Àwọn Azkar òwúrọ̀
Ẹni tí ó bá ka Súrá Al-Ikhlāṣ, Al-Falaq àti An-Nās ní ìgbà mẹ́ta ní àárọ̀ àti ní ìgbà mẹ́ta ní ìrọ̀lẹ́, wọn yóò tó fún un níwájú ohun gbogbo.
Àlàyé àti orísun
هَلْ نَقْرَأُ كُلَّ سُورَةٍ ثَلَاثًا، أَمْ نَقْرَأُ الْإِخْلَاصَ مَرَّةً ثُمَّ الْفَلَقَ مَرَّةً، ثُمَّ النَّاسَ مَرَّةً، ثُمَّ نُكَرِّرُ مَرَّتَيْنِ؟
فَلَمْ نَطَّلِعْ عَلَى نَصٍّ فِي الْمَسْأَلَةِ يُعَيِّنُ أَحَدَ الْأَمْرَيْنِ، وَلَكِنَّ الظَّاهِرَ أَنَّ الْأَوْلَى أَنْ تَقْرَأَ السُّوَرَ الثَّلَاثَ مَرَّةً ثُمَّ تُعِيدَ قِرَاءَتَهَا مَعَ بَعْضٍ مَرَّتَيْنِ، وَيَدُلُّ لِهَذَا أَنَّهُ ثَبَتَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ كُلَّ لَيْلَةٍ جَمَعَ كَفَّيْهِ ثُمَّ نَفَثَ فِيهِمَا فَقَرَأَ فِيهِمَا: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ، وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ، ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا مَا اسْتَطَاعَ مِنْ جَسَدِهِ يَبْدَأُ بِهِمَا عَلَى رَأْسِهِ وَوَجْهِهِ، وَمَا أَقْبَلَ مِنْ جَسَدِهِ. يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
وَثَبَتَ عَنْهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لِفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ: تُسَبِّحُونَ وَتَحْمَدُونَ وَتُكَبِّرُونَ خَلْفَ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.
وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ الرَّاوِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمَّا سُئِلَ عَنْ كَيْفِيَّةِ ذِكْرِهِنَّ قَالَ: يَقُولُ: سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ. حَتَّى يَكُونَ مِنْهُنَّ كُلِّهِنَّ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، كَذَا فِي الصَّحِيحِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ.
وَقَدْ رَجَّحَ ابْنُ حَجَرٍ أَنَّ كِلَا الْأَمْرَيْنِ حَسَنٌ وَمَالَ إِلَى أَفْضَلِيَّةِ الْإِفْرَادِ، وَذَكَرَ فِي ذَلِكَ حُجَجًا مِنْهَا حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ: أُمِرْنَا أَنْ نُسَبِّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنَحْمَدَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَنُكَبِّرَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ. وَالْحَدِيثُ رَوَاهُ الْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ. وَفِي حَدِيثِ مُسْلِمٍ: مَنْ سَبَّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَحَمِدَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَكَبَّرَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَقَالَ تَمَامَ الْمِائَةِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. غُفِرَتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ.
فَحَدِيثُ أَذْكَارِ النَّوْمِ السَّابِقُ فِي الْمُعَوِّذَاتِ ظَاهِرُهُ الْجَمْعُ بَيْنَ السُّوَرِ، وَإِعَادَتُهَا مَجْمُوعَةً ثَلَاثًا، وَأَمَّا أَحَادِيثُ التَّسْبِيحَاتِ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْأَفْضَلَ هُوَ تَفْرِيقُهَا، فَلَوْ أَنَّ الْإِنْسَانَ جَمَعَ أَوْ فَرَّقَ فَالظَّاهِرُ أَنَّ الْكُلَّ لَا حَرَجَ فِيهِ، وَالْأَوْلَى إِلْحَاقُ الْمُعَوِّذَاتِ مَسَاءً وَصَبَاحًا بِالْمُعَوِّذَاتِ فِي أَذْكَارِ النَّوْمِ.
Nínú àdúrà ìrántí Allah ti àárọ̀ àti ìrọ̀lẹ́, a máa ń ka Súrá Al-Ikhlāṣ àti àwọn súrá méjì tí a fi ń wá ààbò, Al-Falaq àti An-Nās, ní ìgbà mẹ́ta.
