تفسير مجاهد / مجاهد بن جبر المخزومي · Al-Baqara · آیه 282

تفسير مجاهد / مجاهد بن جبر المخزومي

(ت 104 هـ)

سوره
Al-Baqara
آیه
282 / 286
زبان کتاب
عربی
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيۡنٍ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى فَٱكۡتُبُوهُۚ وَلۡيَكۡتُب بَّيۡنَكُمۡ كَاتِبُۢ بِٱلۡعَدۡلِۚ وَلَا يَأۡبَ كَاتِبٌ أَن يَكۡتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ ٱللَّهُۚ فَلۡيَكۡتُبۡ وَلۡيُمۡلِلِ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ وَلۡيَتَّقِ ٱللَّهَ رَبَّهُۥ وَلَا يَبۡخَسۡ مِنۡهُ شَيۡـٔٗاۚ فَإِن كَانَ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ سَفِيهًا أَوۡ ضَعِيفًا أَوۡ لَا يَسۡتَطِيعُ أَن يُمِلَّ هُوَ فَلۡيُمۡلِلۡ وَلِيُّهُۥ بِٱلۡعَدۡلِۚ وَٱسۡتَشۡهِدُواْ شَهِيدَيۡنِ مِن رِّجَالِكُمۡۖ فَإِن لَّمۡ يَكُونَا رَجُلَيۡنِ فَرَجُلٞ وَٱمۡرَأَتَانِ مِمَّن تَرۡضَوۡنَ مِنَ ٱلشُّهَدَآءِ أَن تَضِلَّ إِحۡدَىٰهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحۡدَىٰهُمَا ٱلۡأُخۡرَىٰۚ وَلَا يَأۡبَ ٱلشُّهَدَآءُ إِذَا مَا دُعُواْۚ وَلَا تَسۡـَٔمُوٓاْ أَن تَكۡتُبُوهُ صَغِيرًا أَوۡ كَبِيرًا إِلَىٰٓ أَجَلِهِۦۚ ذَٰلِكُمۡ أَقۡسَطُ عِندَ ٱللَّهِ وَأَقۡوَمُ لِلشَّهَٰدَةِ وَأَدۡنَىٰٓ أَلَّا تَرۡتَابُوٓاْ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً حَاضِرَةٗ تُدِيرُونَهَا بَيۡنَكُمۡ فَلَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَلَّا تَكۡتُبُوهَاۗ وَأَشۡهِدُوٓاْ إِذَا تَبَايَعۡتُمۡۚ وَلَا يُضَآرَّ كَاتِبٞ وَلَا شَهِيدٞۚ وَإِن تَفۡعَلُواْ فَإِنَّهُۥ فُسُوقُۢ بِكُمۡۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۖ وَيُعَلِّمُكُمُ ٱللَّهُۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ
اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! هنگامى كه بدهى مدت‏دارى (به خاطر وام يا داد و ستد) به يكديگر پيدا كنيد، آن را بنويسيد! و بايد نويسنده‏اى از روى عدالت، (سند را) در ميان شما بنويسد! و كسى كه قدرت بر نويسندگى دارد، نبايد از نوشتن -همان طور كه خدا به او تعليم داده- خوددارى كند! پس بايد بنويسد، و آن كس كه حق بر عهده اوست، بايد املا كند، و از خدا كه پروردگار اوست بپرهيزد، و چيزى را فروگذار ننمايد! و اگر كسى كه حق بر ذمه اوست، سفيه (يا از نظر عقل) ضعيف (و مجنون) است، يا (به خاطر لال بودن،) توانايى بر املاكردن ندارد، بايد ولى او (به جاى او،) با رعايت عدالت، املا كند! و دو نفر از مردان (عادل) خود را (بر اين حق) شاهد بگيريد! و اگر دو مرد نبودند، يك مرد و دو زن، از كسانى كه مورد رضايت و اطمينان شما هستند، انتخاب كنيد! (و اين دو زن، بايد با هم شاهد قرار گيرند،) تا اگر يكى انحرافى يافت، ديگرى به او يادآورى كند. و شهود نبايد به هنگامى كه آنها را (براى شهادت) دعوت مى‏كنند، خوددارى نمايند! و از نوشتن (بدهى خود،) چه كوچك باشد يا بزرگ،ملول نشويد (هر چه باشد بنويسيد)! اين، در نزد خدا به عدالت