غريب القرآن / زيد بن علي · Al-Baqara · آیه 249

غريب القرآن / زيد بن علي

(ت 120 هـ)

سوره
Al-Baqara
آیه
249 / 286
زبان کتاب
عربی
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِٱلۡجُنُودِ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ مُبۡتَلِيكُم بِنَهَرٖ فَمَن شَرِبَ مِنۡهُ فَلَيۡسَ مِنِّي وَمَن لَّمۡ يَطۡعَمۡهُ فَإِنَّهُۥ مِنِّيٓ إِلَّا مَنِ ٱغۡتَرَفَ غُرۡفَةَۢ بِيَدِهِۦۚ فَشَرِبُواْ مِنۡهُ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۚ فَلَمَّا جَاوَزَهُۥ هُوَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ قَالُواْ لَا طَاقَةَ لَنَا ٱلۡيَوۡمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦۚ قَالَ ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَٰقُواْ ٱللَّهِ كَم مِّن فِئَةٖ قَلِيلَةٍ غَلَبَتۡ فِئَةٗ كَثِيرَةَۢ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّٰبِرِينَ
و هنگامى كه طالوت (به فرماندهى لشكر بنى اسرائيل منصوب شد، و) سپاهيان را با خود بيرون برد، به آنها گفت: «خداوند، شما را به وسيله يك نهر آب، آزمايش مى‏كند; آنها (كه به هنگام تشنگى،) از آن بنوشند، از من نيستند; و آنها كه جز يك پيمانه با دست خود، بيشتر از آن نخورند، از من هستند» جز عده كمى، همگى از آن آب نوشيدند. سپس هنگامى كه او، و افرادى كه با او ايمان آورده بودند، (و از بوته آزمايش، سالم به‏در آمدند،) از آن نهر گذشتند، (از كمى نفرات خود، ناراحت شدند; و عده‏اى) گفتند: «امروز، ما توانايى مقابله با (×جالوت×) و سپاهيان او را نداريم.» اما آنها كه مى‏دانستند خدا را ملاقات خواهند كرد (و به روز رستاخيز، ايمان داشتند) گفتند: «چه بسيار گروه‏هاى كوچكى كه به فرمان خدا، بر گروه‏هاى عظيمى پيروز شدند!» و خداوند، با صابران و استقامت‏كنندگان) است.
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِلْجُنُودِ قَالَ اِنَّ لَّاهَ مُبْتَلِیکُمْ بِنَهَرِنْ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَیْسَ مِنِّی وَمَنْ لَمْ یَطْعَمْهُ فَاِنَّهُو مِنِّی اِلَّا مَنِ غْتَرَفَ غُرْفَتَمْ بِیَدِهِی فَشَرِبُو مِنْهُ اِلَّا قَلِیلَنْ مِنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُو هُوَ وَلَّذِینَ آمَنُو مَعَهُو قَالُو لَا طَاقَتَ لَنَ لْیَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِی قَالَ لَّذِینَ یَظُنُّونَ اَنَّهُمْ مُلَاقُ لَّاهِ کَمْ مِنْ فِءَتِنْ قَلِیلَتِنْ غَلَبَتْ فِءَتَنْ کَثِیرَتَمْ بِءِذْنِ لَّاهِ وَلَّاهُ مَعَ صَّابِرِینْ
وقولهُ تعالى: { إِنَّ ٱللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ } معناهُ مُختَبرُكُمْ. والنَّهرُ: بينَ الأَردنِ وفلسطينَ.
وقولهُ تعالى: { فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي } معناه ليسَ مَعي عَلى عَدوّي.
وقولهُ تعالى: { إِلاَّ مَنِ ٱغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ } فالغُرْفَةُ: مِلءُ الكَفِ. وتجمعُ غَرَفاً وغَرَفاتٍ، وغُرْفَةً، وغُرْفاتٍ.
وقولهُ تعالى: { فَشَرِبُواْ مِنْهُ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمْ } فالقَليلُ ثلاثمائةٌ وثَلاثَةَ عشرَ رجلاً وكَانَ عِدَّةُ أَصحَابِ بَدرٍ مِنْ المُسلِمينَ مِثلَ ذَلِكَ.
وقولهُ تعالى: { كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً } فالفِئَةُ: الجماعةُ وجمعُهَا فِئاتٌ، وفِئُون.
بازگشت به بالا