Ṣé kí a ka súrá kọ̀ọ̀kan ní ìgbà mẹ́ta ṣáájú kí a tó bẹ̀rẹ̀ èyí tó tẹ̀ lé e, tàbí kí a ka Al-Ikhlāṣ lẹ́ẹ̀kan, Al-Falaq lẹ́ẹ̀kan, àti An-Nās lẹ́ẹ̀kan, kí a sì tún gbogbo wọn kà ní ìgbà méjì sí i?
A kò rí ọ̀rọ̀ ẹ̀rí kan tí ó dá ọ̀kan pàtó nínú àwọn ọ̀nà méjèèjì. Ṣùgbọ́n ó hàn pé ó sàn kí a ka àwọn súrá mẹ́tẹ̀ẹ̀ta lẹ́ẹ̀kan lẹ́sẹẹsẹ, kí a tún gbogbo wọn kà ní ìgbà méjì sí i. Al-Bukhārī ròyìn pé ní alẹ́ gbogbo tí Ànábì ﷺ bá lọ sí orí ibùsùn rẹ̀, ó máa ń pa àtẹ́lẹwọ́ rẹ̀ méjèèjì pọ̀, ó máa ń fẹ́ atẹ́gùn díẹ̀ sínú wọn, ó sì máa ń ka Al-Ikhlāṣ, Al-Falaq àti An-Nās sínú wọn. Lẹ́yìn náà, ó máa ń fi ọwọ́ rẹ̀ pa ibi tí ó bá lè dé lára rẹ̀, láti orí rẹ̀, ojú rẹ̀ àti iwájú ara rẹ̀. Ó máa ń ṣe èyí ní ìgbà mẹ́ta.
Ànábì ﷺ sọ fún àwọn tálákà lára àwọn Muhājirūn kí wọ́n máa ṣe tasbīḥ, taḥmīd àti takbīr ní ìgbà 33 lẹ́yìn gbogbo ìrun. Al-Bukhārī àti Muslim ló ròyìn rẹ̀.
Nígbà tí a béèrè lọ́wọ́ Abū Ṣāliḥ, ẹni tó gba ìròyìn yìí láti ọ̀dọ̀ Abū Hurayrah, bí a ṣe ń sọ wọ́n, ó ṣàlàyé pé kí a sọ «Subḥānallāh, alḥamdulillāh, Allāhu akbar» lẹ́sẹẹsẹ títí tí ìṣirò yóò fi pé 33.
Ibn Ḥajar sọ pé ọ̀nà méjèèjì dára, ó sì yan kí a parí ìṣirò ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan lọ́tọ̀ọ̀tọ̀. Lára ẹ̀rí tí ó mẹ́nuba ni hadisi Zayd ibn Thābit: «A pàṣẹ fún wa kí a ṣe tasbīḥ ní ìgbà 33, taḥmīd ní ìgbà 33 àti takbīr ní ìgbà 34 lẹ́yìn gbogbo ìrun.» Al-Ḥākim ròyìn rẹ̀, ó sọ pé ó ní ìdí tó fẹsẹ̀ múlẹ̀, Adh-Dhahabī sì gbà pẹ̀lú rẹ̀.
Nínú ìròyìn Muslim, ẹni tí ó bá ṣe tasbīḥ ní ìgbà 33, taḥmīd ní ìgbà 33 àti takbīr ní ìgbà 33 lẹ́yìn gbogbo ìrun, tí ó sì fi «Lā ilāha illallāhu waḥdahu lā sharīka lah, lahul-mulku wa lahul-ḥamdu wa huwa ʿalā kulli shay’in qadīr» pé ọgọ́rùn-ún, a ó dárí ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ jì í bí ó tilẹ̀ pọ̀ tó ìfòfó òkun.
Hadisi nípa àdúrà ṣáájú oorun fi hàn pé kí a ka àwọn súrá mẹ́tẹ̀ẹ̀ta lẹ́sẹẹsẹ, kí a sì ṣe èyí ní ìgbà mẹ́ta. Fún àwọn ọ̀rọ̀ ìrántí Allah lẹ́yìn ìrun, ó hàn pé ó sàn láti parí ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan lọ́tọ̀, ṣùgbọ́n ọ̀nà méjèèjì ló bófin mu. Ó sàn láti ka àwọn súrá náà ní àárọ̀ àti ìrọ̀lẹ́ bí a ṣe ń kà wọ́n ṣáájú oorun.
Láti àkójọpọ̀ Hadith