نزديكتر، و براى شهادت مستقيم تر، و براى جلوگيرى از ترديد و شك (و نزاع و گفتگو) بهتر مى‏باشد; مگر اينكه داد و ستد نقدى باشد كه بين خود، دست به دست مى‏كنيد. در اين صورت، گناهى بر شما نيست كه آن را ننويسيد. ولى هنگامى كه خريد و فروش (نقدى) مى‏كنيد، شاهد بگيريد! و نبايد به نويسنده و شاهد، (به خاطر حقگويى،) زيانى برسد (و تحت فشار قرار گيرند)! و اگر چنين كنيد، از فرمان پروردگار خارج شده‏ايد. از خدا بپرهيزيد! و خداوند به شما تعليم مى‏دهد; خداوند به همه چيز داناست.
یَا اَیُّهَ لَّذِینَ آمَنُو اِذَا تَدَایَنْتُمْ بِدَیْنِنْ اِلَا اَجَلِ مُّسَمَّنْ فَکْتُبُوهُ وَلْیَکْتُبْ بَیْنَکُمْ کَاتِبُمْ بِلْعَدْلِ وَلَا یَءْبَ کَاتِبُنْ اَ یَکْتُبَ کَمَا عَلَّمَهُ لَّاهُ فَلْیَکْتُبْ وَلْیُمْلِلِ لَّذِی عَلَیْهِ لْحَقُّ وَلْیَتَّقِ لَّاهَ رَبَّهُو وَلَا یَبْخَسْ مِنْهُ شَیْءَنْ فَاِنْ کَانَ لَّذِی عَلَیْهِ لْحَقُّ سَفِیهَنْ اَوْ دَعِیفَنْ اَوْ لَا یَسْتَطِیعُ اَ یُمِلَّ هُوَ فَلْیُمْلِلْ وَلِیُّهُو بِلْعَدْلِ وَسْتَشْهِدُو شَهِیدَیْنِ مِنْ رِجَالِکُمْ فَاِنْ لَمْ یَکُونَا رَجُلَیْنِ فَرَجُلُ وَمْرَءَتَانِ مِمَّنْ تَرْدَوْنَ مِنَ شُّهَدَاءِ اَنْ تَدِلَّ اِحْدَاهُمَا فَتُذَکِّرَ اِحْدَاهُمَ لْءُخْرَا وَلَا یَءْبَ شُّهَدَاءُ اِذَا مَا دُعُو وَلَا تَسْءَمُو اَنْ تَکْتُبُوهُ صَغِیرَنْ اَوْ کَبِیرَنْ اِلَا اَجَلِهِی ذَالِکُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ لَّاهِ وَاَقْوَمُ لِشَّهَادَتِ وَاَدْنَا اَلَّا تَرْتَابُو اِلَّا اَنْ تَکُونَ تِجَارَتَنْ حَادِرَتَنْ تُدِیرُونَهَا بَیْنَکُمْ فَلَیْسَ عَلَیْکُمْ جُنَاحُنْ اَلَّا تَکْتُبُوهَا وَاَشْهِدُو اِذَا تَبَایَعْتُمْ وَلَا یُدَارَّ کَاتِبُ وَلَا شَهِیدُ وَاِنْ تَفْعَلُو فَاِنَّهُو فُسُوقُمْ بِکُمْ وَتَّقُ لَّاهَ وَیُعَلِّمُکُمُ لَّاهُ وَلَّاهُ بِکُلِّ شَیْءِنْ عَلِیمْ
أنا عبد الرحمن، قال: حدثنا إِبراهيم، قال: نا آدم، قال: نا ورقاءُ عن المغيرة عن إِبراهيم، قال: نا عن شريح في قوله: { وَإِن كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيْسَرَةٍ } [الآية: 280] قال: هذا في الدين.
أنا عبد الرحمن، قال: ثنا إِبراهيم، قال: نا آدم، قال: نا ورقاءُ عن ابن أَبي نجيح، عن مجاهد في قوله: { وَلاَ يَأْبَ ٱلشُّهَدَآءُ إِذَا مَا دُعُواْ } [الآية: 282]. يقول: إِذَا كَانوا قد شهدوا قبل ذلك.
أنا عبد الرحمن، قال: نا إِبراهيم، قال نا آدم، قال: نا ورقاءُ عن عطاءٍ بن السائب، عن سعيد بن جبير، عن ابن عباس قال: لما نزلت { إِن تُبْدُواْ مَا فِيۤ أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ } [الآية: 284]. نسختها الآية التي بعدها. { لاَ يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا ٱكْتَسَبَتْ } [الآية: 286].
أنا عبد الرحمن، قال: نا إِبراهيم، قال: نا آدم، قال: ثنا ورقاءُ عن ابن أَبي نجيح، عن مجاهد في قوله: { إِن تُبْدُواْ مَا فِيۤ أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ } [الآية: 284]. من الشك واليقين.
بازگشت به بالا