Fadhila za kumdhukuru Allah

Mipangilio ya kusoma

Muda unakisiwa kutokana na maandishi yanayoonekana. Bonyeza cheza ukiwa tayari.

Kuhesabu kiotomatiki

إِنَّ مِنْ أَفْضَلِ الْأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ الْيَسِيرَةِ الَّتِي تُقَرِّبُ الْمُسْلِمَ إِلَى رَبِّهِ جَلَّ وَعَلَا الذِّكْرَ.

آيَاتٌ وَأَحَادِيثُ فِي فَضْلِ الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ وَالْحَثِّ عَلَيْهَا

وَرَدَ فِي فَضْلِ الذِّكْرِ وَالدُّعَاءِ وَالْحَثِّ عَلَيْهَا آيَاتٌ كَثِيرَةٌ، وَأَحَادِيثُ صَحِيحَةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، نَذْكُرُ مَا تَيَسَّرَ مِنْهَا.

قَالَ تَعَالَى : "وَلَذِكۡرُ ٱللَّهِ أَكۡبَرُۗ".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِي وَلَا تَكۡفُرُونِ⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱلذَّٰكِرِينَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱلذَّٰكِرَٰتِ أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمٗا⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱذۡكُر رَّبَّكَ كَثِيرٗا وَسَبِّحۡ بِٱلۡعَشِيِّ وَٱلۡإِبۡكَٰرِ⁠".

وَقَالَ تَعَالَى : "ٱلَّذِينَ يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَٰمٗا وَقُعُودٗا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمۡ".

وَقَالَ تَعَالَى : "فَإِذَا قَضَيۡتُم مَّنَٰسِكَكُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمۡ ءَابَآءَكُمۡ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرٗاۗ".

وَقَالَ تَعَالَى : "يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ".

وَقَالَ تَعَالَى : "وَٱذۡكُر رَّبَّكَ فِي نَفۡسِكَ تَضَرُّعٗا وَخِيفَةٗ وَدُونَ ٱلۡجَهۡرِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ⁠".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَثَلُ الَّذِي يَذْكُرُ رَبَّهُ و الَّذِي لَا يَذْكُرُ رَبَّهُ مَثَلُ الْحَيِّ و الْمَيِّتِ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ و أَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ و أَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ و خَيْرٍ لَكُمْ مِنْ إِنْفَاقِ الذَّهَبِ و الْوَرِقِ و خَيْرٍ لَكُمْ مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ و يَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ؟ " قَالُوا بَلَى . قَالَ : (ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى).

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى : أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي , و أَنَا مَعَهُ إِذَا ذَكَرَنِي , فَإِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي و إِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ , و إِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ شِبْرًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا و إِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا و إِنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً."

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ قَعَدَ مَقْعَدًا لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَ فِيهِ كَانَتْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ تِرَةٌ , و مَنِ اضْطَجَعَ مَضْجَعًا لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ اللَّهَ كَانَتْ عَلَيْهِ تِرَةٌ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا لَمْ يَذْكُرُوا اللَّهَ فِيهِ , و لَمْ يُصَلُّوا عَلَى نَبِيِّهِمْ إِلَّا كَانَ عَلَيْهِمْ تِرَةٌ فَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُمْ و إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُمْ".

و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَا مِنْ قَوْمٍ يَقُومُونَ مِنْ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ فِيهِ إِلَّا قَامُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ و كَانَ لَهُمْ حَسْرَةً".

فَضَائِلُ الذِّكْرِ لِلْإِمَامِ ابْنِ الْقَيِّمِ الْجَوْزِيَّةِ

أَنَّهُ يَطْرُدُ الشَّيْطَانَ وَيَقْمَعُهُ وَيَكْسِرُهُ.

أَنَّهُ يُرْضِي الرَّحْمَنَ عَزَّ وَجَلَّ.

أَنَّهُ يُزِيلُ الْهَمَّ وَالْغَمَّ عَنِ الْقَلْبِ.

أَنَّهُ يَجْلِبُ لِلْقَلْبِ الْفَرَحَ وَالسُّرُورَ وَالْبَسْطَ.

أَنَّهُ يَجْلِبُ الرِّزْقَ.

أَنَّهُ يَكْسُو الذَّاكِرَ الْمَهَابَةَ وَالْحَلَاوَةَ وَالنَّضْرَةَ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْمَحَبَّةَ الَّتِي هِيَ رُوحُ الْإِسْلَامِ وَقُطْبُ رَحَى الدِّينِ وَمَدَارُ السَّعَادَةِ وَالنَّجَاةِ وَقَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا وَجَعَلَ سَبَبَ الْمَحَبَّةِ دَوَامَ الذِّكْرِ فَمَنْ أَرَادَ أَنْ يَنَالَ مَحَبَّةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَلْهَجْ بِذِكْرِهِ فَإِنَّهُ الدَّرْسُ وَالْمُذَاكَرَةُ كَمَا أَنَّهُ بَابُ الْعِلْمِ فَالذِّكْرُ بَابُ الْمَحَبَّةِ وَشَارِعُهَا الْأَعْظَمُ وَصِرَاطُهَا الْأَقْوَمُ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْمُرَاقَبَةَ حَتَّى يُدْخِلَهُ فِي بَابِ الْإِحْسَانِ فَيَعْبُدُ اللَّهَ كَأَنَّهُ يَرَاهُ وَلَا سَبِيلَ لِلْغَافِلِ عَنِ الذِّكْرِ إِلَى مَقَامِ الْإِحْسَانِ كَمَا لَا سَبِيلَ لِلْقَاعِدِ إِلَى الْوُصُولِ إِلَى الْبَيْتِ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ الْإِنَابَةَ وَهِيَ الرُّجُوعُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَمَتَى أَكْثَرَ الرُّجُوعَ إِلَيْهِ بِذِكْرِهِ أَوْرَثَهُ ذَلِكَ رُجُوعَهُ بِقَلْبِهِ إِلَيْهِ فِي كُلِّ أَحْوَالِهِ فَيَبْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَفْزَعَهُ وَمَلْجَأَهُ وَمَلَاذَهُ وَمَعَاذَهُ وَقِبْلَةَ قَلْبِهِ وَمَهْرَبَهُ عِنْدَ النَّوَازِلِ وَالْبَلَايَا.

