتل چې په تا باندې قسم ولګوي، خو هغه ماته راغی. جبرائیل علیه السلام راته وویل چې الله جل جلاله ملائکو ته په تا فخر کوي. د لوی څښتن له خوا دا فخر د هغه د عزت ثبوت دی. ذکر د هغه سره دی او د هغه سره مینه ده او دا چې دا د نورو عملونو څخه ګټه لري.

ټول عملونه يوازې د الله تعالی د ذکر د قائمولو لپاره فرض شوي دي او مقصد يې د الله تعالی د ذکر حاصلول دي. الله تعالی وفرمایل: ( زما په یاد کې لمونځ قائم کړه.

د الله جل جلاله ذکر سختي آسانه کوي، سختي آسانوي او سختي اسانوي. الله جل جلاله د کوم مشکل څخه پرته د آسانۍ ذکر نه کوي او نه هم د مشکل څخه آسانه کوي. هیڅ اسانتیا نشته، هیڅ سختی نشته چې اسانه نه وي، هیڅ سختی نشته چې لیرې نه شي، او هیڅ مصیبت نشته چې آرام نه وي، نو د خدای یاد کول د سختۍ او آسانۍ وروسته آرام دی. له سختۍ او راحت وروسته، له غم او اندېښنو وروسته يې بيانوي.

د الله سبحانه وتعالی ډیر ذکر د نفاق څخه د ساتنې وسیله ده، ځکه چې منافقین ډیر لږ د خدای تعالی یادونه کوي. خدای تعالی د منافقانو په اړه فرمايي: هغوی الله جل جلاله په لږ څه یادوي، او کعب وویل: څوک چې الله تعالی ډېر یادوي، له نفاق څخه پاک دی، او له همدې امله خدای ښه پوهېږي، خدای تعالی د منافق سورت مهر کړی دی، چې د الله تعالی فرمايي: (اې مؤمنانو، ستاسو مالونه او ستاسو د اولادونو څخه د الله تعالی نه غافل مه کوئ؟) په حقیقت کې په دې کې د هغو منافقانو د فتنې په وړاندې اخطار دی چې د الله سبحانه وتعالی له ذکر څخه یې غفلت کړی او په نفاق کې اچول شوي دي.

خپل ذکر ورزیات کړئ

دا اذکار یوازې تاسو لیدلی شئ. ستاسو په حساب کې خوندي کېږي.

د لوستلو وختچمتو دی
0 / 0

ستاسو بشپړ شوي لوستل به دلته ښکاره شي.

لوستل موقتي درېدلي

تشریح او سرچینه

ذکر شریک کړئ

WhatsApp Telegram Facebook X
د شریکولو متن

بیا پیل کړئ؟

دا د دې برخې اوسني شمېرونکي او خوندي شوی ځای پاکوي. ستاسو د بشپړو شویو لوستلو تاریخچه ساتل کېږي.

د حدیثونو له کتابتون څخه

حدیث
Anas b. Malik reported that Allah's Messenger (ﷺ) said: There will be no land which would not be covered by the Dajjal but Mecca and Medina, and there would no passage out of the passages leading to them which would not be guarded by angels arranged in rows. Then he (the Dajjal) would appear in a barren place adjacent to Medina and it would rock three times that every unbeliever and hypocrite would get out of it towards him.