أَنَّهُ يُورِثُ الْهَيْبَةَ لِرَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِجْلَالَهُ لِشِدَّةِ اسْتِيلَائِهِ عَلَى قَلْبِهِ وَحُضُورِهِ مَعَ اللَّهِ تَعَالَى بِخِلَافِ الْغَافِلِ فَإِنَّ حِجَابَ الْهَيْبَةِ رَقِيقٌ فِي قَلْبِهِ.

أَنَّهُ يُورِثُهُ ذِكْرَ اللَّهِ تَعَالَى لَهُ كَمَا قَالَ تَعَالَى: (فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ) وَلَوْ لَمْ يَكُنْ فِي الذِّكْرِ إِلَّا هَذِهِ وَحْدَهَا لَكَفَى بِهَا فَضْلًا وَشَرَفًا وَقَالَ فِيمَا يُرْوَى عَنْ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى . ( مَنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي وَمَنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ) . رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ.

أَنَّهُ يَحُطُّ الْخَطَايَا وَيُذْهِبُهَا فَإِنَّهُ مِنْ أَعْظَمِ الْحَسَنَاتِ وَالْحَسَنَاتُ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ.

أَنَّهُ يُزِيلُ الْوَحْشَةَ بَيْنَ الْعَبْدِ وَبَيْنَ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَإِنَّ الْغَافِلَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْشَةٌ لَا تَزُولُ إِلَّا بِالذِّكْرِ.

أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا تَعَرَّفَ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى بِذِكْرِهِ فِي الرَّخَاءِ عَرَفَهُ فِي الشِّدَّةِ وَقَدْ جَاءَ أَثَرٌ مَعْنَاهُ أَنَّ الْعَبْدَ الْمُطِيعَ الذَّاكِرَ لِلَّهِ تَعَالَى إِذَا أَصَابَتْهُ شِدَّةٌ أَوْ سَأَلَ اللَّهَ تَعَالَى حَاجَةً قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا رَبِّ صَوْتٌ مَعْرُوفٌ مِنْ عَبْدٍ مَعْرُوفٍ وَالْغَافِلُ الْمُعْرِضُ عَنِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا دَعَاهُ وَسَأَلَهُ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا رَبِّ صَوْتٌ مُنْكَرٌ مِنْ عَبْدٍ مُنْكَرٍ – وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ تَعَرَّفْ إِلَى اللَّهِ فِي الرَّخَاءِ يَعْرِفْكَ فِي الشِّدَّةِ – رَوَاهُ الْإِمَامُ أَحْمَدُ

أَنَّهُ يُنْجِي مِنْ عَذَابِ اللَّهِ تَعَالَى كَمَا قَالَ مُعَاذٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَيُرْوَى مَرْفُوعًا (مَا عَمِلَ آدَمِيٌّ عَمَلًا أَنْجَى مِنْ عَذَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى ). رَوَاهُ أَحْمَدُ وَمَالِكٌ وَابْنُ مَاجَةَ وَالتِّرْمِذِيُّ.

أَنَّهُ سَبَبُ تَنْزِيلِ السَّكِينَةِ وَغِشْيَانِ الرَّحْمَةِ وَحُفُوفِ الْمَلَائِكَةِ بِالذَّاكِرِ كَمَا أَخْبَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . – الْحَدِيثُ : ( لَا يَقْعُدُ قَوْمٌ يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا حَفَّتْهُمُ الْمَلَائِكَةُ وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ وَنَزَلَتْ عَلَيْهِمُ السَّكِينَةُ وَذَكَرَهُمُ اللَّهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ ) رَوَاهُ مُسْلِمٌ.

أَنَّهُ سَبَبُ اشْتِغَالِ اللِّسَانِ عَنِ الْغِيبَةِ وَالنَّمِيمَةِ وَالْكَذِبِ وَالْفُحْشِ وَالْبَاطِلِ فَإِنَّ الْعَبْدَ لَا بُدَّ لَهُ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ فَإِنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَذِكْرِ أَوَامِرِهِ تَكَلَّمَ بِهَذِهِ الْمُحَرَّمَاتِ أَوْ بَعْضِهَا وَلَا سَبِيلَ إِلَى السَّلَامَةِ مِنْهَا الْبَتَّةَ إِلَّا بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْمُشَاهَدَةُ وَالتَّجْرِبَةُ شَاهِدَانِ بِذَلِكَ فَمَنْ عَوَّدَ لِسَانَهُ ذِكْرَ اللَّهِ صَانَ لِسَانَهُ عَنِ الْبَاطِلِ وَاللَّغْوِ وَمَنْ يَبِسَ لِسَانُهُ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى تَرَطَّبَ بِكُلِّ بَاطِلٍ وَلَغْوٍ وَفُحْشٍ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ.

أَنَّهُ يُؤْمِنُ الْعَبْدَ مِنَ الْحَسْرَةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَإِنَّ كُلَّ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُ الْعَبْدُ فِيهِ رَبَّهُ تَعَالَى كَانَ عَلَيْهِ حَسْرَةً وَتِرَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ.

أَنَّهُ أَيْسَرُ الْعِبَادَاتِ وَهُوَ مِنْ أَجَلِّهَا وَأَفْضَلِهَا فَإِنَّ حَرَكَةَ اللِّسَانِ أَخَفُّ حَرَكَاتِ الْجَوَارِحِ وَأَيْسَرُهَا وَلَوْ تَحَرَّكَ عُضْوٌ مِنَ الْإِنْسَانِ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ بِقَدْرِ حَرَكَةِ لِسَانِهِ لَشَقَّ عَلَيْهِ غَايَةَ الْمَشَقَّةِ بَلْ لَا يُمْكِنُهُ ذَلِكَ . وَفِي الْحَدِيثِ : ( كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ : سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ ).

أَنَّهُ غِرَاسُ الْجَنَّةِ. فِي التِّرْمِذِيِّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ قَالَ : ( مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ غُرِسَتْ لَهُ نَخْلَةٌ فِي الْجَنَّةِ ) قَالَ التِّرْمِذِيُّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ، وَصَحَّحَهُ الْأَلْبَانِيُّ فِي صَحِيحِ الْجَامِعِ - 6429.

أَنَّ الْعَطَاءَ وَالْفَضْلَ الَّذِي رُتِّبَ عَلَيْهِ لَمْ يُرَتَّبْ عَلَى غَيْرِهِ مِنَ الْأَعْمَالِ فَفِي الصَّحِيحَيْنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ : ( مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ كَانَتْ لَهُ عَدْلَ عَشْرِ رِقَابٍ وَكُتِبَتْ لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ وَمُحِيَتْ عَنْهُ مِائَةُ سَيِّئَةٍ وَكَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ يَوْمَهُ ذَلِكَ حَتَّى يُمْسِيَ و لَمْ يَأْتِ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلَّا رَجُلٌ عَمِلَ أَكْثَرَ مِنْهُ وَمَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ ) وَفِي صَحِيحِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لَأَنْ أَقُولَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ ).

أَنَّ دَوَامَ ذِكْرِ الرَّبِّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُوجِبُ الْأَمَانَ مِنْ نِسْيَانِهِ الَّذِي هُوَ سَبَبُ شَقَاءِ الْعَبْدِ فِي مَعَاشِهِ وَمَعَادِهِ فَإِنَّ نِسْيَانَ الرَّبِّ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى يُوجِبُ نِسْيَانَ نَفْسِهِ وَمَصَالِحِهَا قَالَ تَعَالَى : (وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمۡ أَنفُسَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ⁠) وَإِذَا نَسِيَ الْعَبْدُ نَفْسَهُ أَعْرَضَ عَنْ مَصَالِحِهَا وَنَسِيَهَا وَاشْتَغَلَ عَنْهَا فَهَلَكَتْ وَفَسَدَتْ وَلَا بُدَّ. فَمَنْ نَسِيَ اللَّهَ تَعَالَى أَنْسَاهُ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا وَنَسِيَهُ فِي الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ تَعَالَى (وَمَنۡ أَعۡرَضَ عَن ذِكۡرِي فَإِنَّ لَهُۥ مَعِيشَةٗ ضَنكٗا وَنَحۡشُرُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ أَعۡمَىٰ⁠ قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرۡتَنِيٓ أَعۡمَىٰ وَقَدۡ كُنتُ بَصِيرٗا⁠ قَالَ كَذَٰلِكَ أَتَتۡكَ ءَايَٰتُنَا فَنَسِيتَهَاۖ وَكَذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمَ تُنسَىٰ⁠) أَيْ تُنْسَى فِي الْعَذَابِ كَمَا نَسِيتَ آيَاتِي فَلَمْ تَذْكُرْهَا وَلَمْ تَعْمَلْ بِهَا.

أَنَّ الذِّكْرَ نُورٌ لِلذَّاكِرِ فِي الدُّنْيَا وَنُورٌ لَهُ فِي قَبْرِهِ وَنُورٌ لَهُ فِي مَعَادِهِ يَسْعَى بَيْنَ يَدَيْهِ عَلَى الصِّرَاطِ فَمَا اسْتَنَارَتِ الْقُلُوبُ وَالْقُبُورُ بِمِثْلِ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : (أَوَمَن كَانَ مَيۡتٗا فَأَحۡيَيۡنَٰهُ وَجَعَلۡنَا لَهُۥ نُورٗا يَمۡشِي بِهِۦ فِي ٱلنَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُۥ فِي ٱلظُّلُمَٰتِ لَيۡسَ بِخَارِجٖ مِّنۡهَاۚ) فَالْأَوَّلُ هُوَ الْمُؤْمِنُ اسْتَنَارَ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَمَحَبَّتِهِ وَمَعْرِفَتِهِ وَذِكْرِهِ وَالْآخَرُ هُوَ الْغَافِلُ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى الْمُعْرِضُ عَنْ ذِكْرِهِ وَمَحَبَّتِهِ وَالشَّأْنُ كُلُّ الشَّأْنِ وَالْفَلَاحُ كُلُّ الْفَلَاحِ فِي النُّورِ وَالشَّقَاءُ كُلُّ الشَّقَاءِ فِي فَوَاتِهِ.

أَنَّ الذِّكْرَ يَجْمَعُ الْمُتَفَرِّقَ و يُفَرِّقُ الْمُجْتَمِعَ وَيُقَرِّبُ الْبَعِيدَ وَيُبْعِدُ الْقَرِيبَ

أَنَّ فِي الْقَلْبِ قَسْوَةً لَا يُذِيبُهَا إِلَّا ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى فَيَنْبَغِي لِلْعَبْدِ أَنْ يُدَاوِيَ قَسْوَةَ قَلْبِهِ بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَذَكَرَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنِ الْمُعَلَّى ابْنِ زِيَادٍ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلْحَسَنِ يَا أَبَا سَعِيدٍ أَشْكُو إِلَيْكَ قَسْوَةَ قَلْبٍ قَالَ أَذِبْهُ بِالذِّكْرِ وَهَذَا لِأَنَّ الْقَلْبَ كُلَّمَا اشْتَدَّتْ بِهِ الْغَفْلَةُ اشْتَدَّتْ بِهِ الْقَسْوَةُ فَإِذَا ذَكَرَ اللَّهَ تَعَالَى ذَابَتْ تِلْكَ الْقَسْوَةُ كَمَا يَذُوبُ الرَّصَاصُ فِي النَّارِ فَمَا أُذِيبَتْ قَسْوَةُ الْقُلُوبِ بِمِثْلِ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ.

أَنَّ الذِّكْرَ يُوجِبُ صَلَاةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَلَائِكَتِهِ عَلَى الذَّاكِرِ وَمَنْ صَلَّى اللَّهُ تَعَالَى عَلَيْهِ وَمَلَائِكَتُهُ فَقَدْ أَفْلَحَ كُلَّ الْفَلَاحِ وَفَازَ كُلَّ الْفَوْزِ قَالَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى : (يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا⁠ وَسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا⁠ هُوَ ٱلَّذِي يُصَلِّي عَلَيۡكُمۡ وَمَلَٰٓئِكَتُهُۥ لِيُخۡرِجَكُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۚ وَكَانَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ رَحِيمٗا⁠).

أَنَّ مَجَالِسَ الذِّكْرِ مَجَالِسُ الْمَلَائِكَةِ فَلَيْسَ مِنْ مَجَالِسِ الدُّنْيَا لَهُمْ مَجْلِسٌ إِلَّا مَجْلِسٌ يُذْكَرُ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ كَمَا أَخْرَجَا فِي الصَّحِيحَيْنِ مِنْ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً فُضُلًا عَنْ كُتَّابِ النَّاسِ يَطُوفُونَ فِي الطُّرُقِ يَلْتَمِسُونَ أَهْلَ الذِّكْرِ فَإِذَا وَجَدُوا قَوْمًا يَذْكُرُونَ اللَّهَ تَعَالَى تَنَادَوْا هَلُمُّوا إِلَى حَاجَتِكُمْ قَالَ فَيَحُفُّونَهُمْ بِأَجْنِحَتِهِمْ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَسْأَلُهُمْ رَبُّهُمْ تَعَالَى وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ مَا يَقُولُ عِبَادِي قَالَ يَقُولُونَ يُسَبِّحُونَكَ وَيُكَبِّرُونَكَ وَيَحْمَدُونَكَ قَالَ فَيَقُولُ هَلْ رَأَوْنِي قَالَ فَيَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ مَا رَأَوْكَ قَالَ فَيَقُولُ كَيْفَ لَوْ رَأَوْنِي قَالَ فَيَقُولُونَ لَوْ رَأَوْكَ كَانُوا أَشَدَّ لَكَ عِبَادَةً وَأَشَدَّ لَكَ تَحْمِيدًا وَتَمْجِيدًا وَأَكْثَرَ لَكَ تَسْبِيحًا قَالَ فَيَقُولُ مَا يَسْأَلُونِي قَالَ يَسْأَلُونَكَ الْجَنَّةَ قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا قَالَ فَيَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ عَلَيْهَا حِرْصًا وَأَشَدَّ لَهَا طَلَبًا وَأَعْظَمَ فِيهَا رَغْبَةً فَيَقُولُ فَمِمَّ يَتَعَوَّذُونَ قَالَ يَقُولُونَ مِنَ النَّارِ قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ مِنْهَا فِرَارًا وَأَشَدَّ لَهَا مَخَافَةً قَالَ يَقُولُ فَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ فَيَقُولُ مَلَكٌ مِنَ الْمَلَائِكَةِ فِيهِمْ فُلَانٌ لَيْسَ مِنْهُمْ و إِنَّمَا جَاءَ لِحَاجَةٍ قَالَ هُمُ الْجُلَسَاءُ لَا يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ ) فَهَذَا مِنْ بَرَكَتِهِمْ عَلَى نُفُوسِهِمْ وَعَلَى جَلِيسِهِمْ فَلَهُمْ نَصِيبٌ مِنْ قَوْلِهِ وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيۡنَ مَا كُنتُ فَهَكَذَا الْمُؤْمِنُ مُبَارَكٌ أَيْنَ حَلَّ وَالْفَاجِرُ مَشْؤُومٌ أَيْنَ حَلَّ فَمَجَالِسُ الذِّكْرِ مَجَالِسُ الْمَلَائِكَةِ وَمَجَالِسُ الْغَفْلَةِ مَجَالِسُ الشَّيَاطِينِ وَكُلٌّ مُضَافٌ إِلَى شَكْلِهِ وَأَشْبَاهِهِ وَكُلُّ امْرِئٍ يَصِيرُ إِلَى مَا يُنَاسِبُهُ.

أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبَاهِي بِالذَّاكِرِينَ مَلَائِكَتَهُ كَمَا رَوَى مُسْلِمٌ فِي صَحِيحِهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَرَجَ مُعَاوِيَةُ عَلَى حَلْقَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ مَا أَجْلَسَكُمْ قَالُوا جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ قَالُوا وَاللَّهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ وَمَا كَانَ أَحَدٌ بِمَنْزِلَتِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ أَقَلَّ عَنْهُ حَدِيثًا مِنِّي وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ : ( مَا أَجْلَسَكُمْ قَالُوا جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ وَمَنَّ عَلَيْنَا بِكَ قَالَ آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ قَالُوا وَاللَّهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ وَلَكِنَّهُ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُبَاهِي بِكُمُ الْمَلَائِكَةَ ) فَهَذِهِ الْمُبَاهَاةُ مِنَ الرَّبِّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى دَلِيلٌ عَلَى شَرَفِ الذِّكْرِ عِنْدَهُ وَمَحَبَّتِهِ لَهُ وَأَنَّ لَهُ مَزِيَّةً عَلَى غَيْرِهِ مِنَ الْأَعْمَالِ.

أَنَّ جَمِيعَ الْأَعْمَالِ إِنَّمَا شُرِعَتْ إِقَامَةً لِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْمَقْصُودُ بِهَا تَحْصِيلُ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى : (أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِذِكۡرِيٓ⁠).

أَنَّ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يُسَهِّلُ الصَّعْبَ وَيُيَسِّرُ الْعَسِيرَ وَيُخَفِّفُ الْمَشَاقَّ فَمَا ذُكِرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى صَعْبٍ إِلَّا هَانَ وَلَا عَلَى عَسِيرٍ إِلَّا تَيَسَّرَ وَلَا مَشَقَّةٍ إِلَّا خَفَّتْ وَلَا شِدَّةٍ إِلَّا زَالَتْ وَلَا كُرْبَةٍ إِلَّا انْفَرَجَتْ فَذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى هُوَ الْفَرَجُ بَعْدَ الشِّدَّةِ وَالْيُسْرُ بَعْدَ الْعُسْرِ وَالْفَرَجُ بَعْدَ الْغَمِّ وَالْهَمِّ يُوَضِّحُهُ.

أَنَّ كَثْرَةَ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَمَانٌ مِنَ النِّفَاقِ فَإِنَّ الْمُنَافِقِينَ قَلِيلُو الذِّكْرِ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْمُنَافِقِينَ وَلَا يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ إِلَّا قَلِيلٗا⁠ وَقَالَ كَعْبٌ مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بَرِئَ مِنَ النِّفَاقِ وَلِهَذَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ خَتَمَ اللَّهُ تَعَالَى سُورَةَ الْمُنَافِقِينَ بِقَوْلِهِ تَعَالَى : (يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ⁠) فَإِنَّ فِي ذَلِكَ تَحْذِيرًا مِنْ فِتْنَةِ الْمُنَافِقِينَ الَّذِينَ غَفَلُوا عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَوَقَعُوا فِي النِّفَاقِ.

Moja ya amali njema kabisa ni zile nyepesi zinazomkurubisha Muislamu kwa Mola wake Mlezi, utukufu ni wake.

Aya na hadithi kuhusu fadhila ya kukumbuka na kuomba na kuwahimiza

Zipo Aya nyingi na Hadithi Sahihi zilizosimuliwa kutoka kwa Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swalla Allaahu 'alayhi wa aalihi wa sallam) na tunataja yanayowezekana. Kutoka kwake.

Mwenyezi Mungu Mtukufu amesema: “Na kumkumbuka Mwenyezi Mungu ni kubwa zaidi.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu akasema: “Na mtukuzeni asubuhi na jioni.”

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu akasema: "Basi nikumbukeni, na nitakukumbukeni, na nishukuruni, lakini msikufuru."

Na akasema Mwenyezi Mungu: “Enyi mlioamini, mkumbukeni Mwenyezi Mungu mara kwa mara.

Na akasema Mwenyezi Mungu Mtukufu: "Na wale wanaomtaja Mwenyezi Mungu kwa wingi, na wanaume, Mwenyezi Mungu amewaandalia maghfira na ujira mkubwa."

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu akasema: “Na mkumbuke Mola wako mara kwa mara, na umtukuze jioni na asubuhi.”

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu akasema: “Wale wanaomkumbuka Mwenyezi Mungu wakiwa wamesimama na kukaa na ubavuni mwao.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu akasema: “Basi mkimaliza ibada zenu, mkumbukeni Mwenyezi Mungu kama mnavyowakumbuka baba zenu, au kwa njia yenye nguvu zaidi.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu akasema: “Enyi mlioamini, zisikufanye mali zenu wala watoto wenu wakupotezeni kumkumbuka Mwenyezi Mungu.

Na akasema Mwenyezi Mungu Mtukufu: “Na mkumbuke Mola wako ndani yako kwa unyenyekevu na khofu, na bila ya kutamka asubuhi na alasiri, wala usiwe miongoni mwa walioghafilika.

Amesema Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam): “Mfano wa mwenye kumdhukuru Mola wake na asiyemkumbuka Mola wake ni mfano wa walio hai na maiti.

Akasema Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam): “Je, niwaambieni yaliyo bora ya vitendo vyenu, aliye safi kabisa mbele ya Mfalme wenu, aliye juu katika safu zenu, na aliye bora kwenu? Ya kutoa dhahabu na fedha, na ni bora kwenu kuliko kukutana na adui yenu na kuwapiga shingo zao na wakawapiga shingo zenu.” Wakasema, “Ndiyo.” Akasema: (Kumkumbuka Mwenyezi Mungu).

Amesema Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam): “Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu: “Mimi ni wakati mja wangu anaponifikiria Mimi, na mimi niko pamoja naye anaponitaja, na ninamkumbuka katika nafsi yangu, na akinitaja katika mkusanyiko, ninamkumbuka katika mkusanyiko bora kuliko wao, na akinikurubisha hata kwa urefu wa mkono, mimi hujikurubisha kwa urefu wa mkono wangu, hunikurubisha kwa urefu wa mkono. kwake kwa muda mrefu, na akija Kwangu akitembea, mimi humjia kwa mbwembwe.”

Amesema Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam): “Mwenye kukaa katika kiti na hamkumbuki Mwenyezi Mungu ndani yake, basi ni lawama kutoka kwa Mwenyezi Mungu juu yake, na anayelala na asifanye anataja kwamba Mwenyezi Mungu alikuwa na kipindi cha taabu pamoja naye.

Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam) amesema: “Watu hawajawahi kukaa katika mkusanyiko ambao hawakumtaja Mwenyezi Mungu na wala hawakumswalia Mtume wao isipokuwa walikuwa na mzigo juu yao. Akitaka atawaadhibu, na akipenda atawasamehe."

Amesema Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam): “Hakuna watu wanaoinuka kutoka katika mkusanyiko ambao hawamdhukuru Mwenyezi Mungu isipokuwa wanainuka kama mzoga wa punda.” Ni huzuni kwao.

Fadhila za Mawaidha na Imaam Ibn al-Qayyim al-Jawziyyah

Inamfukuza Shetani, inamkandamiza, na kumshinda.

Inampendeza Mwingi wa Rehema, Mwenye enzi.

Huondoa wasiwasi na huzuni moyoni.

Inaleta furaha, furaha na kutosheka kwa moyo.

Inaleta riziki.

Inafunika ukumbusho kwa taadhima, utamu, na uchangamfu.

Anamrithisha mapenzi, ambayo ni roho ya Uislamu, nguzo ya kinu cha dini, na njia ya furaha na wokovu. Mungu amefanya sababu kwa kila jambo na amefanya Sababu ya upendo ni ukumbusho wa kudumu. Yeyote anayetaka kupata upendo wa Mwenyezi Mungu, na atafakari ukumbusho wake, kwani ni kusoma na kusoma kwani ndio lango la maarifa, kwa hivyo ukumbusho ndio lango la upendo, barabara yake kuu, na njia yake iliyonyooka kabisa.

Anamuusia usimamizi mpaka aingie kwenye mlango wa kheri, hivyo anamuabudu Mwenyezi Mungu kana kwamba anamuona, na hakuna njia kwa yule aliyeghafilika na Ukumbusho kufikia cheo. Ihsan ni kama vile mtu aliyeketi hana njia ya kufika nyumbani.

Inamuusia toba ambayo ni kurejea kwa Mwenyezi Mungu, hivyo anaporejea kwake mara kwa mara kwa kumkumbuka, humrithisha, na huko ndiko kurejea kwake kwa moyo wake. Kwake katika hali zake zote, na Mwenyezi Mungu atabaki kuwa kimbilio lake, kimbilio lake, kimbilio lake, kimbilio lake, busu la moyo wake, na njia yake ya kutoroka wakati wa misiba. Na majanga.

Anaupa utukufu na heshima kwa Mola wake Mlezi, Mwenyezi na Mtukufu, kutokana na nguvu ya udhibiti wake juu ya moyo wake na uwepo wake kwa Mwenyezi Mungu, tofauti na mtu aliyeghafilika, kwani yeye Pazia la ufahari ni jembamba moyoni mwake.

Anamuusia kumkumbuka Mwenyezi Mungu, kama alivyosema Mwenyezi Mungu: (Basi nikumbukeni, nami nitakukumbukeni.) Na lau kuwa pasipo ukumbusho isipokuwa huu peke yake, ingetosha. Ina fadhila na utukufu, na akasema yaliyosimuliwa kutoka kwa Mola wake Mlezi, Mbarikiwa na Mtukufu. (Mwenye kunitaja kwa nafsi yake, nitamkumbuka katika nafsi yangu, na mwenye kunikumbuka katika mkusanyiko, nitamkumbuka katika mkusanyiko bora kuliko wao.) Imepokewa na Al-Bukhari na Muslim.

Inaondoa madhambi na kuyaondoa, kwani ni miongoni mwa mema makubwa kabisa, na matendo mema yanaondoa maovu.

Huondoa upweke baina ya mja na Mola wake Mlezi, Mbarikiwa na Mtukufu, kwani aliyeghafilika ana upweke baina yake na Mwenyezi Mungu ambao utaondoka tu. Kwa kutaja.

Iwapo mja atamjua Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa kumtaja katika mafanikio, atamtambua katika dhiki, na imekuja athari ambayo ina maana kwamba mja mtiifu anayemkumbuka Mwenyezi Mungu Mtukufu, inapomfika dhiki au anamwomba Mwenyezi Mungu haja, Malaika husema, Ee Mola, sauti inayojulikana kutoka kwa mja mashuhuri, na humgeukia asiyemjali. Kwa mamlaka ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, anapomwita na kumuuliza, Malaika husema, “Ewe Mola,” sauti isiyo na shukrani kutoka kwa mja asiye na shukrani – na Hadithi ya Ibn Abbas: Amemtambua Mungu. Katika kufanikiwa, Anakujua katika dhiki - Imepokewa na Imaam Ahmad

Inamuepusha na adhabu ya Mwenyezi Mungu, kama alivyosema Muadh, Mungu amuwiye radhi, na imepokewa kwa mlolongo wa upokezi unaofuatiliwa kwa Mtume (Hakuna mwanadamu aliyefanya kazi yoyote ya kumuepusha na adhabu ya Mwenyezi Mungu. Kutokana na kumkumbuka Mwenyezi Mungu). Imepokewa na Ahmad, Malik, Ibn Majah, na Al-Tirmidhiy.

Ndio sababu ya kuteremka utulivu, kufurika kwa rehema, na Malaika wanaomzunguka mwenye kukumbuka, kama Mtume, rehema na amani zimshukie. - Hadithi: (Hawakai watu wakimkumbuka Mwenyezi Mungu isipokuwa Malaika wamewazunguka, na rehema inawafunika, na utulivu huwashukia, na Mwenyezi Mungu huwakumbuka miongoni mwa walio pamoja naye) Imepokewa na Muslim.

Ndio sababu ya ulimi kukengeushwa na kusengenya, kusengenya, kusema uwongo, uchafu na uwongo. Mtumishi lazima aseme. Hakuzungumza juu ya kumbukumbu ya Mwenyezi Mungu au amri zake. Alizungumza juu ya mambo haya yaliyoharamishwa au baadhi yake, na hakuna njia kabisa ya kuwa salama kutoka kwao isipokuwa Kwa kumkumbuka Mwenyezi Mungu, na uchunguzi na uzoefu vinashuhudia hilo. Basi yeyote anayeufanya ulimi wake kumdhukuru Mwenyezi Mungu, ulimi wake utalindwa kutokana na uwongo na maneno ya upuuzi. Na anaye kaunya ulimi wake kwa kumkumbuka Mwenyezi Mungu, basi huyo atakuwa amelowa uwongo na upuuzi na uchafu. Hakuna nguvu wala nguvu ila kwa Mwenyezi Mungu.

Itamkinga mja na huzuni ya moyo Siku ya Qiyaamah, kwani kila mkusanyiko ambao mja hamkumbuki Mola wake Mtukufu utakuwa ni majonzi kwake Siku ya Kiyama. Ufufuo.

Ni ibada nyepesi zaidi, nayo ni miongoni mwao na bora zaidi, kwani mwendo wa ulimi ndio msogeo mwepesi na mwepesi zaidi wa viungo, hata kama kiungo kimojawapo kinasogea. Mwendo wa mtu wakati wa mchana na usiku ni mgumu sawa na usomaji wa ulimi wake, lakini haiwezekani kwake kufanya hivyo. Na katika Hadithi: (Maneno mawili mepesi katika ulimi na mazito kwenye mizani yanapendwa na Mwingi wa Rehema: Ametakasika Mwenyezi Mungu na sifa zake, ametakasika Mwenyezi Mungu.)

Ni mmea wa Peponi. Katika Al-Tirmidhiy, kutoka kwa Hadithi ya Abu Al-Zubayr, kutoka kwa Jabir, kutoka kwa Mtume, amesema: (Mwenye kusema, Utukufu ni wa Mungu na kwa sifa zake, mtende utapandwa kwa ajili yake Peponi) Akasema. Al-Tirmidhiy ni Hadithi hasan na Sahihi, na Al-Albani ameithibitisha katika Sahih Al-Jami’ - 6429.

Kutoa na fadhila iliyorundikwa kwa ajili yake haikuongezwa kwa matendo mengine. Katika vitabu viwili vya Sahih imepokewa kutoka kwa Abu Huraira (Radhiya Allaahu ‘anhu) kwamba Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam) amesema: (Mwenye kusema: “Hapana mungu ila Mwenyezi Mungu peke yake, asiye na mshirika, ufalme ni Wake, na sifa njema ni Zake, na Yeye ni Muweza wa kila kitu) mara mia kwa siku. Alikuwa na haki za waja kumi, akaandikiwa mema mia moja, akafutiwa maovu mia moja, na ilikuwa ni kinga kwake dhidi ya Shetani siku hiyo. Hiyo ni mpaka ifike jioni, na hakuna anaye leta kilicho bora zaidi kuliko kile alichokileta isipokuwa mtu aliyefanya kazi zaidi kuliko yeye na aliye sema: Utukufu ni wa Mwenyezi Mungu, na sifa njema ni zake Siku ya Kiyama. Mara mia moja, dhambi zake zilisamehewa, hata zikiwa kama povu la bahari.) Na katika Sahih Muslim, kwa kutoka kwa Abu Hurairah, amesema: Mtume wa Mwenyezi Mungu amesema: “Kwa sababu mimi nasema ametakasika Mwenyezi Mungu, sifa njema ni za Mwenyezi Mungu, hapana mungu ila Mwenyezi Mungu, na Mwenyezi Mungu ni mkubwa, anayependwa zaidi na mimi kuliko chochote kinachochomoza jua.

Kumkumbuka daima Bwana, Aliyebarikiwa na Aliye Juu, kunahitaji usalama kutokana na kumsahau, ambayo ndiyo sababu ya huzuni ya mja katika maisha yake na siku zijazo. Kumsahau Mola Mlezi, Utukufu ni Wake, Aliye Juu, kunalazimu kujisahau mwenyewe na maslahi yake. Amesema Mwenyezi Mungu Mtukufu: (Wala msiwe kama wale waliomsahau Mwenyezi Mungu, na akazisahaulisha nafsi zao. Hao ndio wapotovu.) Na mja akijisahau, akayaacha maslahi yake, akayasahau, na akaghafilika nayo, basi itaangamia na kuharibika. Basi anayemsahau Mwenyezi Mungu atajisahaulisha katika dunia na atamsahau katika adhabu Siku ya Kiyama. Mwenyezi Mungu Mtukufu amesema: “Na atakaye jiepusha na mawaidha yangu, hakika maisha duni, na tutamkusanyia kipofu Siku ya Kiyama, atasema: “Mola wangu Mlezi! Atasema: Hivi ndivyo zilivyokujieni Ishara zetu. Basi nikaisahau, na hata leo imesahaulika.) Yaani itasahaulika katika adhabu kama vile mlivyozisahau Aya zangu na hamkuzikumbuka wala hamkuzifanyia kazi.

Hakika ukumbusho ni nuru kwa mwenye ukumbusho katika dunia, na nuru kwake katika kaburi lake, na nuru kwake katika zama zake. Anajitahidi mbele yake kwenye njia, kwa hivyo nyoyo hazijapata nuru. Na makaburi ni kama ukumbusho wa Mwenyezi Mungu. Amesema Mwenyezi Mungu Mtukufu: (Je, ni yule aliyekuwa maiti na tukamhuisha na tukamjaalia nuru ambayo hutembea kwayo kati ya watu kama mtu kama yeye. Hakuna njia ya kutoka gizani. Wa kwanza ni Muumini aliye nuru kwa imani juu ya Mwenyezi Mungu, mapenzi yake, elimu yake, na kumkumbuka, na wa mwisho ni yule anayeghafilika na Mwenyezi Mungu, na anaepuuzia mambo yake yote, na anaepuuza mambo yake. mafanikio yote yamo katika nuru, na taabu zote ni taabu ndani yake Alizikosa.

Ukumbusho huwaleta pamoja waliotawanyika, hugawanya umma, huleta walio mbali karibu pamoja, na huwafukuza walio karibu.

Kuna ugumu wa moyo ambao unaweza tu kupunguzwa kwa kumkumbuka Mwenyezi Mungu, hivyo mja anapaswa kuponya ugumu wa moyo wake kwa kumkumbuka Mwenyezi Mungu. Hammad bin Zayd ametaja kutoka kwa Al-Mu’alla Ibn Ziyad kwamba mtu mmoja alimwambia Al-Hasan, “Ewe Abu Said, nakulalamikia ugumu wa moyo wangu.” Akasema: Mkumbuke. Hii ni kwa sababu jinsi moyo wa kutojali unavyoongezeka, ndivyo ukatili unavyoongezeka. Kwa hiyo Mungu Mwenyezi anapokumbukwa, ukatili huo huyeyuka kama vile Risasi inavyoyeyuka kwenye moto, lakini ugumu wa mioyo haujawahi kuyeyuka kama ukumbusho wa Mwenyezi Mungu.

Ukumbusho huo unalazimu baraka za Mwenyezi Mungu na Malaika wake juu ya mkumbushaji, na yeyote yule ambaye Mwenyezi Mungu amembariki na Malaika wake juu yake, mafanikio yote yamefaulu na wote wameshinda. Ushindi. Amesema Mwenyezi Mungu Mtukufu: (Enyi mlioamini mkumbukeni Mwenyezi Mungu kwa wingi, na mtukuzeni asubuhi na jioni. Yeye ndiye anayekubarikini. Na Malaika wake wakutoeni gizani muingie kwenye nuru, naye ni Mwenye kuwarehemu Waumini).

Makusanyiko ya ukumbusho ni majlisi ya Malaika, na hakuna mikusanyiko yoyote katika dunia hii isipokuwa mkutano ambao Mwenyezi Mungu Mtukufu anakumbukwa, kama walivyowaelekeza. Katika Sahih mbili, kutoka kwa Hadith ya Al-A’mash, kutoka kwa Abu Salih, kutoka kwa Abu Hurairah, Mtume wa Allah (s.a.w.w.) amesema: “Hakika Mwenyezi Mungu anao Malaika pamoja na waandishi wa watu wanaozurura njiani. Wanawatafuta watu wa ukumbusho, na wanapowakuta watu wanaomkumbuka Mwenyezi Mungu, wanawaita: “Njooni kwenye mnachohitaji.” Akasema, nao wakawazunguka. Wakiwa na mbawa zao mpaka chini kabisa ya mbingu, Mola wao Mlezi atawauliza, na anajua zaidi juu yao wanayosema waja wangu. Akasema, “Wanasema, ‘Tukufu.’” Na wanakutukuza na wanakusifu. Akasema, Anasema, Je! waliniona? Akasema: Hapana, Wallahi hawakukuona. Akasema, “Ingekuwaje kama wangeniona?” Alisema. Wanasema: “Lau wangekuona wewe, wangekuabudu wewe zaidi, na wangekutukuza zaidi, na wangekutukuza zaidi. Akasema, “Wananiuliza nini?” Alisema. Wanakuomba Pepo. Akasema, “Na wameiona?” Akasema, La, Wallahi, Bwana, hawajaiona. Akasema, “Basi vipi kama wangeiona?” Akasema: Wanasema lau wangeliiona, wangeliitamani zaidi, na wangeitafuta zaidi, na wangeitamani zaidi. Kisha Anasema: Wanakimbilia nini? Akasema: Wanasema: Kutoka Motoni. Akasema, “Na wameiona?” Akasema, La, Wallahi, Bwana, hawajaiona. Akasema, “Vipi kama wangeiona?” Akasema, “Wanasema.” Laiti wangemwona, wangekimbia kuliko yeye na kumuogopa zaidi. Akasema: “Basi mimi nakuiteni kuwa shahidi kwamba mimi nimewasamehe. Kisha mmoja wa malaika anasema: Miongoni mwao alikuwepo fulani na fulani ambaye hakuwa mmoja wao, lakini amekuja kwa ajili ya haja. Akasema: Hao ndio wanao kaa nao, wala wenzao hawatahuzunika nao. Hii ni sehemu ya baraka zao juu ya nafsi zao. Na juu ya wale wanaokaa nao watapata sehemu katika kauli yake: “Na amenijaalia kuwa mbarikiwa popote nilipo. Kwa hivyo, muumini wa namna hiyo hubarikiwa popote anapoishi, na asiyemcha Mungu amelaaniwa popote anapoishi. Majlisi ya ukumbusho ni majlisi ya Malaika, na majlisi ya kughafilika ni mikusanyiko ya mashetani, na kila mtu anaongezwa umbo lake na sura yake, na kila mtu anakuwa anavyomfaa.

Mwenyezi Mungu Mtukufu huwa na fahari juu ya Malaika Wake wanaokumbuka, kama alivyosimulia Muslim katika Sahih yake kutoka kwa Abu Said Al-Khudri, ambaye alisema: Muawiyah alitoka katika duara Msikitini. Akasema, Hatukukuketisha. Wakasema: Tumeketi kumkumbuka Mwenyezi Mungu. Akasema: Hatukukukalisha isipokuwa huyo. Wakasema: “Wallahi hatujakaa na yeyote isipokuwa huyo. Akasema: Sikukuapisha kwa shtaka juu yako, na hakuna yeyote katika nafasi yangu pamoja na Mtume wa Mwenyezi Mungu aliyekuwa na mazungumzo machache juu yake kuliko mimi, na Mtume wa Mwenyezi Mungu akaniasi. Kundi la maswahaba zake na akasema: (Ni nini kilikufanya uketi? Wakasema: Tulikaa tukimkumbuka Mwenyezi Mungu na tukimsifu kwa yale aliyotuongoza kwenye Uislamu na kwa kutupa baraka kupitia kwako.) Akasema Wallahi hatujakaa nawe isipokuwa huyo mmoja. Wakasema, Wallahi, hatukuketi nawe ila huyo mmoja. Akasema: Sikukuomba uapishe juu ya kukushitaki, bali alikuja kwangu. Gabrieli aliniambia kwamba Mungu, Aliyebarikiwa na Aliye Juu Zaidi, anajivunia wewe mbele ya malaika. Kujisifu huku kutoka kwa Bwana, Aliyebarikiwa na Aliye Juu, ni ushahidi wa heshima yake. Ukumbusho uko Kwake na mapenzi Yake juu yake na kwamba ina faida juu ya matendo mengine.

Matendo yote yamewekwa ili kuweka kumbukumbu ya Mwenyezi Mungu, na madhumuni yake ni kupata kumbukumbu ya Mwenyezi Mungu. Amesema Mwenyezi Mungu: (Simamisheni sala kwa kunikumbuka Mimi.

Kumkumbuka Mwenyezi Mungu hurahisisha magumu, kuyafanya magumu kuwa rahisi, na kuyapunguza magumu. Mwenyezi Mungu Mtukufu hataji jambo lolote gumu isipokuwa kwa urahisi, na wala halirahisishii jambo gumu. Hakuna wepesi, hakuna dhiki isiyokuwa rahisi, hakuna dhiki isiyoondoka, na hakuna dhiki ambayo haipunguzi, hivyo kumkumbuka Mwenyezi Mungu ni nafuu baada ya shida na urahisi. Baada ya shida na misaada, baada ya huzuni na wasiwasi, anaelezea.

Kumkumbuka Mwenyezi Mungu mara kwa mara ni kinga dhidi ya unafiki, kwani wanafiki ni nadra sana kumkumbuka Mwenyezi Mungu. Mwenyezi Mungu Mtukufu amesema kuhusu wanafiki: Wanamkumbuka Mwenyezi Mungu ila kidogo tu, na Ka’b akasema: “Mwenye kumdhukuru Mwenyezi Mungu zaidi basi huyo hana unafiki, na kwa ajili hiyo, na Mwenyezi Mungu ndiye Mjuzi zaidi, Mwenyezi Mungu Mtukufu aliwapiga muhuri wanafiki wa Sura, kwa mujibu wa kauli ya Mwenyezi Mungu: (Enyi mlioamini, msiwazuie mali zenu wala watoto wenu? wenye khasara.) Hakika katika hilo lipo onyo dhidi ya fitna ya wanafiki waliopuuza kumkumbuka Mwenyezi Mungu na wakaingia katika unafiki.

Ongeza dhikri yangu

Ni wewe tu unayeweza kuona adhkari hizi. Zinahifadhiwa kwenye akaunti yako.

Muda wa kusomaTayari unapotaka
0 / 0

Usomaji wako uliokamilika utaonekana hapa.

Usomaji umesitishwa

Maelezo na chanzo

Shiriki dhikri

WhatsApp Telegram Facebook X
Maandishi ya kushiriki

Anza tena?

Hii itafuta vihesabu vya sasa na ulipohifadhi katika kundi hili. Historia ya usomaji uliokamilika itabaki.

Kutoka maktaba ya hadithi

Hadithi
Narrated Isma`il: `Abdullah bin Abu `Aufa said: "Allah's Messenger (ﷺ) performed `Umra and we too performed `Umra along with him. When he entered Mecca he performed the Tawaf (of Ka`ba) and we too performed it along with him, and then he came to the As-Safa and Al-Marwa (i.e. performed the Sai) and we also came to them along with him. We were shielding him from the people of Mecca lest they may hit him with an arrow." A friend of his asked him (i.e. `Abdullah bin `Aufa), "Did the Prophet (ﷺ) enter the Ka`ba (during that `Umra)?" He replied in the negative. Then he said, "What did he (the Prophet (ﷺ) ) say about Khadija?" He (Abdullah bin `Aufa) said, "(He said) 'Give Khadija the good tidings that she will have a palace made of Qasab in Paradise and there will be neither noise nor any trouble in it."
Sahih al-Bukhari

Reference : Sahih al-Bukhari 1791, 1792 In-book reference : Book 26, Hadith 19 USC-MSA web (English) reference : Vol. 3, Book 27, Hadith 19 (deprecated numbering scheme)

Soma hadithi na chanzo